[ Tải bản để in về máy ]

LỚP CHÁNH KIẾN – BĂNG 081B

TRI KIẾN VÀ TÍN LỰC – NHÂN QUẢ THI HÀNH ÁN – NHÂN QUẢ QUÁ KHỨ – NHÂN QUẢ VŨ TRỤ

Trưởng lão Thích Thông Lạc

Người nghe: Tu sinh nam

Thời gian: 04/02/2006

Thời lượng: [56:52]

 

1- VẤN ĐẠO THỰC PHẨM BẤT TỊNH

(00:00) Trưởng lão: Đó thì mình xét qua cái tu hành của mình rồi mình xét qua cái thế gian. Thật sự ra họ phục vụ cho cái ăn của họ là họ quá ngu si. Ở đây mình chỉ ăn đủ sống mình vẫn thấy khỏe, không có cần thiết cái gì nữa. Cho nên mình càng “ly dục, ly ác pháp” bao nhiêu đi tới cuối cùng mình không ăn, mình ngồi thiền – cơ thể mình cũng mập khỏe như thường. Người ta ngồi thiền ba, bốn tháng không ăn uống, người ta mập khỏe mà.

Mấy con cứ tịnh chỉ hơi thở mấy con nhập Tứ Thiền đi. Suốt một tháng mấy con ngồi đó bất động đi, coi nó có ốm chỗ nào không. Nếu mà nó ốm mất một miếng da, Thầy bồi thường cho, chứ đừng có nói. Cứ nhập Tứ Thiền đi rồi mấy con thử coi nó ốm như thế nào? Mấy con không ăn uống một tháng, coi thử coi nó có ốm chỗ nào. Như vậy là mình đâu phải cần ăn uống nó mới có thịt da. Người ta ngồi thiền không, thịt da người ta không mất chút nào.

Còn bây giờ mấy con không nhập định đi, mấy con cứ nhịn ăn đi để coi, chừng một tuần lễ sau thì nó còn cái xương. Mấy con cứ thử đi mấy con biết. Bây giờ mấy con không ăn đi, nó mệt quá rồi mấy con nằm liệt, mấy con đi hết nổi. Một tuần sau, cỡ chừng một tuần thôi mấy con không ăn thôi, nhìn lại mấy con còn cái bộ xương không, với da bọc chứ có cái gì khác hơn hết. Nhưng mà người ta ngồi thiền – tại sao, người ta ăn cái gì? Người ta có ăn không? Nhưng mà người ta không mất một chút da của người ta, y chang như thường.

Các con thấy nó không phải là do cái ăn đâu; mà nó do một cái gì, cơ thể chúng ta nó sẽ bình an như vậy, nó sẽ không mất gì. Thì cái tu hành của chúng ta nó có những cái đặc biệt như vậy chứ. Cho nên vì vậy mà chúng ta mới tu chứ. Mà tu được như vậy; chứ còn tu không được như vậy, rồi bây giờ mấy con làm đi. Tu không được thì làm cái gì được, cho nên phải tu cho được.

Vì vậy mà Thầy sẽ – cái ngày thứ Hai, Thầy sẽ chọn mấy con, tu được hay không được. Nhất định là phải tu cho được. Phải không?

Tu sinh: Thưa Thầy, cho con hỏi.

Trưởng lão: Con hỏi Thầy.

Tu sinh: Thưa Thầy, con gần đây con có quán Bất tịnh, thành thử cái ăn nó giảm sút, cái thức ăn của cô Út nó​ cũng không còn quyến rũ nữa, con cũng không vô lấy nữa. Thành thử cái việc quán đó mình có cần quán nữa hay dừng lại?

Trưởng lão: À, nó vừa đủ thôi. Con quán nữa cái rồi không ăn luôn. Bây giờ nó vừa đủ theo cái pháp tu của quán Thực phẩm bất tịnh. Nó vừa đủ, chứ nó quán tới cái chỗ mà mình thấy mình chán mình không ăn được thì bắt đầu cái cơ thể của mình nó suy. Bởi vì nó cần phải có một ít, bởi vì mình chưa có cái thiền định thì mình cần phải có tiếp sức của tứ đại bên ngoài để nuôi dưỡng tứ đại bên trong.

Nhưng mình quán vừa đủ để mình nhàm chán, mình không còn chạy theo dục ăn thôi. Nó vừa đủ tới đó con dừng lại thì nó rất tốt, còn nếu quán nữa thì nó hết muốn ăn. Để mình tránh cái cám dỗ của thực phẩm. Thực phẩm cám dỗ lắm mấy con.

2- NHÂN QUẢ THI HÀNH ÁN

(02:51) Trưởng lão: Bây giờ Thầy sẽ trả lời câu hỏi của Thiện Thảo hỏi: “Kính bạch Thầy! Cho hỏi cho con hỏi tí về luật nhân quả. Giết người thì đền mạng, vậy những người phạm tội bị tử hình thì những người Công an đem ra pháp trường lấy súng giết. Vậy người Công an này có trả mạng cho người kia không?”

