[ Tải bản để in về máy ]

LỚP CHÁNH KIẾN – BĂNG 087B

TU XONG THÂN MỚI GIÁO DẠY NGƯỜI – VẤN ĐẠO TÂM HỶ – TỊNH CHỈ CẢM THỌ

Trưởng lão Thích Thông Lạc

Người nghe: Tu sinh nam

Thời gian: 09/02/2006

Thời lượng: [37:14]

 

1- TU XONG LẤY THÂN GIÁO DẠY NGƯỜI

(00:00) Trưởng lão: Để mất thì giờ thôi, về làm bài, về tu tập, để không mất thì giờ. Mấy con thấy đúng, những cái bài vở mấy con thấy đúng thì mấy con lướt qua bài khác; còn thấy còn sai thì mấy con làm thêm. Có vậy thôi để cho nó hoàn chỉnh được. Sau này những cái bài của mấy con nó trở thành những cái bài pháp đó, bài pháp của mấy con. Còn bây giờ Thầy nói như thế này, ở trong Chúng mà Thầy dạy rồi, dạy về cái Chánh Kiến rồi, mấy con ra mấy con nói vanh vách đó, nhưng mà mấy con bị đó. Thầy nói thật sự ra người ta sẽ không tin mấy con đâu. Bởi vì pháp Thầy dạy, mấy người nói vanh vách mà sống không đúng là mấy người nói láo đó mấy con. Thầy nói cho Phật tử biết hết đó, không có ai mà đem cái này ra giảng đạo được đâu.

Nghĩa là nói vanh vách chứ coi thử, mấy Phật tử cứ nhìn cái vị thầy hay vị cư sĩ nào nói vanh vách đó, mà ông ta còn sống phạm giới, phá giới đó thì cái người đó là nói láo không có thật đâu. Họ nói được chứ họ hành chưa có được đâu, cho nên họ lừa đảo mình đó. Rồi sau này họ thêm thắt tầm bậy đó, rồi tưởng mình đúng chứ coi chừng họ dẫn mình tầm bậy rồi chết cả đám với nhau đó. Đừng có nghe lời mấy cái người đó.

Chừng nào họ sống đúng giới hạnh hẳn hòi thì lúc bấy giờ mới tin họ đó. Khéo léo như vậy chứ đừng có vội tin cái người nào hết. Họ học lớp này ra họ nói hay lắm đó, họ luận hay lắm đó, coi chừng bị họ lừa đảo đó. Những cái người nói được mà không làm được là những người nói láo đó, chứ không có thật đâu. Họ lừa đảo, họ gạt, họ tu chưa được; tâm tham – sân – si họ còn. Mà tâm tham – si họ còn mà họ nói lý luận hay coi chừng họ giết chết mọi người, họ giết họ mà họ giết luôn cả mọi người đó. Đừng có nghe theo mà chết đó.

Cho nên vì vậy mà Thầy sẽ tuyên bố trước để không mấy con tưởng bây giờ mình học được vậy – thôi để ra làm thầy thiên hạ. Giữa ngã ba, ngã tư đóng cái thiền đường ở đó mà dạy đạo thì coi chừng chết. Thầy nghe trong kinh Phật nói mà: “Đừng có lại ngã ba, ngã tư đóng cái chỗ đó mà dạy đạo”. Ý đức Phật muốn nói: “Bốn phương người ta sẽ tập trung về mình, mà khi mình tu chưa chứng thì cái đó là không có được, nguy hiểm đó”.

(02:14) Cho nên ở đây Thầy cũng nhắc cho mấy con. Bởi vì đây là cái lớp đào tạo rồi, cho nên mấy con có đủ cái trình độ, khả năng khi mấy con suy tư lý luận thì mấy con đủ khả năng để đứng ra lãnh đạo để dạy đạo. Nhưng mấy con nhớ rằng, thân giáo là hơn hết. Vừa cứu mình mà vừa cứu người đó. Còn cái thuyết giáo nó không quan trọng đâu mấy con. Nhiều nhà Phật học, người ta học tiến sĩ Phật học, người ta học làu làu những cái bài kinh hết nhưng mà họ ra gì? Họ đâu có ra gì đâu, họ chỉ nói cái miệng thôi. Còn ở đây chúng ta lấy thân giáo mà dạy người và thuyết giáo chúng ta cũng không thua sút người nào đâu. Ai hỏi gì chúng ta đều biết. Cái sai, cái đúng chúng ta đều hiểu hết. Không có chỗ nào mà chúng ta không hiểu.

Cho nên ở đây chuẩn bị cho chúng ta cái thuyết giáo là quan trọng. Đừng có nghĩ rằng chúng tôi vừa tu mà vừa làm Bồ Tát. Cái kiểu đó Bồ Tát muốn chết chứ không phải là Bồ Tát muốn sống đâu. Cho nên thường thường mình tu chưa xong mà làm Bồ Tát Hạnh, sử dụng cái Hạnh Bồ Tát để độ chúng sanh – hầu như Bồ Tát đó đều là nhăn răng méo miệng hết. Tại vì sao? Chết cũng nhăn răng, bệnh đau cũng nhăn răng, cái gì cũng rên la, nằm liệt giường liệt chiếu cũng ba cái ông Bồ Tát đó chứ không gì đâu.

Cái hình ảnh đó là cái hình ảnh đã ở trước mặt chúng ta, chúng ta đã chứng kiến nhiều rồi. Những người nói hay nói lung (nhiều) mà rốt cuộc rồi nhăn răng méo miệng hết cả đám đó. Lượng sức mà cứu mình chứ đừng có đem cái kiến thức hiểu biết mà lừa đảo người khác là coi chừng mình chết, mình phải trả quả đó. Không có chạy đâu khỏi hết.

(03:50) Cho nên cái tu – thực tu thực chứng, làm chủ được bốn sự đau khổ rồi – đem cái kinh nghiệm đó ra dạy người. Đời sống mà cái người thực tu thực chứng, làm chủ bốn sự đau khổ sanh – già – bệnh – chết là cái đời sống giới hạnh, không bao giờ họ phạm phải một cái phạm hạnh của họ đâu. Họ rất là oai nghi tế hạnh đó.

