Thiểu dục tri túc

THIỂU DỤC TRI TÚC

(Trích: “Đường về xứ Phật – Tập 3, trang 141″)

Hỏi: Kính thưa Thầy! Thiểu dục, tri túc như con hiểu là để bớt công sức tạo ra vật chất bồi đắp cho mình và bớt công sức tiêu hao vật chất mà mình thu nhận vào thân.

Đáp: Đúng vậy, con đã hiểu được phần thứ nhất thuộc về phần tiết kiệm công sức của thân và tâm. Còn phần thứ hai, thứ ba và thứ tư thuộc về tâm khiến cho tâm con buông xả mọi vật chất (các pháp trần), dù trong hoàn cảnh nào, tâm vẫn thấy đủ, đó là cách thức xả tâm, diệt ngã.

1- Phần thứ nhất là tiết kiệm công sức, để vun đắp năng lực cho sự xả tâm, ly dục, ly ác pháp.

2- Phần thứ hai cũng thuộc về tâm, nhờ sống ít muốn biết đủ nên tâm dần dần ly dục, ly ác pháp, không còn ham muốn vật chất thế gian (các pháp), nên lúc nào tâm cũng thanh thản, an lạc và vô sự.

3- Phần thứ ba thiểu dục tri túc là một Thánh hạnh, một đức hạnh buông xả giải thoát mà người phàm phu không thể sống nổi, không thể làm được. Nhất là hạnh thiểu dục tri túc, ba y một bát của một vị Tỳ Kheo đệ tử của đức Phật thì ít có ai sống và làm được.

Nói đến hạnh thiểu dục tri túc là nói đến một tâm hồn trắng bạch như vỏ ốc, phóng khoáng như hư không. Trên đời này, không còn có một vật gì ràng buộc tâm hồn của họ được. Đi hay ở tùy thích, không có chùa to, Phật lớn, không có nhà cao cửa rộng. Nhất là họ đã thoát ra khỏi kiếp nô lệ tiền bạc, vì họ không cất giữ tiền bạc. Trên đời này khó mà có ai sống như họ được. Có như vậy mới gọi là hạnh thiểu dục tri túc, ba y một bát.

Nếu một người tu theo Đạo Phật mà không sống hạnh thiểu dục tri túc, không ba y một bát thì cuộc đời tu hành của những người này không bao giờ tìm thấy sự giải thoát chân thật, dù trong một phút, một giây cũng không có. Tâm hồn họ còn nặng nề và đang bị trói buộc bởi các pháp thế gian (dục và ác pháp).

ĐỜI SỐNG THIỂU DỤC TRI TÚC, LY DỤC, LY BẤT THIỆN PHÁP

(Trích: “Giáo án đường lối tu tập của đạo Phật – Băng số 32″)

Mình thiểu dục, bây giờ đau mà không có thuốc, mình thiểu dục thì mình đâu cần gì. Mình đã biết thọ là vô thường rồi, nó đâu có thật.

Cho nên mình đâu có sợ, còn cái người mà không thấy nó vô thường thì mới sợ chết. Cho nên vì vậy mới giữ tiền để chạy mua thuốc uống, còn cái người mà không sợ chết rồi, thấy đúng nhân quả rồi thì người ta đâu có ngại. Khi đau mà nếu mình có phước thì có người mang thuốc đến mình uống à, mà mình thiếu phước thì bây giờ có đau cách gì, có chạy cách gì, có xin tiền cách gì đi nữa cũng chạy bậy bạ thuốc cũng chưa chắc đã hết bệnh. Bởi vì cái nghiệp của mình mà.

Cho nên có nhiều người chạy tùm lum đủ thứ ông thầy hết mà không hết bệnh. Còn có người, người ta đau, người ta chạy cái đúng ông thầy liền hết bệnh liền, đúng thuốc đúng thầy. Còn mình chạy tùm lum đủ thứ hết mà không hết. Tại vì cái nghiệp của mình phải trải qua cái thời gian bao nhiêu ngày đó để trả cho hết cái nghiệp đau khổ đó. Cho nên có người thì uống ba, bốn tháng; có người thì uống (một) viên thấy hết. Đó, thì các thầy thấy cái nghiệp của nó, nó có một cái thời gian để mà trả chứ không phải lật đật mà được, cho nên ở đây chúng ta nghĩ một cái bệnh là cái thân của chúng ta phải có một cái nhu cầu tiền bạc để mình mua thuốc để mình trị cho nó mau hết. Chưa chắc đã là trị mau hết đâu, phải hiểu nó còn trầm kha, nó kéo dài cái khoảng thời gian mà trả nghiệp, thì có tiền cũng vậy mà không tiền cũng vậy chớ đâu phải là có tiền mà nó giải quyết được cái đó được đâu.