Bây giờ con hỏi cái điều này. Thì nhân quả mà. Người Công an trước kia đó, cái người công an mà cầm cây súng hôm nay mà giết con được, (thì) trước kia con cũng giết người Công an này một lần. Hay hoặc là cái nhân quả, thì cái người Công an này đã bị người khác giết một lần cho nên hôm nay – cái nhân quả là nó phủ trùm tất cả mọi con người chứ không phải riêng cái người nào. Không phải nói là tôi giết người bữa nay thì ngày mai cái người bị giết đó họ trở thành người khác giết lại tôi, không phải đâu. Cái nhân quả là nó chung với nhau. Cho nên chúng ta làm cái điều mà chúng ta bị giết đó, thì cái người Công an mà cầm cây súng để bắn con chết, để giết con là cái người đó làm cái tội gì đó mà tử hình. Thì hôm nay cái lệnh của pháp luật của Nhà nước, cái người đó tử hình – thì cho một cái nhóm lính nào đó thi hành cái luật đó – thì bắt đầu họ sẽ bắn chết con. Thì cái người mà cầm súng mà bắn con chết, thì cái người đó trước kia cũng có cái nhân quả đã bị người ta bắn chết mình hay hoặc là giết rồi. Nhưng mà cái người nào chứ không phải chính cái người mà bị tử hình đó mà ngày xưa nó có nhân quả với nhau, không phải đâu.

Bởi vì nhân quả nó phủ trùm chung với nhau ở trong cái môi trường. Mình sống ở trong nhân quả, mình là con người sanh trong nhân quả thì người kia cũng sanh trong nhân quả. Cho nên cái luật nhân quả nó chung với nhau hết chứ nó không có riêng ai hết; nhưng mà nó phải vay, trả đó thôi. Mình có giết người thì bây giờ người ta giết lại mình chứ không có gì hết.

(04:44) Cho nên vì vậy mà người Công an này có tội. Nói có tội thì sao được? Tội của ai đâu, chứ đâu phải của người Công an này? Nghĩa là cái pháp luật – cái người này làm tội đã giết người cho nên vì vậy mà buộc tội cái người này tử hình – thì cái người Công an này chỉ vô tình mà thi hành cái pháp luật thôi chứ người Công an này không có cái mục đích là muốn giết cái ông này đâu.

Con hiểu chỗ đó không? Cho nên ổng làm như vậy là không có tội, nhưng mà phải qua cái chùm nhân quả, qua cái quy luật của nhân quả rồi. Nghĩa là ít ra thì cái ông Công an này ngày xưa đó – ổng trong một cái kiếp nào hay hoặc là trong một cái nhân quả nào của ổng cũng con người – mà cũng bị người ta giết đó, bây giờ ổng đứng ra ổng… Bây giờ cái lệnh truyền là ông Công an này phải giết, sao không kêu ông Công an kia? Con hiểu không? Nhưng mà nó phải có nhân duyên trong cái nhân quả đó cho nên ông Công an này ổng cầm cây súng ổng nổ ông nọ mấy phát cái ông kia ngã gục xuống liền. Người ta nói là tội tử hình đó. Cho nên cái vấn đề đó là vấn đề nhân quả rồi con.

Cho nên mình đứng trong nhân quả mà muốn thấy rõ điều này thì mấy con phải ráng tu có Tam Minh. Rồi muốn hỏi, mình dùng Tam Minh mình quan sát coi thử coi hôm nay, ngày mai nghe cái án tử hình của cái ông nào ở đó. Mình coi thử coi cái ông Công an nào mà đứng ra xử, coi ông Công an này kiếp trước ổng có cái nhân quả gì, có bị ai giết ổng không mà ổng dám cầm cây súng ổng bắn người này. Thì chừng đó con dùng cái Tam Minh mà con quan sát thì con sẽ thấy rõ.

Trưởng lão: Thôi còn ai hỏi Thầy gì thêm nữa không con?

(06:20) Cô Út: Bác Hàn ơi! Có người gọi, kêu nói bác nói bác về mà sao bác không về. Người ta hỏi bác đó.

Trưởng lão: Ờ, bây giờ cái này nè con. Cái này là con lấy sách con cho hen.

Còn…​ “Nguyên Thanh bảo thôi cứ đi bệnh viện”.

Cũng được con. Nó bị bệnh mà…​ Thầy nói nó bị bệnh mà.

Rồi.

Cô Út: Chút nữa ở đó cổ nói: “Anh của cổ trị hay mà!”.

Trưởng lão: Anh nó trị hay mà nó ở ngoài Đà Nẵng đó. Ở đây mình đợi tới ngoài đó chắc chết queo rồi. Thôi con đưa ra ông Nhơn thử coi con, ông Nhơn thử coi trị có được không.

Cô Út: Bác Hàn lát vô gọi điện thoại trở lại. Bác nhớ cái số, chắc ở nhà bác đó.

Tu sinh: Thưa Thầy, cho con hỏi.

Trưởng lão: Con hỏi con.

3- TÍN LỰC VÀ TRI KIẾN

(07:10) Tu sinh: Thưa Thầy! Sức của con nay hơi già. Trình độ học vấn con hồi đó thấp quá. Hồi đó học lên mới “Cours moyen 2ème année” (lớp 5) à, rồi​ con nghỉ lâu quá. Nhưng con cương quyết tu hành, cương quyết từ hồi năm một ngàn chín trăm năm mươi mấy tới giờ lận chứ không phải mới đây. Thì bây giờ, còn từ hồi nhỏ tới lớn con không rượu trà, trầu thuốc, cà phê hay thuốc lá gì, không có nhiễm những thứ đó. Còn bây giờ hạnh kiểm con bằng người ta chứ không thua ai, giới luật cũng bằng chứ không thua ai. Thưa Thầy, vậy Thầy vớt cho con ở lại học được không?