Cho nên ở đây cái người cư sĩ mà người ta hiểu biết người ta dễ nhận ra lắm, không có khó đâu. Còn mình mà hơi lóc chóc một chút coi chừng, chưa xong đó thì mình sẽ bị người ta hiểu biết. Và đồng thời cái sự tuyên bố của Thầy, không phải như Đại thừa – ai mà chê trách quý sư, quý thầy là tội đọa địa ngục đó. Ở đây không có đọa địa ngục gì hết, người nào mà sai là nói sai, người nào phạm giới là nói phạm giới chứ không có sợ chiếc áo chiếc y của mấy người đâu. Cũng không sợ cái đầu tròn, đầu méo của mấy người đâu. Mấy người làm sai là mấy người Ma Ba Tuần đó. Tôi biết sai là tôi vạch mặt, tôi chỉ chứ tôi không sợ đọa địa ngục đâu. Địa ngục là mấy người đang mở cửa địa ngục, Ma Ba Tuần nó mở cửa địa ngục nó phỉ báng Phật pháp, nó đăng đọa đó; chứ đừng có nghĩ chiếc áo, chiếc y, cái đầu của mấy người là không dám nói đâu.

Ở đây là người nào tôi cũng dám nói, làm sai giới luật là tôi nói à. Như vậy, Thầy dạy ở đây là cư sĩ cũng như tu sĩ, người nào sai là nói sai, không có sợ tội lỗi. Mình nói sai để người ta sửa lại tốt, đó là mình tốt. Còn mình thấy người ta sai mà mình không dám nói sai, tức là mình sai, mình không dám nói. Còn mình đang tu để đi đến giải thoát thì không nên thấy ai sai. Các con nhớ. Bây giờ mấy con chưa có tu xong mà mấy con thấy người ta sai là coi chừng mấy con đọa địa ngục đó. Là mấy con chưa giải quyết của mình.

Còn mấy con tu rồi thì ai sai nói hết, không tha người nào hết. Cho nên vì vậy khi mở con mắt ra thấy cái người đó phạm giới, phá giới là không nên tôn xưng họ làm thầy. Để cho mình đi tìm một bậc thầy mình tu hành. Còn nếu mà mình nói, thấy vị đó sai, vị này sai mà trong khi đó mình chưa tu tập được thì không được. Nhưng mình thấy sai mình biết rằng, đứng trong góc độ giới luật mình thấy họ sai thì mình tránh. Còn mình đang tu, để mình nỗ lực đi đến rốt ráo mà mình cứ thấy người này sai, người kia sai thì coi chừng mình không có tu hành đến nơi đến chốn được. Tại vì trong lúc bị phân tâm, bị thấy bỉ thử cho nên vì vậy mà không giải thoát.

(06:19) Thầy nhắc nhở kỹ trong cái vấn đề tu tập kỹ để không khéo lúc nào mà chúng ta nói cái sai của người khác – là lúc chúng ta đã làm xong. Đó là cái thứ nhất mà Phật đã dạy: “Nếu một người tu xong mà thấy cái sai của người khác mà không nói là hèn nhát”, đức Phật đã nói vậy mà. Còn mình tu chưa xong mà mình là người đang tu thì mình nên “thấy lỗi mình, không thấy lỗi người”.

Người chưa tu, còn đang đi tìm trên con đường đạo, thấy cái sai của những người phạm giới thì không nên tôn họ làm thầy. Mình đang đi tìm mà, đi tìm cái người để cho mình tu chứ chưa phải mình tu. Nhưng khi bắt đầu mình tìm được một vị thầy hướng dẫn mình tu thì không thấy cái sai của ai khác hết mà chỉ thấy cái sai của mình. Nó có từng giai đoạn chứ, chứ mấy con đứng chung chung…​ Bây giờ Thầy nói vậy, mình đang đi tìm một bậc sư mà không dám thấy ông sư đó sai thì mình tôn ông sư đó sao, thì mình trật mất rồi. Bây giờ mình đang trên con đường chưa phải tu, đang tìm một bậc sư, đang tìm một tôn giáo thì mình phải xét nét cái tôn giáo đó có đúng hay không. Phải không? Người tu đó có phải là thầy của mình được không? Thì chừng mà mình thấy đúng thì mình mới tôn xưng họ thầy, mình thấy đúng cái tôn giáo đó mình mới theo.

Đó là bắt đầu mình phải có sự tư duy đúng – sai trong giai đoạn đầu. Rồi cái giai đoạn tu, thì không thấy ai sai nữa hết. Bởi vì giai đoạn này mình đi đến cái rốt ráo của mình mà cứ thấy cái sai của người ta rồi mình làm sao mình xả tâm. Phải không? Cho nên không thấy cái sai ai hết mà chỉ thấy lỗi mình. Bây giờ là giai đoạn mình tu, mình được học mình tu. Cho nên ông thầy dạy, cũng như đức Phật dạy: “Chư ác mạc tác, chúng thiện phụng hành”, “Thấy lỗi mình, không thấy lỗi người” – là lúc mình đang tu. Rồi bắt đầu tu rồi, thì ai sai vạch mặt ra.

(08:04) Đầu tiên thấy sai – không theo. Có phải không? Không nói, nhưng mà không theo người đó. Thấy tôn giáo đó không đúng – không theo; tôn giáo nào hợp, mình thấy đúng – mình theo. Đó là giai đoạn đầu. Giai đoạn sau, vô tu thì không thấy sai nữa bởi vì mình chấp nhận rồi, cho nên không thấy sai; mà chỉ thấy lỗi mình để mình sửa cho đến khi mình rốt ráo.

Sau khi rốt ráo rồi thì thấy mọi cái nào sai đều chỉnh đốn lại hết. Để làm gì? Mình tu rồi, mình được giải thoát rồi mà để cho người ta sai thì rất tội, bởi vì không những sai một người trong cái thời đại này mà còn nhiều cái thế hệ sau này nữa. Cho nên chúng ta nói để con cháu chúng ta sau này tránh, không có làm sai cái điều đó nữa. Cho nên nó có hai cái giai đoạn. Giai đoạn đầu thấy sai để không theo tôn giáo đó hoặc không theo vị thầy đó. Giai đoạn thứ ba là khi tu xong thì thấy cái sai, vạch ra để cho con cháu chúng ta sau này nhờ. Và giai đoạn tu tập, giai đoạn giữa là không thấy người khác sai mà hãy thấy mình sai.

Thì như vậy là mình biết con đường mình tu đúng, còn nếu không thì mình sẽ sai. Cho nên ở đây Thầy nhắc nhở kỹ trên vấn đề này. Cho nên lúc mà đang tu thì chúng ta không thấy ai sai. Ai sai thì kệ, nhân quả của họ, chúng ta không biết.