Đọc đoạn luận phá giới này của các luật sư, Thầy nghe cái mùi hương danh lợi nó bắt đầu nơi đây, bay nực nồng và bay lan rộng ra khắp thế giới hiện nay. Cái mùi hương này mà giới tu sĩ Phật giáo bây giờ tu hành nó mới chẳng ra gì. Bởi vì nó có trong những cái lời mà luận thế này, cho nên các vị tu sĩ chúng ta phạm giới mà chúng ta đâu có biết rằng cái giới luật của Phật là ly dục, ly bất thiện pháp. Cho nên, chúng ta đâu có nghĩ. Chỉ cần thấy mình được cái lời nói này, mình không có phạm là mình thấy khỏe rồi, thì mình cứ tu lần lần rồi đây nó cũng tới. Thấy Phật là thành Phật rồi đâu còn gì mà phải sợ mà phải ly dục. Nhưng mà không ngờ chính cái chỗ mà không ly, mình tưởng là thấy ông Phật nhưng mà sự thật ra ông Phật đâu có tới với mình.

Bởi vì cái tâm mà chưa ly dục, nó còn phàm phu thì ông Phật ông làm sao ổng hiện ra với mình được. Ổng là thanh tịnh rồi, còn mình thì quá uế trược, trong khi tay mình thì còn nắm tiền, thì ổng đâu dám tới với mấy cái ông nắm tiền, lắm tiền đây rồi mai mốt ông nói tui ăn cắp tiền của ông làm sao. Ông Phật thì thưở nào đến giờ ông đâu có ăn cắp, thế mà cái ông cầm tiền thì mai mốt ông mất ổng mới đổ thừa ông Phật. Thì ông Phật bây giờ chỉ có nước nhẫn mà làm thinh mình chịu ăn cắp tiền thôi chứ làm sao, cho nên ổng Phật ông đâu dám lại gần mình. Vì vậy cho nên cái tâm mình, mình nói mình thấy Phật, chứ sự thật ra mình còn cất giữ tiền, thì ông Phật không có dám tới với mình đâu. Cho nên thấy cái đó là tưởng của mình chứ không phải là ông Phật thật. Ông Phật thì phải ly dục ly bất thiện pháp, tay không cất giữ tiền đó là mới đúng cách của đạo Phật.

Đó là người tu sĩ chấp nhận thiểu dục tri túc. Mà muốn có tiền đổi chác theo nhu cầu ham muốn của mình thì làm sao là tri túc thiểu dục được? Nghĩa là có tiền làm sao mình tri túc thiểu dục được đây? Thầy nói tri túc không nổi. Mà không có tiền thì mình nói là cam chịu đó tức là mình mới thấy biết đủ, ít muốn, biết đủ rồi. Còn người cư sĩ họ có quyền sử dụng tiền bạc thì muốn mua sắm thứ nào lại chẳng được mà chẳng có. Nghĩa là họ bây giờ họ là người cư sĩ, họ có quyền cất giữ tiền bạc, cho nên họ muốn mua thứ nào cũng có hết, nghĩa là chợ bán ở cái chỗ nào, có thứ gì họ đến họ mua cũng được. Bây giờ họ muốn cúng dường cho ông thầy đó, cái nhu cầu cần thiết cho ông thầy đó thì họ chỉ cần bỏ tiền ra. Họ biết bây giờ là ông thầy đó cần thuốc uống, mà thuốc này là nhức đầu. Thì họ chạy ra cái tiệm thuốc đó họ mua, họ đem về họ cúng dường cho ông thầy đó. Thì không phải là hợp với cái nhu cầu của ông thầy đó cần không? Chứ cần gì mình phải cất tiền mình chạy ra tiệm thuốc mua thuốc. Thì cái đó là cái sai.