Trưởng lão: À, Thầy sẽ sắp con vào cái lớp mà Thầy trực tiếp hướng dẫn đó. Chứ Thầy không có để con tự đâu. Bởi vì Thầy thấy con lớn tuổi rồi, nội đi khất thực không thấy cũng vất vả rồi, để giúp cho con sớm giải thoát. Để khỏi mang cái bình bát đi coi cực khổ quá. Ráng tu đi thôi. Đừng lo, đừng có nói gì hết! Thầy đã lưu ý rồi, con hiểu không?

Tu sinh: Dạ!

Trưởng lão: Thầy lưu ý ngay cả Minh Nhân nữa, tật nguyền như vậy mà nỗ lực tu. Thầy lưu ý mấy con lắm. Cho nên Thầy sẽ hướng dẫn. Mấy con hãy cố gắng để trước khi mấy con bỏ cái thân này, mấy con sẽ tự tại làm chủ nó ra đi. Phải ráng mà tập chứ không phải tập chơi được đâu nhe!

Tu sinh: Thưa Thầy! Từ nhỏ tới lớn con không có trầu, thuốc, rượu trà gì hết. Người ta có nhấp men chứ con không có.

Trưởng lão: Vậy thì con không biết. Vậy bây giờ uống đi cho biết, rồi để mai mốt…​

Tu sinh: Kiếp trước con có uống rồi nên bây giờ con biết, con không uống.

Trưởng lão: Rồi bây giờ không biết – nói để tu làm Phật rồi bây giờ – khi mà làm Phật rồi thì làm sao uống lại được. Thôi bây giờ uống đi, uống trước đi cho biết, rượu chè cái gì làm hết đi. Đặng cho nó biết cái cuộc đời đã rồi, tu nó mới được.

Nói chung, nếu mà nó sẵn được thanh tịnh thì chúng ta đi tới càng tốt. Nhiễm ba cái đó nó không có lợi ích gì đâu, nó càng làm khổ mình thêm. Mà bây giờ cái tuổi nó lớn rồi, đừng có nghĩ tiếc nó. Bỏ đi. Cái dục lạc của thế gian là cái khổ. Nó không có vui.​

Tu sinh: Từ nhỏ tới lớn con tuy giàu có, con không thua ai, không hơn ai. Xe hơi, nhà lầu, nhà mấy tấm đan đồ kia – có hết. Nhưng mà con không có thèm nữa, Thầy.

Trưởng lão: Bây giờ thèm giải thoát thôi. Bỏ hết được rồi, vậy là tốt đó. Nhưng mà bây giờ phải ráng tu. Con đường nó cũng còn cực khổ, gian nan lắm. Tuổi con Thầy thấy yếu đó. Mà phải nỗ lực lắm đó, mới qua. Chứ còn nếu mà lơ mơ nó không qua đó chứ không phải dễ đâu. Con đường nó còn gian nan lắm.

Rồi, phải cố gắng đó con. Được rồi, Thầy không có bỏ mấy con đâu. Chỉ mấy con quyết tâm thôi. Có ý chí, có quyết tâm và đặt trọn niềm tin ở Thầy dẫn dắt mấy con.

Thiếu niềm tin là Thầy không dẫn dắt mấy con được. Bởi vì đối với Thầy là cái niềm tin dựa vào Thầy mà tu thì mấy con sẽ đi tới. Mà mấy con thiếu niềm tin với Thầy thì mấy con không đi tới đâu. Coi như Thầy là cái đầu não, mà cái đầu nó mất rồi thì hai cái chân nó đi nó không thấy đường đâu mà đi. Các con có hiểu cái điều đó.

Cho nên ngày xưa tất cả chúng Tỳ kheo mà trong thời đức Phật, lấy đức Phật làm chỗ nương tựa đó. Các con đọc kinh coi có phải không? Tất cả đều lấy Phật mà làm cái chỗ tu, chỗ nương tựa. Đó là cái niềm tin độc nhất của con đường tu.

Còn bây giờ thời đại này chỉ có Thầy duy nhất là cái lòng tin của mấy con đặt trọn. Mà mấy con hơi nghi ngờ Thầy một chút là mấy con tiêu đó. Mấy con hết đường đi rồi. Thầy nói thật sự trong cái vấn đề đó. Hễ người nào mà khởi sự nghi ngờ Thầy một chút là mấy con tiêu, không có còn cách thức nào mấy con đi vào được.

(11:14) Tu sinh: Thưa Thầy, khi con xa Thầy mấy năm đó, con cứ hình dung lúc nào Thầy cũng ở bên con. Con nhiều khi con niệm để con ngồi thiền, con lúc nào cũng cứ tư tưởng con chỉ ước nguyện là được về đây để tu tập. Cho nên trong con lúc nào cũng tập trung vào vấn đề Tu viện và hình dung lúc nào Thầy cũng ở bên con. Mà bao giờ tấm ảnh của Thầy con cũng thờ trên đầu mình.