Còn lúc chúng ta đang tìm đạo, đang tìm người làm thầy thì phải chọn lấy thật sự người đó phải hết tham – sân – si, giới luật nghiêm chỉnh – đó là thầy mình. Còn không thì nhất định là không chấp nhận. Và cái tôn giáo nào đem lại lợi ích cho mình, chứ cái tôn giáo mà sống trong ảo tưởng nhất định không theo. Không theo những cái ảo tưởng đó. Mà theo cái chân thật, cái lý thật – mình theo để mình được giải thoát.

(09:44) Bây giờ đến đây các con có hỏi Thầy gì nữa không con?

2- VẤN ĐẠO TÂM HỶ

(09:50) Tu sinh: (Không nghe rõ).

Trưởng lão: Cái Hỷ Tâm, để đẩy lui cái Tưởng, tâm Hoan hỷ. Nó có nhiều cái Tưởng con. Thì mình dùng cái Hỷ Tâm mình vẫn đẩy lui các cái Tưởng đó. Hay hoặc là dùng cái Tưởng hỷ, cũng như là Tưởng không bệnh.

Bây giờ mình Tưởng – cái thân mình đang đau nhức – mình Tưởng nó không đau nhức để mình đẩy lui. Hoặc là mình Tưởng cái bệnh đi ra. Thì có thể mình dùng Tưởng được, mình dùng cái Tưởng để mình đẩy lui, để mình thực hiện cái Tâm Hỷ. Mình chưa vui nhưng mà mình nghĩ rằng mình phải vui thì đó cũng là Tưởng rồi. Được con, không có gì.

(10:36) Tu sinh: Hôm bữa Thầy có dạy cái dàn bài, đó là Hỷ Tâm xả các cảm thọ là sao?

Trưởng lão: Hỷ Tâm xả cảm thọ. Bây giờ mình tu tâm Hỷ để mình xả cái cảm thọ của mình chứ gì? Mình vui vẻ: “Bây giờ, đây là nhân quả”. Tức là mình nhắc: “Đây là nhân quả”, mình đang trả cái quả của cái thân mình. Để xả cảm thọ mà. Cảm thọ gì? Bây giờ nói thọ khổ đi. Bây giờ: “Đây là nhân quả, vui vẻ hãy trả, hãy trả cái quả này đi đừng có buồn phiền, tâm đừng có dao động, vui vẻ trả. Bây giờ đã trả, mà mình phải chuyển cái quả này”, thì lúc bây giờ tâm con nó không dao động, nó vui vẻ nó chấp nhận rồi. Có phải không? Mình chấp nhận cái đó là mình vui vẻ rồi đó con. Rồi bắt đầu bây giờ mới dùng pháp mình đẩy lui cái bệnh. Mình vui trước để cho cái tâm mình vững vàng, nó không còn bị dao động. Đó là cách thức để cho mình dùng cái Tâm Hỷ mình xả nó.

Con còn hỏi gì nữa không con? Hết rồi hả? Ai còn hỏi gì không, không thì nghỉ.

3- THỰC HÀNH TỪNG PHÁP TU TRÊN LỚP CHÁNH TƯ DUY

(11:54) Trưởng lão: Tất cả khi bước đầu vào cái lớp Chánh Tư Duy rồi đó, thì mấy con giờ phút nào mấy con cũng – nếu mà tu Tứ Niệm Xứ thì giờ phút nào mấy con cũng ở trên Tứ Niệm Xứ mà triển khai, nhiếp phục tham ưu trên đó. Không còn nghe băng, không còn nghe cái gì hết mấy con, nghe mấy con bị động tâm nhiều lắm mấy con. Bây giờ mình lo tu thôi, lo xả thôi. Để mình sống trọn vẹn trong hạnh độc cư, để mình từng thấy tâm niệm của mình, mình từng thấy cảm thọ của mình để mình khắc phục tham ưu trên đó, nếu tu​ trên Tứ Niệm Xứ.

Còn nếu tu tâm Từ thì từng mọi cái niệm, từng mọi cái cảm thọ ở trên thân mình – thọ lạc, thọ khổ, thọ bất lạc bất khổ – từng niệm đó đều là mình sử dụng tâm Từ mình để xả. Sử dụng tâm Từ mình để xả. Mà nếu tu tâm Bi mình cũng vậy. Mà nếu tu tâm Hỷ cũng vậy. Từng cái đó mình gợi, có cái chướng ngại, có cái điều kiện gì đó – mình gợi lên cái lòng Hoan hỷ mình chấp nhận nó. Rồi mình tiếp tục mình sử dụng pháp mình xả. Mình tu tâm Xả cũng vậy, mình nhất định là khi mình biết một cái niệm, một cái cảm thọ nào trên thân của mình mà nó tác động đến – Dục lậu, Hữu lậu, Vô minh lậu – nó làm cho mình có ba lậu hoặc thì mau mau dùng các pháp để mà xả. Mấy con tu tâm nào thì mấy con gợi ý tâm nấy liền.

(13:07) Bây giờ tâm Xả, tôi thích tâm Xả thì ngay bây giờ trên chướng ngại pháp này thì tôi sử dụng tâm Xả tôi xả. Xả như thế nào? Thì bắt đầu đó, mấy con có cái bài mấy con viết về các hành mà xả, áp dụng vào pháp Như lý tác ý để mà xả nó. Thì như vậy mấy con luôn luôn lúc nào không còn nghe băng, không còn nghe cái gì hết mà chỉ áp dụng vào phương pháp. Bởi vì mấy con đã làm rồi, đã viết rồi, đã tư duy rồi, đầy đủ rồi mới vào cái lớp Chánh Tư Duy, nó còn thiếu chỗ nào mà mấy con nghe.

Còn nếu mà cứ ngồi nghe, thôi như vậy mấy con đem ba cái bài ca vọng cổ đến đó mà nghe luôn đi cho rồi chứ để làm gì nữa. Nghe riết rồi nó cũng thành cái thói quen chứ gì. Cứ rỉ rả, rỉ rả – một hơi buồn buồn nghe rỉ rả. Thầy đang ca hát cho mấy con đó chớ, biến Thầy thành ca sĩ mất rồi còn gì. Phải không? Cho nên dẹp hết xuống, bây giờ tu rồi là dẹp hết. Không còn nghe, không còn nghe một cái gì nữa hết.

Bởi vì mình đã hiểu biết, Chánh Kiến đã giúp cho mấy con hiểu biết từng cái bài pháp tu. Các con biết từ cái tâm Bi, từ cái tâm Từ – Bi – Hỷ – Xả, từ cái Tứ Vô Lượng Tâm – cách thức tu như thế nào mấy con đã rõ hết rồi. Bây giờ còn nghe nữa làm gì mấy con? Nó mất thì giờ mấy con vô ích chứ làm gì.

