Có nhân quả luân hồi là có không gian và thời gian

Chơn Như, ngày 23 tháng 1 năm 1993

CÓ NHÂN QUẢ LUÂN HỒI LÀ CÓ KHÔNG GIAN VÀ THỜI GIAN

HỎI: Ở đây, quý thầy cũng cần để ý chỗ này hơn một chút, tại sao khi có nhân quả luân hồi là có thời gian và không gian?

ĐÁP: Để trả lời câu hỏi này quý thầy phải hiểu rõ nghĩa nhân quả. Vậy nhân quả là gì?

Nhân là hạt giống, từ hạt giống nảy mầm trưởng thành thành cây, từ cây ra bông, kết trái gọi là quả. Cái hạt giống của con người do từ thân, khẩu, ý và ái dục mà ra. Làm một điều ác cũng do từ nơi thân khẩu ý và ái dục, làm một điều thiện cũng do từ nơi đó. Người ở trên đời thường sống khổ nhiều, vui ít là do nhân ác nhiều mà nhân thiện ít. Xét phải xét qua hành động thân, khẩu, ý của họ rồi mới thấy việc này rõ ràng.

Quả là trái, là kết quả, là sự thọ hưởng, thọ chịu hay chịu lấy. Quả vui thì hưởng sự phước lạc, sự an ổn, hạnh phúc, vui tươi, sự không chướng ngại tâm, sự không sân hận phiền não, sự không bệnh tật, tai nạn, sự không chia lìa, thường sống hòa hợp, thường sống yêu thương nhau, chẳng xa lìa nhau. Quả khổ là thọ chịu sự khổ đau, sự đau đớn, sự bệnh tật, sự tai nạn, sự phiền não sân hận, sự sợ hãi, ưu sầu và tất cả các tai nạn bệnh tật chết chóc, v.v.. và v.v..

Chúng ta đã sanh ra đời, được may mắn làm người, được có thân người nhưng thân người là cái quả của nhân tiền kiếp, của hột tiền kiếp. Vì thế, chúng ta có thân là có quả mà có quả thì phải có thọ. Thọ khổ là chịu khổ, thọ vui là hưởng vui và sự an lạc hạnh phúc nhưng điều sự vui, sự hạnh phúc, sự an lạc thì rất ít, sự khổ thì rất nhiều đối với con người.

Cũng từ trong quả thân người chúng ta thường tạo nhân mới như ở trên thầy đã dạy, từ thân, khẩu, ý và ái dục làm chủ khiến chúng ta có những hành động thiện hoặc ác. Bởi hành động thân, khẩu, ý thường xảy ra trong thiện hoặc trong ác, vì thế có khi trong ác có thiện, trong thiện có ác bởi vậy mà sự thọ chịu của chúng ta cũng có lúc khổ thì có vui, cũng có lúc vui thì có khổ. Vì thế, đời sống của con người khổ vui lẫn lộn, mới vui đó liền khổ đó, mới khổ đó liền vui đó.

Bởi có thân tức là có sắc tướng. Phàm một vật gì có sắc tướng là phải chịu sự hoại diệt, sự vô thường, do đó mới có nhiều sự ưu bi khổ não. Nhưng có sắc tướng là phải có không gian và khi có không gian thì phải có một quá trình thời gian, mà đã có một quá trình thời gian thì thời gian phải bị chia cắt thành quá khứ, vị lai và hiện tại. Vì thế, chúng ta phải biết thời gian đã bị chia cắt bởi không gian, có không gian thì phải có thời gian, có thời gian thì phải bị không gian chia cắt. Có sự chia cắt thời gian không gian phải có khi thành khi hoại, do đó vạn vật phải vô thường.

Bởi sự nhận xét về thời gian hiện tại mà hiện tại chúng ta có thân, mà đã có thân tức là có không gian mà đã có không gian thì không gian là quả mà đã có quả tức là phải có nhân, vậy nhân đó phải ở trong thời gian quá khứ. Vì thế, quả hiện tại là thân mà trong thân thì có ba hành động thân khẩu ý để tạo nhân hiện tại thì quả sẽ ở vị lai, vì thế mới có tái sanh luân hồi, nếu không có nhân ở hiện tại thì không có quả ở vị lai.

Do đó, người tu hành theo đạo Phật thì phải giữ gìn hành động thân khẩu ý không cho tạo tác nhân thời vị lai. Thời vị lai không có quả nghĩa là vị lai không có tái sanh đối với pháp môn tu hành của chúng ta hiện giờ. Thân, khẩu, ý luôn luôn được giữ gìn trong hơi thở, trong trạng thái thanh tịnh thì nơi đó không còn nhân quả, mà không còn nhân quả thì không có tái sanh luân hồi, tức là chấm dứt tái sanh.

Vậy hiện giờ chúng ta đang tu hành là giữ gìn cái gì? Giữ gìn thân, khẩu, ý, giữ gìn thân, khẩu, ý để làm gì? Để không còn gieo nhân, mà không còn gieo nhân tức là chấm dứt tái sanh luân hồi, đó là mùa xuân vĩnh cửu.

(Trích Pháp âm “Mùa Xuân Vĩnh Cửu”)