Trưởng lão: Đó là cái lòng tin đó con – tín lực đó. Thì cái lòng tin đó mà nó thực hiện đến ngày hôm nay con được vô đây con ngồi tu chứ không ấy vợ con con: “Ông già, tóc bạc rồi, ông đi ông chết đó chứ ở đó!”. Nó làm sao nó cho con đi được phải không? Nhưng mà hôm nay đi được đó là cái lòng tin của con có cái sự quyết liệt cho nên nó chuyển hóa được gia đình, cả con cái. Mấy con thấy, mấy con trong khi mà tuổi mấy con già, mấy con được về đây mà gia đình mấy con chấp nhận là một cái điều hết sức người ta đau khổ. Con cái mấy con đau khổ lắm chứ không phải không đâu, mà chấp nhận được là mấy con đủ duyên để tạo cái điều kiện. Đủ duyên nó mới vui vẻ nó chấp nhận. Chứ còn không nó không cho – cha mẹ mình già rồi mà mình để đi như vậy sao? Rồi ai chăm sóc trong khi tối lửa tắt đèn? Các con hiểu điều đó. Làm con mà, ai để cha mẹ mình già mà đi như thế này. Không bao giờ ai bỏ cha mẹ được hết. Thế mà mấy con đi được, đó là cái duyên lớn lắm chứ không phải dễ đâu.

Tu sinh: Dạ thưa Thầy, như Thầy nói đúng vậy. Bây giờ một đứa con mà nó theo Thiên Chúa giáo thì nó không bao giờ nó muốn cho con đi. Nhưng mà còn tất cả những đứa con không theo Thiên Chúa giáo, nó bình thường và cả vợ con đều thích cho con đi. Mà mong con đi để tu mà đạt được giải thoát. Tất cả nhà đều vui vẻ cả. Nhưng mà riêng về cái đứa con mà nó theo về Thiên Chúa Giáo thì nó khác hẳn.

Trưởng lão: Vậy con còn chút đó thôi. Vậy mà nó cũng còn đi được đó cũng là may mắn lắm đó con.

Có gì không con?

(13:25) Cô Út: (Không nghe rõ).

Trưởng lão: Chú Giải hả con? Biết rồi, biết rồi. Thì con mời ổng nghỉ ở trỏng một chút rồi Thầy dạy rồi Thầy ra.

Rồi, bây giờ mấy con còn hỏi gì nữa?

Tu sinh Chơn Niệm: Thưa Trưởng lão, bây giờ con xin hỏi về một người có một cái tri kiến thông suốt, quán được tất cả các pháp, nhưng mà người này cái tín lực thì yếu. Một người thì có một cái tín lực rất mạnh nhưng mà về tri kiến của họ thì nó yếu, không thể nào mà trạch ra cái pháp được. Con có thể con xếp cái bậc sau kêu là tuỳ tín hành, và cái bậc trước là tùy pháp hành. Thì hai cái bậc này, cái bậc nào mà dễ tu đi đến thành công nhất.

Trưởng lão: Con muốn nói cái người tri kiến đó?

Tu sinh Chơn Niệm: Có tri kiến gốc, quán các pháp rất thông suốt, nhưng mà về cái tín lực thì cái niềm tin lại yếu. Một người sau thì có tín lực rất mạnh nhưng mà về cái tri kiến trạch pháp ra mà để lý luận tu tập này kia đó thì nó lại yếu đi.

Trưởng lão: Cái người mà sau đó, cái người đó tu dễ, có tín lực là tu dễ. Còn cái người tri kiến mà không có tín lực là người đó tu không có dễ đâu.

Tu sinh Chơn Niệm: Mặc dù là họ quán các pháp đó rất thông suốt?

Trưởng lão: Thí đó, Thầy nói cái tri kiến thông suốt nhưng mà điều kiện là tín lực là họ không đi tới. Cái tín lực quan trọng lắm mấy con. Bởi vì trong Ngũ lực, trong cái hàng Ngũ lực của Phật đó, là tín lực đầu tiên đó. Nó ăn thua mấy con. Một cái người mà họ đã chọn lấy cái người đó, mà họ thấy họ…​ Bởi vậy Thầy nói những người mà có những cái tri kiến, có những cái hiểu biết của họ, họ hiểu biết rất lớn nhưng mà họ thiếu cái niềm tin như hồi nãy Thầy nói – đó là cái điều khó. Mà Thầy sẽ tìm cách để khắc phục họ cho có niềm tin để dẫn dắt họ. Thì cái chuyện đó không phải dễ đâu, các con hiểu chưa? Cho nên đức Phật, hầu hết là như mấy ông Ca Diếp – ba ông Ca Diếp lận – mà ông Ca Diếp đầu tiên phải nhiếp phục được ổng. Cho nên đức Phật muốn nhiếp phục được ông này phải đem hết sức của mình ra mà thực hiện thần thông. Lôi đầu ổng xuống sông mà nhận ổng xuống nước mà ổng ớn, mới nhiếp phục được đó.

(15:42) Mà nhiếp phục được ông Ca Diếp thứ nhất thì ông Ca Diếp thứ hai, thứ ba phục tùng liền. Con hiểu không? Cho nên đó là, mấy ông Ca Diếp đầu tiên họ đâu có tin Phật đâu con, nhờ đức Phật dùng thần lực mà mới tin. Bởi vì mấy ông này tin thần thông lắm, mà không sử dụng thần thông thì mấy ông này không tin đâu. Nó khó chứ không phải dễ.

Bởi vì vậy mà khi mình thấy những cái tri kiến của những người này nó thông suốt như vậy rồi thì phải mình dùng cái thần lực như thế nào mà khi cái tâm của họ muốn cái điều đó. Cho nên ở đây có một người cũng nói với Thầy, Thầy không nói cái danh từ, cái tên của người đó ra nhưng mà có người nói: “Thầy thị hiện thần thông đi, con quyết tâm con theo Thầy tu. Mà Thầy không thị hiện thần thông thì con không tu”. Có người đã có cái ý kiến đó chứ đâu phải không đâu. Họ viết bức thư họ gửi cho Thầy mà. Họ gửi thẳng cho Thầy mà.