Cho nên sử dụng từng phút từng giây để mà xả từng phút từng giây. Mặc dù bây giờ trong cái giờ tu thì mấy con cũng tu, mà giờ không tu mấy con cũng tu chứ. Đâu phải là giờ không tu rồi mấy con thả lỏng cái tâm mình chạy lăng xăng, chạy theo ăn uống, chạy theo chuyện thế gian sao? Đâu có. Luôn lúc nào chúng ta cũng chế ngự nó ở trong cái khuôn khổ tu hành của chúng ta.

(14:37) Mặc dù xả ra nghỉ thì chúng ta không dụng công nhiều nhưng chúng ta vẫn cảnh giác nó chứ. Thầy chưa dạy mấy con tu Tứ Niệm Xứ. Tứ Niệm Xứ không có nghĩa là ức chế tâm mình chút nào đâu. Cho nên tới khi mà sắp lớp mà vào lớp rồi thì bắt đầu mấy con tu Chánh Tư Duy – nếu cái người nào mà tu về Tứ Niệm Xứ thì sắp theo cái lớp Tứ Niệm Xứ.

Còn người nào mà tu tâm Từ thì sắp theo cái lớp tâm Từ; người nào tu tâm Xả thì sắp theo lớp tu tâm Xả. Để khi mấy con có cái niệm, có những chướng ngại gì trên thân – mấy con sử dụng cái pháp đó để đẩy lui, để xả nó. Thì Thầy đều theo dõi những tâm niệm đó, để Thầy hướng dẫn cho mấy con cụ thể. Không khéo mấy con ngồi đó mấy con ức chế đó. Nó không đơn giản đâu. Bởi vì nó âm thầm ở trong bụng mấy con, ở trong đầu mấy con chứ mấy con có làm gì ngoài đâu. Thì mấy con coi chừng ngầm ngầm ở trong đó mà ức chế cả đống trong đó mới là nguy hiểm.

Cho nên vì vậy sử dụng cái định, cái tri kiến của mấy con để xả. Cho nên vì vậy mình chỉ ngồi chơi, ngồi với một cách bình thường chứ không có nhiếp tâm ở trong cái gì hết. Đó là cách thức tu Tứ Niệm Xứ. Hoặc là ngồi bình thường nhưng mình tu tâm Từ, tâm Bi, tâm Hỷ, tâm Xả của mình. Tức là luôn lúc nào nếu mà tu tâm Từ thì tỉnh thức. Mình tỉnh thức từng hành động, từng cái hơi thở của mình từng chút, từng chút để coi nó thực hiện cái lòng Từ nó như thế nào. Sau này Thầy sẽ dạy đi qua cái sự thực hành, khi mà áp dụng vào thực hành Thầy sẽ hướng dẫn cho mấy con rành rồi Thầy mới để mấy con tự tu chứ đừng có nghe băng, đừng có nghe cái gì nữa. Mấy con nghe từ hồi nào tới giờ Thầy giảng lung tung đủ thứ hết, giờ nghe nó lộn xộn, mấy con cũng không biết đâu mà tu nữa chứ đừng nói chuyện.

(16:16) Tu thì bây giờ mình vạch ra, đâu cái pháp nào ra đó hết. Còn cái tri kiến của mấy con là một khối ở trong đầu mấy con rồi, chờ cho giặc tới là lôi cái đầu đó ra mà đập nó. Các con hiểu chưa? Bởi vì mấy con học, mấy con đã huân trong cái đầu của mấy con một khối trong đó rồi. Cho nên một cái niệm nào mà nó xảy ra là lấy cái khối đó mà đập nó xuống. Còn cái cảm thọ của mấy con, thì mấy con cũng có cái đầu của mấy con, khi mà cảm thọ đến mấy con tư duy về cảm thọ của mấy con, mấy con xả bằng cái tư tưởng của mấy con, không bị ức chế nữa rồi. Thì lúc bấy giờ mấy con mới dùng cái pháp để đẩy lui nó thôi. Đó thì cách thức như vậy, cho nên mấy con đừng có nghe, nghe nó mất thì giờ lắm mấy con. Sau này thì…​

(16:57) Tu sinh: Định Niệm Hơi Thở đó Thầy, cái Định Niệm Hơi Thở thứ 5 – cái “An tịnh thân hành…” đó – nó xuất hiện trên cơ thể mình, nó vừa có cái mình đẩy đi cái một.​

(17:02) Trưởng lão: Sau này mấy cái máy mà thu này mấy con dẹp hết, đĩa băng gì cũng dẹp hết, không còn nghe nữa. Cái lớp mình tu rồi, không có còn nghe, dẹp hết. Nghĩa là mấy con không còn nghe, Thầy đi ra mà nghe cái thất nào rỉ rả trong đó, thì thôi về sắm cái tivi, ở đó rỉ rả luôn cho mình luôn đi cho nó khoẻ. Chứ ở đây mà nghe như vậy không có được. Hễ tu là tu chứ còn không có nghe nữa.

Đó, Thầy trả lời câu hỏi của con, không có nghe nữa. Tới chừng đó không có nghe nữa. Dẹp hết, dẹp để tu tới rốt ráo.

(17:34) Tu sinh: Thầy giải thích cách tu của người già từ bắt đầu cho tới…​

Trưởng lão: Mấy con là những người già, sau khi sắp xếp từ cái chỗ ăn chỗ ở cho mấy con xong xuôi rồi thì Thầy sẽ đến trực tiếp mỗi người già mà dạy. Chứ còn để mấy con mà dạy chung chung mấy con, ông già này bệnh đau ho hen, ông già kia bệnh liệt gân liệt chân, người đau một thứ – bây giờ phải tu cái kiểu nào đây? Thì mỗi người phải tu theo cái đặc tướng, cái nghiệp của mình rồi.

Mấy con thật sự ra mấy con huân cái đời nhiều quá. Mấy con ngồi đây – trời đất ơi, nó đủ thứ hết. Bởi vì mấy con từ nhỏ chí lớn mấy con huân nhiều hơn, còn mấy tuổi trẻ trẻ kia nó huân có số ít thôi. Năm nay nó ba mấy tuổi còn con tới bảy chục tuổi – trời đất ơi, nó gấp bao nhiêu lần của nó rồi, đủ thứ cái chuyện đời của mấy con. Cho nên vì vậy mà khi đó sắp xếp cho người già thì Thầy sẽ dạy Tứ Niệm Xứ, Thầy sẽ đến Thầy hướng dẫn, nếu mà con thích Tứ Niệm Xứ. Còn con thích tu tâm Từ thì Thầy gợi ý cái lòng thương con cháu của con còn nhiều hơn nữa.