Cho nên bây giờ mình đau bệnh thì mình đến mình xin cư sĩ, bây giờ mình bị bệnh gì thì mình nói: “bây giờ tôi nhức đầu này kia, xin cư sĩ cúng dường cho tôi ít viên thuốc nhức đầu”. Thì người ta sẽ bỏ tiền ra người ta mua cho mình. Không lẽ thấy người đau bệnh mà là người tu, người ta làm ngơ sao, người ta không cho? Nhưng mà mình đâu có làm sao mình có quyền mà sử dụng được, cho nên mình đâu có muốn mua thuốc tốt, thuốc xấu được. Họ có tiền ít thì họ ra họ mua mấy viên thuốc Aspirin bậy bạ, còn hễ họ có kha khá, họ mua mình những viên thuốc đắt tiền hơn. Thì do đó là tùy cái người cúng dường, mà cũng tùy cái phước báu của mình thôi. Cho nên đó là cái chỗ mà phước báu của mình nó rất rõ. Thí dụ như người cúng dường mình thuốc tốt thì mình uống mau nó mạnh. Còn người cúng dường mình thuốc xấu thì nó lâu hết, nó uống nhiều, thì cũng vậy thôi. Đó là mình trả cái nhân quả của mình.

Còn những cái vật phẩm mà họ cúng dường như thực phẩm hay y áo của chúng ta thì người cư sĩ họ có quyền họ mua đồ xấu, đồ tốt họ cúng dường mình được. Còn mình có tiền thì mình nghĩ sao? Nếu mình có tiền và cất giữ thì mình sẽ lựa đồ tốt, thuốc tốt mà mua thì đâu còn gọi là thiểu dục tri túc nữa. Thiểu dục tri túc là ít muốn biết đủ, nhưng nếu muốn sống đúng hạnh thiểu dục tri túc thì phải không cất giữ tiền bạc. Tại sao vậy? Tại vì đó là hạnh của người tu sĩ, không để các pháp sai khiến mình. Nói một cách cho rõ ràng hơn là không làm nô lệ cho các pháp. Hay nói một cách cụ thể hơn nữa là để cho các pháp không sai khiến tâm mình. Nói như kinh sách Đại Thừa là không để các pháp dính mắc tâm. Nhưng ở đây không phải là Đại Thừa nói suông, mà là lập hạnh sống thiểu dục tri túc, để các pháp không dính mắc tâm.

Vì tâm không dính mắc các pháp, tâm sẽ ly được dục, ly được ác pháp. Do đó mà con đường tu tập sẽ đạt được kết quả giải thoát. Phật dạy tri túc thiểu dục là để ly dục ly ác pháp, nhập sơ thiền. Một thứ thiền rất là cao quí của đạo Phật, làm cho tâm được giải thoát không còn tái sanh luân hồi. Một pháp môn cần thiết cho người tu sĩ sống đúng phạm hạnh giải thoát của đạo Phật. Phần đông hiện giờ các thầy không lập hạnh này nên tâm chạy rong theo các pháp, tâm càng lúc càng sa đọa, sống theo kiểu thế gian, dục lạc, họ đang sa đọa xuống địa ngục mà không hay biết. Thật là đáng thương!

THIỂU DỤC TRI TÚC LÀ GIẢI THOÁT

(Trích: “Giáo án đường lối tu tập của đạo Phật – Băng số 42″)

Chính đạo Phật dạy người ta tri túc thiểu dục, tức là đem lại cho họ một nguồn sống yên vui, hạnh phúc. Thật sự như vậy, Phật bảo là đừng có thân cận dục, đừng có thân cận ác pháp. Đừng có thân cận tức là mình phải lìa các vật đi chứ gì? Không có các vật thì làm sao mà chúng ta có dục. Như vậy rõ ràng là phải sống thiểu dục tri túc. Đúng là chúng ta thiểu dục tri túc thì như vậy là chúng ta không thân cận dục, không thân cận ác pháp. Như vậy là chúng ta giải thoát.

Chính vì loài người chưa biết tri túc thiểu dục nên thường đau khổ. Tất cả tai họa trong cuộc đời này mang đến cho họ chính là hành động ác của họ chớ không phải ai mang đến cho họ hết. Như vậy chúng ta biết hành động ác của chúng ta là gì? Thân, miệng, ý của chúng ta chứ cái gì nữa? Nếu thân, miệng, ý của chúng ta thiện thì làm sao mà có tai họa. Cho nên có cầu khẩn ai, có tụng kinh, có niệm chú làm gì cho mất công. Vì vậy mà chúng ta thảnh thơi, an lạc, không có gì hết. Cho nên cuộc đời chúng ta biết rằng, khi mà chúng ta không có sống thân cận dục, không có sống thân cận ác pháp thì chúng ta phải thực hiện một cuộc đời tri túc thiểu dục.