Nhưng rồi Thầy quan sát cái người đó có đủ duyên với mình không? Nếu mà đủ duyên như đức Phật đã quan sát thấy ba anh em Ca Diếp có đủ duyên, đức Phật thị hiện liền để độ. Tại vì cái tâm người ta mong muốn cái đó. Còn không thì đức Phật nói: “Ta không có bảo nhà ngươi đến đây để mà Ta thị hiện thần thông cho nhà ngươi tu, nhà ngươi muốn tu thì tu mà không tu thì thôi”. Đó tức là không có duyên với họ. Chứ có duyên thì đức Phật thị hiện liền.

Con hỏi!

Tu sinh: Con bạch Thầy, như ông Ca Diếp trước khi đi tu ổng có thần thông ổng nhiều như vậy. Cái thần thông đó là thần thông gì Thầy? Ổng phải tu pháp gì mới có, Thầy?

Trưởng lão: Thần thông tưởng con. Ổng tu về, như Mật Tông đó.

Rồi con hỏi.

4- LẤY PHÁP LÀM ĐỐI TƯỢNG

(17:17) Tu sinh Từ Quang: Thưa Thầy, con xin Thầy giải thích thêm câu ở trong Kinh Tương Ưng mà con chưa hiểu nổi. Đó là cái câu: “Vị tỷ kheo lấy pháp làm đối tượng, tập trung tất cả tâm ý, lắng tai nghe pháp”. Thì xin Thầy giải thích rộng cái câu đó cho con.

Trưởng lão: “Lấy pháp làm đối tượng” – cái pháp mà để cho mình thực hiện mình tu tập thì mình lắng nghe cho kỹ cái pháp để mình lấy cái pháp đó mình làm cái đối tượng mình tu.

Thí dụ như cái pháp đó nói: “Khổ đế”. Nói Khổ đế tức là mình lấy cái đối tượng khổ để cho mình vượt qua cái khổ, chứ không phải lấy cái khổ để mình bi lụy trên cái khổ, mình bỏ cuộc. Cho nên nói Khổ đế thì mình phải lắng nghe khổ như thế nào cho nó hết cái hiểu biết của cái khổ, đó là mình lấy Khổ đế. Rồi mình nói cái nguyên nhân khổ, mình lắng nghe cái nguyên nhân khổ để mình diệt trừ cái nguyên nhân đó cho nó hết khổ. Mình phải lắng nghe cho kỹ. Tức là “lấy pháp làm cái đối tượng” – cái đó là lấy pháp làm đối tượng để cho mình vượt qua.

Còn lấy pháp tu khác, con. Thí dụ như “Định niệm hơi thở” là lấy pháp, ôm pháp để vượt qua những cái khổ. Đó cũng là pháp nhưng mà lấy cái đó làm cái bè, làm cái pháp để cho mình vượt qua. Còn cái kia lấy đối tượng pháp để hiểu cái đối tượng đó; nói, đó là cái lời nói để cho thấy được cái khổ của con người, cái nguyên nhân sanh khổ – để lấy cái đối tượng đó mình vượt qua.

Nếu mình không hiểu nó khổ thì mình không biết đâu mình dừng. Cho nên “lấy đối tượng” trong Kinh Tương Ưng mà nói… Cho nên nhiều khi mình thấy “pháp” chung chung quá – cái danh từ đó chung chung quá – cho nên mình không biết cái pháp nào là đối tượng, mà cái pháp nào là ôm phao mà vượt qua. Đó, mình phải hiểu.

Tu sinh Từ Quang: Nói cái câu mà: “Tập trung tất cả tâm ý” – thì như vậy có thể dễ đi vào cái ức chế không Thầy?

Trưởng lão: Không, tập trung để “lắng nghe”, lắng nghe cho hiểu chứ không phải tập trung. Mà nếu mà tập trung cái pháp – lấy cái đối tượng của pháp, như bây giờ mình tập trung – (là) bị ức chế. Cái đó sai. “Ôm pháp vượt biển” – khác. Còn cái này tập trung để lắng nghe, để hiểu cho rõ, để biết cách cho rõ mình mới vượt qua.

Cho nên “lắng nghe” mà nếu mình hiểu cái chỗ mà tập trung thì coi chừng mình bị ức chế. Cho nên hầu như là người ta hiểu sai đó, người ta tập trung lắm, người ta tập trung trong cái pháp, lấy cái pháp làm đối tượng. Thí dụ như “lấy cái pháp làm đối tượng” như lấy cái thân hành mà làm đối tượng. Mình tập trung cao quá thì mình bị… Cho nên nó sai cái chỗ pháp mà “ly dục, ly ác pháp” mà bị ức chế.

Hầu hết là người ta hiểu sai có chút đó thôi mà nó trật pháp. Pháp của Phật là “ly dục, ly ác pháp”, mà “ly dục, ly ác pháp” mà đi vào; “ngăn ác, diệt ác; sanh thiện, tăng trưởng thiện” mà vào. Chứ không phải cái chỗ mà chúng ta ức chế. Cho nên “lấy pháp làm đối tượng” thì coi như người ta hiểu, “lấy pháp làm đối tượng” tức là đức Phật (dạy) lắng nghe để hiểu biết cái pháp đó cho rõ ràng để cho mình vượt qua. Còn cái mà “lấy pháp làm đối tượng” để cho mình nhiếp tâm vào đó ức chế thì sai. Hiểu chút xíu đó mà sai.