Bởi vì mấy con thương con cháu nhiều cho nên Thầy gợi cái lòng thương yêu nhiều hơn nữa thì nó thành tâm Từ của mấy con chứ gì. Nếu mà nó ở cái mức độ đó thì mấy con kẹt trong ái kiết sử chứ gì? Cho nên từ đó Thầy nâng cái cấp nó lên, nâng cái cấp lòng thương yêu lên. Bởi vì bây giờ mấy con lớn tuổi, rồi con cháu đông quá rồi. Cho nên nhớ đứa này, nhớ đứa kia, nhớ đứa nọ tùm lum. Còn người ta có một đứa, hai đứa người ta nhớ ít; còn mấy con mới nhớ nhiều. Tính ra cái tuổi mấy con giờ cháu nội, cháu ngoại thôi đầy đàn đấy xá, không biết chừng có cháu chít nữa. Cho nên nó nhớ, hồi đi nó mới có sanh ra chít nè, thấy cũng dễ thương. Cái hình ảnh đó nó đã đập trong mắt, trong tai, trong ý của mấy con rồi.

Cho nên vì vậy đó Thầy sẽ đến trực tiếp Thầy chỉ dạy mấy con, mấy con yên tâm. Thầy không để mấy con chết ở trong sự đau khổ của nghiệp lực của mấy con đâu. Đến đây là Thầy quyết tâm giúp mấy con thoát ra những cái nghiệp của mấy con để mấy con làm chủ được cái nghiệp.

Vì vậy mà không có bỏ lơ mấy con đâu, tội mấy con lắm. Bỏ cả con cái, thay vì giờ nằm nhà nó nuôi dưỡng mình mà giờ ngồi đây ăn ngày một bữa, trời đất ơi quá khổ. Mà nằm ở trong cái thất tre vách như thế này, nó lạnh lẽo vô cùng. Con hiểu cái điều đó không? Mà mấy con gan dạ mấy con về đây là cả một vấn đề mà Thầy phải chăm sóc cái sự tu tập của mấy con chứ. Đừng lo, tới chừng mà vô cái lớp Chánh Tư Duy rồi thì mấy con rớt hay đậu thì điều đó Thầy sẽ cho mấy con biết sau, hiểu không? Chứ còn Thầy sẽ hướng dẫn mấy con xả cho được.

Con hỏi Thầy!

(20:09) Tu sinh: Cho con hỏi. Như tịnh chỉ xả các cảm thọ với “xả lạc, xả khổ, xả niệm thanh tịnh” có giống nhau không?

Trưởng lão: Tịnh chỉ hơi thở hả con?

Tu sinh: Tịnh chỉ xả các cảm thọ.

Trưởng lão: Tịnh chỉ xả các cảm thọ hả? Giống con, tịnh chỉ xả các cảm thọ tức là tịnh chỉ hơi thở đó. Bởi vì xả các cảm thọ mình, tịnh chỉ nó thì nó xả ngay liền. Còn cái kia mình chuyển, mình chuyển cảm thọ bằng cái phương pháp đẩy lui bệnh, nó khác. Còn mình nói tịnh chỉ các cảm thọ, đó là tịnh chỉ hơi thở rồi đó. Khi mà hơi thở ngưng rồi, không có thọ nào mà còn ở trong thân mình được hết. Bởi vì nó ngưng rồi đâu còn thọ nữa con, nên gọi là “xả lạc, xả khổ, xả niệm thanh tịnh”. Đó là nó ngưng. Xả nó ra, nó lìa ra hết.

Con hỏi?

(20:48) Tu sinh: Thưa Thầy, bây giờ thì chúng con tiếp tục làm bài Xả nhưng mà vẫn kết hợp để tu tập “Với tâm giải thoát…”, ví dụ như thở ra đấy Thầy?

Trưởng lão: Được rồi con, bây giờ thì mấy con cứ bình thường, tới vô cái lớp Chánh Tư Duy rồi thì bắt đầu Thầy sẽ dạy mấy con. Tùy theo, như con phải tu khác, như Minh Trí phải tu khác, mỗi người đều tu khác. Minh Nhân phải tu khác, tùy theo mỗi người ở trong này. Có nhiều người thì cũng tu giống pháp, nhưng có nhiều người phải tu khác pháp, tùy theo. Để cho mấy con phải đạt được trong cái thời gian tuổi của mấy con còn ngắn lắm, không còn dài nữa.

Dạy như vậy tu mới chắc ăn, chứ mà dạy chung chung chắc mấy con tu hoài nó không tới đâu. Thường thường là người ta dạy chung chung, người ta chưa biết cách thức mà dạy đặc biệt, dạy từng người. Nhất là những người già cần phải chăm sóc mấy con nhiều hơn, là tại vì tuổi đời mấy con còn ngắn quá, không có còn dài. Ngày nay mạnh chứ ngày mai đau, mấy con đau là khó tu lắm đó chứ không phải dễ. Còn riêng mấy con còn sức khỏe thì Thầy sẽ dạy cho mấy con tu tập. Người nào hợp với pháp Tứ Niệm Xứ, Thầy sẽ dạy pháp Tứ Niệm Xứ. Căn bản về định Định Niệm Hơi Thở, cái đề mục nào còn yếu thì tập những cái đề mục đó.

Được có đủ lực của nó để khi gặp những chướng ngại pháp trên Thân – Thọ – Tâm của mình thì sử dụng cái Định Niệm Hơi Thở để đẩy lui nó. Dễ nhất là cái Định Niệm Hơi Thở. Đức Phật trang bị cho chúng ta cái Định Niệm Hơi Thở là trang bị những cái phương pháp đẩy lui chướng ngại pháp trên Tứ Niệm Xứ. Cho nên cái Định Niệm Hơi Thở là có lợi ích rất lớn trên con đường tu tập của chúng ta.

(22:35) Tu sinh: Cái Hơi thở, là con vô con tập Hơi thở thứ năm đó, là nó vô với con rồi, hồi cái nó mất luôn. Bởi vì lúc đó nó bị, con tập nó mỏi đó Thầy, nó giống ép tim của con, cái bắt đầu con thấy nó chạy ngang cái mất tiêu luôn hết trơn. Tới sau về đây, ví dụ như bước chân đó Thầy, khi nghỉ mệt nó xuất hiện trở lại.