Các con nhớ chứ, tri túc thiểu dục, mà đó là những bậc Thánh mới có thể sống được tri túc thiểu dục. Thầy vào cái nhà nghèo nhất thì Thầy thấy cũng có nồi này, nồi kia đủ thứ, nào là chén sành, chén đĩa sành, tuy xấu nhưng cũng cả đống. Cho nên vì vậy nó cũng chưa gọi là tri túc thiểu dục. Cho nên tri túc thiểu dục là chúng ta cứ sống vài ba cái muỗng dừa bỏ của thiên hạ là thấy nó đủ rồi, không có còn gì hết. Thầy có nhớ là đã nghe một câu chuyện như thế này mà không biết có hay không bởi vì mình không ở xứ người ta.

Người ta nói ở xứ Na uy, đâu bên Âu Châu chứ không phải ở đây, mà trên hòn đảo Na uy, dân ở đó kỳ lắm, người phụ nữ khi về nhà chồng họ đem về có mười hai cái muỗng dừa à. Cái lớn thì làm chén, làm tộ rồi đựng canh, cái nhỏ vừa vừa thì làm chén ăn cơm, còn cái dẹt thì làm đĩa, còn cái nhỏ nữa thì làm muỗng múc. Họ khỏi cần mua muỗng, mua nĩa gì hết. Cho nên họ quá tiết kiệm. Cho nên đời sống của họ Thầy thấy, như vậy là vợ chồng chỉ mười hai cái muỗng dừa là đủ sống. Cho nên họ khỏi cần gì hết, sống không cần lu, hũ gì hết. Họ sống ở gần một cái hồ nước, rồi ra đó rửa ráy, múc cái này kia, nấu nướng này kia, rồi bấy nhiêu đó bày ra sống. Cho nên trong nhà họ

không ai ăn trộm, không ai lấy cái gì của họ hết, có bấy nhiêu đó thôi. Mà cái xứ đó dừa dữ lắm, vậy mà họ làm mấy cái này họ bào cho đen cho tốt rồi bắt đầu xài thôi. Thành ra không có ai lấy của ai nữa hết, cho nên cái xứ đó không có tham lam.

Thầy nghe nói như vậy mà không biết có không. Nhưng mà cái kiểu sống đó thật là mấy ông thầy chùa của mình chắc chưa bằng đâu. Tại vì mình còn nhiều quá, lẽ ra thì mình sống như Phật thì ba y một bát thì hơn họ, chứ còn mình sống cái kiểu đó là sống không nổi. Nhưng Thầy thiết nghĩ rằng, sau này thì chắc chắn là nếu mà quý thầy mà sống ba y một bát thì chắc chắn là chịu không nổi đâu. Nói thì nghe nó hay vậy chớ thực tế thì nó không được như vậy. Thầy nghĩ như thế này, tại sao? Bây giờ một bộ đồ như Thầy này, phải hông? Là y trung này, y hạ này, rồi cái y thượng này, rồi bây giờ Thầy bắt đầu từ Tràng Bàng này Thầy đi thành phố. Sáng sớm Thầy đi, đi riết cho tới thành phố năm chục cây số, tới dưới rồi mồ hôi, mồ hám ướt hết cả bộ đồ này hết. Mà bây giờ làm sao, giặt thì chỉ còn nước chun hang chứ làm sao ở ngoài được, phải không. Mà gặp trời mưa mà ướt nhoi thì làm sao đây? Chỉ có đêm sau là bị cảm lạnh bị chết luôn đó, mà coi chừng bị bệnh phổi nữa là khác.

Cho nên nói đời sống của một người cái tu sĩ, thiểu dục tri túc ít ra thì nó cũng phải có hai cái bộ đồ ngắn như thế này. Phải không các con? Giữ một cái y thượng thôi, đừng có nhiều, nhiều nó cực lắm. Vậy thì như thế nào? Khi mà cái bộ đồ mà chúng ta mặc này đi tới cái chỗ rồi, nó mồ hôi, nó hôi lắm rồi, chúng ta phải giặt hết rồi. Bây giờ có tắm rửa rồi mình có vấn cái y này lên cũng hôi lắm mà nó cũng rít rắm, nó không có thể ngủ được đêm đó đâu. Cho nên chúng ta phải lột bỏ hết cái này giặt đi. Rồi bắt đầu đó, chúng ta mới mặc cái bộ đồ mà chúng ta đem theo, một cái bộ đồ ngắn vậy thôi, phải không. Cái y hạ và y trung này chúng ta mặc vào thì đêm đó chúng ta ngủ ngon lắm, bởi vì nó không có dính mồ hôi, nằm nó mát mẻ. Chứ còn cái bộ đồ dính mồ hôi này, cũng như cái y này, tối mà Thầy đắp lên thì chắc chắn là Thầy ngồi thuyết giảng thế này mồ hôi không mà tối Thầy đắp nữa chắc chắn là Thầy thở không được rồi. Mồ hôi của Thầy chứ đứng nói mồ hôi của người khác, mồ hôi người khác chắc là Thầy ngộp thở luôn chứ không phải dễ đâu.