(20:16) Tu sinh Từ Quang: Thưa Thầy, thí dụ như là trong khi đi kinh hành để nhiếp tâm và an trú tâm thì làm thế nào để mình không có niệm trong cái bước đi – đi 10 bước đó – ​mình sẽ tập trung toàn bộ tâm ý của mình vào bước đi. Như vậy trong cái giai đoạn đó có phải là một cái tình trạng ức chế nhưng mà nó ngắn không?

Trưởng lão: Cái đó ức chế con. Cái phần mà nếu mà ức chế mà ngắn thì gọi là chế ngự tâm, còn kéo dài ra thì bị ức chế luôn, thành ra nó lạc đường. Cho nên trong khi đó mình đi kinh hành để mình tập trung để bước đi kinh hành thì chỉ trong vòng thời gian ngắn để chế ngự cái tâm mình, để cho đừng có niệm khởi tức là nhiếp tâm và an trú tâml; nhưng mà thời gian ngắn, không được dài, vì dài đó mình bị ức chế. Còn cái thời gian mà nó kéo dài mà nhiếp tâm – an trú tâm là do mình “ly dục, ly ác pháp”, mình “ngăn ác, diệt ác” mà nó kéo dài ra. Mình ly được cái tâm tham – sân – si của mình, mình ly được cái ác pháp đó thì cái tâm tự nó thanh tịnh, nó kéo dài ra. Còn bây giờ mình chế ngự thì mình đi vào trong một phút, hai phút, hay năm phút, mười phút thôi chứ không được hơn cái số lượng thời gian đó; mà mình hơn cái thời gian đó thì mình bị ​chế ngự. Mình chế ngự là sai.

Cho nên cái mà đức Phật nói là “lấy pháp làm đối tượng” để mình tu tập đó, mình “lắng nghe” là mình hiểu nó, mình hiểu các pháp cho rõ để mình biết mình vượt qua nó. Cho nên ở chỗ này mình không khéo, mình không hiểu một chút là mình sẽ lấy pháp làm đối tượng để nhiếp tâm rồi ức chế tâm. Hầu hết là các cái người tu theo Phật giáo đều hiểu qua cái góc độ đó mà nó lệch đường. Và cuối cùng thì bít đường, không biết đường đi nữa.

Vì chế ngự, ức chế tâm nó không còn niệm nữa. Cho nên có những cái pháp, con. Hôm qua Thầy gặp một cái cô, cũng Phật tử, cô này cũng tu dữ lắm, cổ cũng đi nhiều đó. Cổ nói có những cái pháp “phủ đầu”, phủ đầu cái niệm đó đặng cho nó đừng có lên nữa.​ Nghĩa là mình ôm cho chặt, mình phủ đầu nó lên. Nhưng mà nó lại nặng đầu, nó nhức đầu, nó căng thần kinh mình lên. Con thấy không?

(22:22) Cô nói họ bảo cô tu như vậy. Rồi còn có cái pháp “Biết vọng liền buông” – cô thấy buông, buông riết rồi thấy ngu ngơ. Nó không còn hoạt động nữa, tức là cái ý thức của mình nó không hoạt động nữa thì nó ngu ngơ. Rồi nó ngu ngơ theo cái kiểu của nó đó, nó thành ra như Bùi Giáng chẳng hạn, như Trần Chánh chẳng hạn vậy. Thì nó ngu ngơ, mà trong cái người ngu ngơ thì họ không biết họ ngu ngơ. Cái người khác thì thấy ổng, thấy cái trạng thái kỳ kỳ – nó kỳ lạ, nó dị tướng, nó kỳ lắm. Nhưng mà cái người, ở trong cái người của họ thì họ cảm nhận như là mình giải thoát. Nhưng mà cái đó nó trở thành ngu ngơ, nó không có…​ cái phạm hạnh nó cũng không có. Nó nhiều khi nó kỳ lạ lắm mà họ thấy như họ giải thoát, nhưng mà sự thật họ bị kẹt trong cái kiến giải đó mất rồi. Và đồng thời cái trạng thái ngu ngơ của họ nó không có như cái người bình thường có đầy đủ trí tuệ – biết thiện, biết ác rõ ràng, làm chủ.

Cái mục đích ngày hôm qua, Thầy giải thích cho con nghe. Tất cả những cái niệm của chúng ta đều có niệm. Nhưng mà cái niệm nào thiện – biết, niệm nào ác – biết, niệm nào dục – biết. Mà nó không bị dính mắc trong những cái niệm đó – nó ly dục, nó ly ác pháp – chúng ta không bị dính mắc trong đó. Là một cái người tu của đạo Phật như vậy, chứ không phủ đầu cái niệm của chúng ta nào hết. Mà cũng không có buông cái niệm nào hết. Chúng ta không phải là cây đá, tu riết rồi chúng ta thành cây đá ngu ngơ. Tu riết rồi chúng ta phủ đầu chúng ta, chúng ta tự chúng ta làm khổ chúng ta.