(22:59) Trưởng lão: Có duyên với hơi thở thì nó dễ lắm con; mà không có duyên với hơi thở là phải dùng cánh tay – thân hành ngoại để mà thay thế cái hơi thở. Bởi vì tại sao mấy con biết, tại sao Thầy dám đưa cái pháp cánh tay ra mà dạy không? Tại vì có nhiều người rối loạn hơi thở, vô nhiếp hơi thở bị mệt, bị tức. Cho nên Thầy hướng dẫn, Thầy linh động, Thầy thiện xảo lắm. Chứ ông Phật không có dạy cánh tay mà đưa ra – đưa vô cái kiểu này đâu, nhưng mà Thầy biết rằng cái hành động hơi thở nó cũng giống như cánh tay đưa ra – đưa vô.

Cho nên Thầy áp dụng, Thầy linh động, Thầy thiện xảo qua liền tức khắc. Thầy cứu vãn cái hơi thở của mấy con bị rối loạn. Sau đó mấy con có pháp tu nó không rối loạn. Cho nên coi như nó tương đương với hơi thở. Nhưng mà cái thân hành nội nó mạnh hơn, cái lực nó mạnh hơn; còn cái thân hành ngoại – cánh tay nó yếu hơn. Coi vậy chứ nó yếu hơn. Nhưng mà chúng ta tu tập được và cũng tạo thành cái lực sau này được.

Tu sinh: Dạ bạch Thầy, còn cái Thân Hành Niệm tay của con tập sử dụng – bỏ cũng hơi lâu, ba tháng nay rồi.

(23:54) Trưởng lão: Không có sao hết, con sử dụng được hơi thở thì cứ sử dụng hơi thở, chừng nào mà hơi thở sử dụng không được thì trở về với cánh tay của con. Cho nên Thầy có những cái pháp để mà thay thế. Chứ bây giờ mình đang đánh giặc mà mà súng tôi nghẹt rồi, thôi bỏ cây súng này rút cây côn bắn chứ không lẽ chê cây súng côn này sao. Con hiểu không? Bây giờ cây súng trường tôi nè, mà giờ nó kẹt đạn rồi, giờ bắn không được mà giặc nó bắn vô quá trời rồi, phải không? Cái cảm thọ của con nó đến rồi, thì bắt đầu tôi phải rút súng côn tôi trị nó, hoặc là còn trái lựu đạn tôi cũng ném nó chứ tôi đâu có mang nó để làm chi. Có phải không mấy con?

Cùng cực tôi còn vũ khí gì trong người tôi cũng nổ hết, tôi không có tha đâu. Chứ không lẽ đầu hàng nó sao. Mà giờ thí dụ như cây súng trường mấy con kẹt đạn, giờ lưu đạn mang đây mấy trái mà cứ ngồi đó à? Để chờ chúng bắn mình chết sao, phải không? Cũng ném nó mấy trái chứ.

Thì lúc bấy giờ hơi thở mấy con bị kẹt rồi, cây súng mấy con bị kẹt rồi, thì bắt đầu cánh tay mấy con để làm gì đây, phải không? Mà nếu tay không được thì mấy con ngồi cứ đưa chân ra vô. Giờ tay tôi nó liệt tê, nó giở không được, thì cái chân mấy con kéo ra – kéo vô, làm ơn giùm Thầy. Mà giờ nó không được nữa thì cái cần cổ mấy con cúi lên – cúi xuống giùm Thầy, nó cũng được chứ. Làm sao cho có động trên cái thân của mình thì được rồi. Vậy nó mới có cái pháp Thân Hành chứ. Các con hiểu chưa? Cho nên mấy con không có lý nào bây giờ cúi cổ lên xuống vầy không được sao? Tay chân giờ nó liệt hết rồi thì làm ơn tôi cúi cổ tôi xuống. Bây giờ nó cứng cổ nữa, bây giờ cứng cổ thì thôi, cái hơi thở cũng rối loạn thì thôi cho nó chết luôn cho rồi. Thì bây giờ còn thở như vậy thì ráng thở một hơi coi nó ra sao, không ấy nó nghẹt nó chết cho rồi, chứ bây giờ tay chân nó cứng như cây rồi làm sao.

Bây giờ súng đạn hết rồi, thì bây giờ còn chờ chết phải không? Nhưng mà chắc gì mà chờ chết. Bây giờ cái hơi thở tôi còn thở được, cây súng này còn có thể cạy đạn ra được mà. Hồi nãy nó kẹt thì bây giờ cùng thế tôi để đó chứ, tôi chưa ném nó đâu. Bây giờ trong cái thế này thì tôi cạy cái cục đạn kẹt của cây súng này ra, may tôi cạy được thì chắc chắn là tôi đẩy lui nó chứ gì. Con hiểu không?

(26:00) Bây giờ cùng thế, thì bây giờ nó cùng rồi – bây giờ thở nó có rối loạn, nó có hô hấp nó có đau nhức gì – bây giờ không lẽ nằm chờ chết sao? Coi như là mình rút cây súng kẹt đạn này ra sửa soạn lại để bắn lại chứ. Nhưng mà thở một hơi cái nó thông suốt – được rồi, cây súng tôi thông rồi, ngon rồi, bây giờ đánh giặc. Có phải không? Chứ ai mà đầu hàng, con? Không đầu hàng, nhất định là không đầu hàng. Thà chết nhưng mà sử dụng tới cái vũ khí cuối cùng của mình thì mấy con sẽ thắng trận. Một cái người lính mà biết sử dụng vậy, Thầy nói người lính đó không thua. Mà tới khi mình có chết cũng chết trong anh dũng, liệt sĩ mà, đâu có chết gục, chết không đầu hàng giặc đó. Thì Thầy nói tất cả những cái điều kiện mà đức Phật dạy chúng ta là những cái loại vũ khí để mà đánh giặc sanh tử, cho nên mình phải biết sử dụng tới cuối cùng.

Con hỏi Thầy.

(26:49) Tu sinh: Con ngồi Định Niệm Hơi Thở thì con ngồi lúc đầu hơi thở bình thường, nhưng về sau nó cứ nhẹ dần nhẹ dần, mà nó cứ thưa dần, nhẹ dần. Một lúc lâu thì nó lại trở lại bình thường.