Đây là sự thật, cái gì sự thật là mình nói sự thật, cuộc sống mình như thế nào mình nói thư thế nấy, đừng có dối, đừng có che đậy nó. Nói tui sống ba y một bát, mình coi chừng mình nói láo đó. Nhưng mà sự thật ra, trong cái thời đức Phật thì mình không biết như thế nào nhưng mà thời của mình, theo Thầy kinh nghiệm, thì chắc chắn là phải hai bộ đồ ngắn thì nó tiện nhất. Nó không có cái y lớn này thì cũng được nhưng mà nó có cái y lớn thì mình đi ra ngoài, còn không có thì mình không có đi, mình ở trong hang, trong thất của mình thì thôi thì mình mặc đồ ngắn được. Bởi vì Thầy nhớ lại, cái kinh nghiệm bản thân của Thầy, suốt mười năm trong thất Thầy có hai bộ đồ. Bộ đồ vàng như thế này, bằng vải, mà hai bộ đồ như thế này. Tại sao mười năm mà Thầy có hai bộ đồ mà Thầy mặc được. Tại vì Thầy thay cái bộ đồ này, từ sáng tới chiều thì Thầy tắm, tắm xong Thầy giặt bộ đồ này thì Thầy phơi đêm ra sáng là nó khô rồi. Rồi Thầy mặc bộ đồ kia, một ngày nữa Thầy cứ thay đổi. Còn rách tới đâu thì mẹ Thầy vá tới đó cho Thầy. Cho nên suốt mười năm, cái bộ đồ của Thầy đắp vá nó dày vậy này. Từ cái miếng vải ở trong bộ đồ Thầy mặc đó thì nó đã mục hết rồi, nó chỉ còn cái miếng vá thôi. Rồi cái miếng vá kế đó, nó bị rách, mẹ Thầy đắp vá lên. Thay vì bây giờ gỡ miếng vá này đi thì cái áo nó bị rách lớn quá rồi, cho nên để cái miếng vá này rồi cái miếng vá này nếu nó bị rách mà rách nhỏ thì mình đắp miếng vá tiếp lên. Rồi cái miếng vá kế nó mục nữa, mà cứ giặt hoài nó phải mục mà, nó mục thì vá lên, vá lên. Cho nên cái áo của Thầy nó thành ra dày. Mặc nó ấm dữ lắm, nhưng mà nó càng ấm thì nó lại càng nực chứ không có gì, nhưng mà thôi kệ nó, mình cứ lo tu hành.

LẤY TRI TÚC THIỂU DỤC LÀM PHƯƠNG CHÂM CHO CUỘC SỐNG

(Trích: “Giáo án đường lối tu tập của đạo Phật – Băng số 42″)

Lấy Tri Túc Thiểu Dục làm phương châm cho cuộc sống của các con. Bởi vì mình thiểu dục là mình không có gì hết, đó là phương châm cuộc sống của mình, có thêm thì bỏ ra. Như vậy, mình bỏ ra mới đúng phương châm của mình, mà không bỏ ra là không đúng phương châm. Mình tu hồi mới đầu mình bỏ ra sau đó mình nhìn vô cái thất của mình thì bọc ni lông sao mà đầy hết trơn. Vì có bỏ ra được cái gì đâu, tới cái lon sữa, rồi tới cái hủ yaourt ăn rồi cũng để dành mai mốt đựng muối tiêu. Cái gì cũng không bỏ hết thì như vậy là các con đâu có Thiểu Dục Tri Túc, cứ nhét vô nhét vô không à. Đi ra ngoài thấy cây đinh cũng lượm vô, thấy con ốc gì của người ta chạy xe đạp người ta rớt cũng lượm vô để trong thất. Mình có xe đạp đâu mà lượm con ốc đó bỏ trong thất làm chi? Tất cả những cái đó là cái Thiểu Dục Tri Túc của chúng ta, làm phương châm trong cuộc sống của mình.