Cũng như bây giờ mình ngồi thiền đi, bắt đầu ba mươi phút mình bị tê chân rồi, bị hơi đau rồi – ráng ngồi một giờ, ráng ngồi hai giờ – tức là tôi phủ đầu nó cho nó ớn đi. Nhưng mà cuối cùng thì lại tự mình làm khổ lấy mình rồi. Pháp dạy tu tập giải thoát không khó, mà phủ đầu để mình chịu cực khổ. Thì đó là mình phủ đầu nó, phủ đầu cái cảm thọ. Cho nên mình ngồi lì đó mình chịu đựng, ngồi đổ mồ hôi sôi nước mắt mình cũng ráng chịu đựng. Đó là phủ đầu. Phủ đầu trên pháp ác thì mình sẽ chịu lấy những cảm thọ. Mà phủ đầu trong các niệm nữa, con. Cho nên nó có những cái pháp phủ đầu nó, nhưng mà cuối cùng thì nó chẳng đi đến đâu hết.

Cho nên mình chỉ cần cái mình sống bình thường. Có niệm thiện biết niệm thiện; niệm ác biết niệm ác; niệm này gây đau khổ, gây phiền não, gây giận hờn biết rõ ràng. Ngăn, diệt, không bị dính mắc những cái niệm đó là coi như chúng ta giải thoát. Rồi khi nào nó hoàn toàn – tất cả mọi niệm đều đến với chúng ta mà không tác động được chúng ta – tức là chúng ta sống trong Bất động tâm.

Bởi vì trong Bất động tâm thì đức Phật có vạch cho chúng ta biết ba cái trạng thái, nếu mà có một cái trạng thái trong đó thì chưa phải Bất động tâm. Thì nhận xét Dục lậu, Hữu lậu và Vô minh lậu – ba cái trạng thái lậu hoặc mà không có – tức là chúng ta Bất động tâm chứ không phải chúng ta hết vọng tưởng.

Chúng ta không phải không có niệm. Chúng ta có niệm, nhưng mà niệm gì nó cũng không dính mắc chúng ta – tức là nó không có Dục lậu, Hữu lậu, Vô minh lậu – thì đó là chúng ta giải thoát, Bất động tâm cái giai đoạn đầu.

Tới cái giai đoạn kế, cái giai đoạn thứ hai. Mà chúng ta đi tới cái giai đoạn thứ hai thì chúng ta sẽ “ly dục, ly ác pháp nhập Sơ Thiền”. Tức là cái giai đoạn đầu mà Bất động tâm thì chúng ta có Tứ Thần Túc. Cái giai đoạn đầu, nghĩa là chúng ta bất động rồi – không có cái gì mà làm cho chúng ta động thân tâm chúng ta được hết. Cho nên Định Niệm Hơi Thở, đức Phật trang bị cho chúng ta để mà đẩy lui tất cả chướng ngại pháp trên bốn chỗ Thân – Thọ – Tâm – Pháp để làm cho tâm chúng ta bất động. Có phải không? Bây giờ thân chúng ta đau, tâm làm sao không động?

Vậy mà nó có cái đề mục của Định Niệm Hơi Thở để đẩy lui cái bệnh ra khỏi, cho nên nó bất động. Nó không có Dục lậu, Hữu lậu, Vô minh lậu. Hữu lậu là gì? Nó đang đau nhức đây là Hữu Lậu đó mấy con. Dục lậu, Hữu lậu, Vô minh lậu nó đang nhức đây mà, nó làm sao mà gọi nó là không lậu.

(26:03) Mà Hữu lậu là nó có lậu, nó có lậu là có đau khổ. Nó đang nhức cái đầu đây mà nó tôi vô lậu sao được, có phải không? Nó Hữu lậu đó, mà nó đau nhức nó Hữu lậu. Bây giờ nó đang phiền não trong lòng mình là Hữu lậu rồi, nó không thể nào. Mà nó Hữu lậu do tham, bây giờ tôi đang thèm ăn, mà bây giờ tôi không ăn, nó nghe nó đói, nó chóng mặt tôi – thì do đó rõ ràng là do cái Dục lậu của mình. Cỡ mà ăn miếng vô, cái bắt đầu nó khoẻ lại thì tức là nó chạy theo dục của nó. Thì do đó nó bị Dục lậu.

Cho nên do đó mình biết ba cái điều kiện này nó ở trong tâm của chúng ta. Thì lúc bấy giờ Dục lậu, Hữu lậu, Vô minh lậu thì chúng ta biết rõ ràng. Mà bây giờ nó không có ba cái lậu hoặc này là tôi Bất động tâm, mà tôi Bất động tâm thì tôi có Tứ Thần Túc. Tôi có Tứ Thần Túc thì bây giờ cái giai đoạn thứ hai tôi sẽ nhập các định, tôi làm chủ, tôi thực hiện Tam Minh thì tôi giải thoát hoàn toàn. Các con thấy không, chỉ có cần bất động chứ đâu phải là cần mình hết niệm đâu. Đâu có cần hết niệm, chỉ cần Bất động tâm. Mà Bất động tâm là Vô Tướng Tâm Định.

Các con đọc lại kinh sách Phật coi thử phải không. Ở chỗ Vô Tướng Tâm Định tức là Bất động tâm. Vô Tướng là không có cái tướng của Dục lậu, Hữu lậu, Vô minh lậu. Chứ đâu phải là gì. Cho nên nó là “Tánh không” của chúng ta đó. “Không tánh” là chỗ đó đó. Nó không Dục lậu, Hữu lậu, Vô minh lậu là không có lậu hoặc. Mà không lậu hoặc trong kinh Phật Nguyên thủy thì nói là “Không tánh” chứ không phải là “Tánh không”. “Tánh không” là của Bát nhã rồi. Còn cái này – “Không tánh”, không có tánh lậu hoặc, không có cái tính lậu hoặc trong đó.