Trưởng lão: Không sao hết con, đó là những cái trạng thái nó lần lượt nó thay đổi, thay đổi hơi thở tức là nó thay đổi tâm con. Rồi bắt đầu nó trở lại bình thường rồi nó lại nhẹ dần, nhẹ dần, nhẹ dần. Nó đi như vậy không có sao. Con cứ lưu ý nó, con cứ để ý thấy cái sự thay đổi của nó, nhưng mà con để ý bằng cách là con chú ý vào cái pháp tu hơn là chú ý cái hơi thở. Nhưng vẫn biết cái sự thay đổi của nó, trong thân của chúng ta tu tập nó là cái sức tỉnh thức rồi. Nó râm ran nó có gì nó xảy ra chúng ta đều biết hết, xảy ra đều biết. Chúng ta ngồi đây chúng ta biết thân chúng ta an hay là không an chúng ta đều biết hết.

4- LÒNG THƯƠNG YÊU CỦA THẦY

(28:05) (Thầy nói chuyện với Tu sinh khác): Con sẽ gặp Thầy – 6 giờ kém, phải không con? Con xin gặp Thầy phải không con? Rồi, được rồi. Tới giờ đó sẽ gặp Thầy, sẽ gặp Thầy được, không có sao đâu.

Rồi, mấy con còn hỏi Thầy gì nữa không con. Nếu mà không hỏi thì ráng nỗ lực về làm bài, làm những cái bài này cho xong. Nhớ lập thành cái dàn bài đàng hoàng rồi làm cho nó đúng mấy con. Chứ làm không đúng sau này mấy con xả tâm rất khó mấy con, mất công Thầy lại dạy cách thức xả tâm nữa thì rất cực Thầy.

Thay vì mấy con thông suốt được người nào thì đỡ cho Thầy người nấy. Còn nếu mấy con không thông suốt thì tức là qua những cái bài của mấy con thì Thầy biết cái người nào rồi, thì lúc bấy giờ Thầy sẽ trực tiếp Thầy giúp đỡ cái người đó. Còn mấy con có khả năng làm, mấy con làm được thông suốt, nó đỡ Thầy rất nhiều. Bởi vì tự mấy con đã có cái tri kiến, đúng cái cách thức quán của nó rồi thì Thầy rất đỡ.

(29:00) Thầy biết rằng bây giờ Thầy dạy mấy con tu rồi, mấy con dùng cái đó, cái tri kiến của mấy con, mấy con đi xoáy vào những cái niệm để mấy con ly, mấy con từ bỏ; mấy con xả được những cái niệm, cái ác pháp đó ở trong tâm của mấy con thì đỡ Thầy rất nhiều. Còn những người nào mà quá yếu, Thầy phải đến trực tiếp họ. Để khi mỗi cái niệm nó xảy ra hoặc là thân họ bị cảm thọ gì đó họ đến thì Thầy phải trực tiếp hướng dẫn cho họ cách thức để cho họ có cái trí tuệ, cái thắng tuệ của họ. Chứ không khéo cái liệt tuệ của họ không đủ khả năng để mà xả cái niệm đó. Cái liệt tuệ thì nó không đủ khả năng để xả đâu.

Vì những người yếu kém thì phải có Thầy giúp đỡ họ. Từ cái chỗ mà thắng tuệ của Thầy, Thầy chuyển sang cho cái người đó để họ dùng cái thắng tuệ đó mà lần lượt từng cái niệm của họ sẽ xả được. Rất là cực Thầy chứ không phải không bởi vì Thầy phải mớm từng họ. Cũng như như một con chim nhỏ, một con chim mạnh thì con chim mẹ chỉ tha mồi về cho ăn nhưng một con chim mà bệnh thì chim mẹ nó cực lắm mấy con, nó phải cực hơn. Thì mấy con mà liệt tuệ là như con chim bệnh rồi, cho nên cái người mà chăm sóc cho mấy con tu người ta phải “mớm” cho mấy con từng cái tri kiến, từng cái hiểu biết, từng cách hành để cho mấy con xả tâm. Chứ không khéo mấy con liệt tuệ mấy con bị ức chế.

(30:32) Ức chế thì mấy con sẽ lọt vào trong cái thiền Tưởng mất đi. Cho nên vì vậy mà Thầy phải cực khổ nhiều. Còn mấy con có cái tri kiến quán đúng cách rồi thì nó đỡ Thầy, bởi vì tự mấy con đã xả được được; còn cái liệt tuệ thì rất khó. Đức Phật nói liệt tuệ thì thôi, cái người này khó tu lắm rồi. Cho nên cái thắng tuệ thì nó dễ tu, mà cái liệt tuệ nó khó. Mà bây giờ không lẽ bỏ mấy con sao? Mấy con bỏ hết một cuộc đời, cũng quyết tâm tu giải thoát, nhưng mà cái nghiệp của mấy con nặng cho nên mấy con mang cái liệt tuệ.

Và đồng thời mấy con thấy, những người mà người ta có duyên phước, người ta có phước người ta được học hỏi đến nơi đến chốn, người ta triển khai cái kiến thức người ta đến nơi đến chốn – bây giờ người ta dễ dàng. Còn mấy con không có đủ phước, mấy con mới học lớp hai, lớp ba, lớp năm gì đó, rồi cuộc đời – bởi vì gia đình mình nghèo mà, do đó sống cuộc sống đi lính hoặc là làm cái này cái kia – rồi cuối cùng bây giờ ham tu là vì thấy cuộc đời khổ quá. Mà giờ cái trí tuệ của mấy con vậy, bây giờ một người hướng dẫn người ta nỡ nào người ta bỏ mấy con bơ vơ sao?

Nói: thôi liệt tuệ, thôi đời sau đi; sanh ra làm cái thân khác đi, rồi nó có cái thắng tuệ rồi mới tu.

(31:42) Trời đất ơi! Biết đời sau tôi sanh ra nó thắng tuệ hay nó liệt tuệ nữa? Nếu đời nay tôi không có làm đủ cái phước, tôi sanh nhằm cái bà ăn xin ở ngoài chợ – trời đất ơi, bả ngủ hè ngủ phố. Mà tôi bây giờ con bả nữa thì chắc chết tôi cũng còn móc bọc. Làm sao mà đi học được phải không con? Biết đâu? Mà đời nay bây giờ tôi cũng còn duyên mà tôi gặp được Phật pháp, mà giờ cái trí tuệ của tôi kém quá, vậy con mong Thầy giúp đỡ cho con để con xả được cái tâm của con chứ. Phải không? Nhưng mà nó liệt tuệ là nó khó, vì vậy mà Thầy phải “mớm” từng cái tri kiến của Thầy cho mấy con để mà giúp cho mấy con tu tập cho được.

Thì mấy con thấy không, cái người thầy mà người ta tu chứng người ta có kinh nghiệm chứ còn cái người mà không có tu chứng họ không có biết cách này họ làm đâu. Họ chỉ đầu hàng thôi, mấy con liệt tuệ rồi thôi. Bây giờ mấy con đi xuống kia mấy con học lớp một, lớp hai, lớp ba, lớp bốn trở lại đi – chừng nào mấy con làm cho được luận, mấy con suy nghĩ được – trời ơi, cái kiểu của mấy con mà đi học được thì Thầy nói, thôi chắc tới chết mất rồi, còn cái gì đâu mà đến đây.

Cho nên nó khó mấy con, không phải dễ đâu. Nhưng mà Thầy không bỏ mấy con đâu! Người già Thầy không bỏ, người già Thầy thấy thời gian ngắn; mà người còn trẻ khỏe mà liệt tuệ Thầy cũng không bỏ đâu. Thầy sẽ hướng dẫn, hướng dẫn sau khi mấy con tu rồi, mấy con viết cái bài luận rất hay. Thầy hứa với mấy con mà. Cũng như một cô giáo mà cầm cái tay của mấy em mà mới vô lớp một, tập cho nó viết từng chữ nắn nót thì mấy người liệt tuệ là mấy người mà Thầy phải tập cho mấy con – nắn nót như một cô giáo dạy lớp mẫu giáo, như một cô giáo dạy lớp một – để hướng dẫn mấy con đi từng bước.

Nó cực, nhưng mà điều kiện là phải thương yêu. Cái lòng thương yêu của Thầy đối với mấy con là thương yêu cái con người của các con sanh ra được làm người, thương yêu cái thân mạng của mấy con, quý lắm mấy con. Mà mấy con lại được gặp Phật pháp thì không nên bỏ mấy con chút nào hết, phải dẫn dắt. Trừ ra mấy con thấy mấy con tu không được, mấy con bỏ mấy con đi thôi. Chứ còn thật sự mấy con quyết tâm thì Thầy sẽ hướng dẫn tới nơi tới chốn, Thầy không bỏ một người nào.

Trừ ra Thầy thấy cái duyên Thầy không đủ, Thầy giao lại cho những đàn anh mà tu xong đó, hãy giúp đỡ đàn em, trong những cái liệt tuệ như vậy hãy giúp đỡ. Thầy di chúc rồi Thầy ra đi. Thì đàn anh của các con họ sẽ tu xong, họ sẽ trợ giúp mấy con. Còn Thầy, bởi vì Thầy thấy cái duyên của mình hết rồi mình phải đi, thì do đó Thầy mới bỏ mấy con thôi. Chứ còn không thì Thầy hoàn toàn Thầy sẽ hướng dẫn cho mấy con đi tới nơi tới chốn chứ Thầy không bỏ.

Với cái lòng thương yêu của Thầy mà, Thầy không có bỏ mấy con. Cho nên mấy con hãy ráng cố gắng tu. Chứ còn mấy con không tu thì Thầy cũng không làm sao được, nghĩa là mình phải tự thắp đuốc lên đi.

(34:21) Bây giờ mấy con còn hỏi Thầy gì thêm không?

Cho nên khi Thầy đọc lại những cái bài của mấy con viết, Thầy rất mừng, rất mừng mấy con có cái khả năng viết, có khả năng tư duy. Thì Thầy muốn mấy còn tư duy đúng theo những cái dàn bài đúng, Thầy muốn mấy con làm đúng để mấy con xả tâm. Cho nên Thầy nhắc nhở: mấy con đừng nhắc những lỗi lầm của người khác vì mình là người đang tu. Thì những cái bài mấy con rất là đẹp đẽ, rất hay. Những cái bài đó rất tuyệt vời! Nghĩa là mấy con tránh được những cái lỗi lầm đó là mấy con đã hiểu biết.​ Còn mấy con nhằm trong cái lỗi lầm đó thì mấy con thiếu hiểu biết. Mặc​ dù ở đây nam cũng vậy, nữ cũng vậy mấy con.

Thầy nói thật, muốn xây dựng cho mấy con trở thành một con người hoàn toàn, toàn thiện tốt, không có chút nào hết. Nghĩa là mấy con có gì đi nữa, mấy con nhớ là mình ở đây mình xả, và mình học tâm Từ Bi, mình thương yêu nhau, không có còn chỗ nào mình ghét ai nữa hết, mình không thấy những cái nhỏ nhặt của họ nữa. Mình mong họ cũng sẽ có ngày, ước nguyện sao họ cũng tu được được giải thoát giống mình. Cái tâm rộng lớn như vậy, điều đó là điều mơ ước của Thầy. Trong huynh đệ của các con đều là có sự thương yêu như vậy, đừng có ghét người nào hết.

Hãy xả bỏ, hãy tha thứ những lỗi lầm của kẻ khác, mà mình thương yêu. Mình thương yêu để mình được giải thoát, mình thương yêu để mình làm chủ được bốn sự đau khổ của chính bản thân mình. Cho nên Thầy cho Tứ Vô Lượng Tâm là như vậy. Dù ít dù nhiều mấy con cũng phải học Tứ Vô Lượng Tâm. Nghĩa là dù là mấy con tu Tứ Niệm Xứ, dù mấy con tu tâm Xả nhưng mấy con vẫn được làm những cái bài Từ, Bi đầy đủ hết. Dù ít dù nhiều mấy con cũng thấy lòng thương yêu của mình có ở trong những cái bài viết đó.

Chứ mấy con nghĩ là tôi không tu tâm đó, tôi không Từ, Bi ai nữa hết – chắc chắn là ra ăn thua đủ hết đó. Như vậy thì mấy con không được. Mình không tu cái tâm Từ, tâm Bi; mình tu tâm Xả hoặc là tu Tứ Niệm Xứ nhưng tâm hồn mình vẫn phải thương yêu, vẫn phải có Từ, Bi ở trong đó mấy con. Như vậy mới đúng là cái người đệ tử Phật.

(36:27) Tu sinh: (Không nghe rõ).

Trưởng lão: Được, cái đó con nói về tâm Bi. Thì cái đó tốt.

Thôi, bây giờ mấy con hỏi gì nữa không? Hết rồi, bây giờ về làm bài đi con.

HẾT BĂNG