Trưởng lão: Cho nên chúng ta chỉ cần bất động thôi. Bây giờ Thầy ngồi đây Thầy chơi suốt ngày, mà ai động tới Thầy là không được bởi vì Thầy có pháp. Ai động tới Thầy đuổi, nghĩa là cái gì mà động tới tâm Thầy, Thầy đuổi. Cho nên các pháp như Tứ Niệm Xứ thì có “trên pháp quán pháp” đó, tức là phòng hộ các pháp đó.

Khi mà nó ở ngoài đó nó nói gì, Thầy gọi: “Tai này quay vô không có được nghe ở ngoài nữa”. Tác ý, mà tác ý nó, nó cứ quay ra nó nghe chứ đâu phải. Nhưng mà cái pháp Tác ý chúng ta tập riết chúng ta bảo nó quay vô cái nó quay vô, nó không thèm nghe bên ngoài. Ở bên ngoài người ta đánh lộn nó cũng không muốn lắng nghe đâu. Tại vì nó quen. Còn mấy con không có chịu phòng hộ, cho nên vì vậy mà bây giờ mấy con bảo nó không có nghe. Nghe ở bên ngoài đánh lộn, nó cứ lắng tai nghe người ta chửi đó thôi. Mấy con bị động mất đi. Chó sủa, mấy con bảo: “Quay vô, không có nghe chó sủa” mà nó cứ giảo ra nó nghe chó sủa, nó nghe mấy con chó cắn lộn. Tức là mấy con chưa có cái pháp phòng hộ. Còn người ta phòng hộ, người ta bảo vệ, người ta bảo: “Quay vô, không có nghe chó sủa” thì bắt đầu mình thấy nó quay vô.

Cái chỗ mà Thầy dạy mấy con đó: “Cảm giác toàn thân tôi biết tôi hít vô. Cảm giác toàn thân…” để cho cái tâm nó quay vô. Nó quay vô nó không phóng dật. Mà nó chịu quay vô rồi, ở ngoài bây giờ họ đánh lộn chết nó cũng không thèm quay ra đâu.

Mấy con tập đi rồi mấy con sẽ thấy nó quay vô. Nó quay vô, cho nên nó quay vô là nó không phóng dật chứ không có gì. Đó là cái pháp phòng hộ. Mà đức Phật đã nói như thế này chúng ta thấy: “Ta thành Chánh giác là nhờ tâm không phóng dật”. Mà nếu mình không phòng hộ, thì nó làm sao nó không phóng dật mấy con? Mình phòng hộ, mắt tai, mũi, miệng, thân, ý của mình mà. Cho nên, trên Tứ Niệm Xứ nó có cái “quán pháp” là phòng hộ đó. Cho nên ở ngoài tác động nó vô không được đâu. Đó là phòng hộ.

(29:09) Tu sinh: Thưa Thầy, tụi con tác ý nó quay vô; nó quay vô cái nó quay ra, nó quay ra…

Trưởng lão: Ừ thì đó, nó quay vô rồi nó chạy ra.

Tu sinh: Có cái bữa đám cưới, nó ca nhạc đó, bạch Thầy. Con quát cái nó quay vô cái nó quay ra.

Trưởng lão: Ở ngoài, bộ cái pháp ở ngoài nó mạnh hơn.

Tu sinh: Dạ, ở ngoài nó mạnh nó kéo ra.

Trưởng lão: Bởi vậy trong lúc đó là trong lúc chiến đấu đó con. Dùng pháp mới lôi vô, lôi vô hoài, tác ý lôi vô. Thấy nó vừa muốn quay ra là lôi nó vô, coi như là cha với con mà kéo cới nhau, kéo co. Tập tu như vậy mới là tu, mấy con.

Tu sinh Từ Quang: Thưa Thầy cho con hỏi thêm một câu nữa. Ngày trước con bị cái lý luận của người ta có vẻ rất là hợp lý. Đó là định lực, họ nói nếu mình không chịu đau để ngồi lâu hơn một chút thì làm sao mà tăng tiếp định lực. Thành ra có nhiều cái pháp tu thiền họ bảo khi mình cảm thấy ngồi nó đau, bây giờ mình quên cái đau đó đi. Bỏ nó, kệ nó, đừng có để ý tới, mình ráng ngồi. Thì như vậy nó làm cho mình càng đi lạc đường, sai.

Trưởng lão: Đi lạc đường đó con. Đi lạc đường, bởi vì đức Phật nói: “Pháp Ta không có thời gian đến để mà thấy”. Nghĩa là mình không tu thôi, mà tu vô một phút là thấy giải thoát. Mà có chướng ngại là sai pháp rồi, đức Phật đã xác định cái câu đó cho mình biết rồi. Cho nên, pháp Phật tu là phải giải thoát, tu mà không có giải thoát thì mấy ông tu sai rồi. Mình xác định rồi, Phật đã nói: “Pháp Ta không có thời gian đến để mà thấy” – nghĩa là không có thời gian. Mà đến thì phải thấy giải thoát, chứ không lẽ đến thấy đau đớn?

Còn các ông sao dạy tôi cái kiểu kỳ vậy? Có phải là pháp Phật vậy không? Con đặt lại câu hỏi, lấy câu Phật nói đặt lại câu hỏi, như vậy là ông tu pháp nào đây? Thì mấy ổng luận gì cũng không được hết à. Tôi có pháp Phật dạy rồi. Cho nên cái sai đó mấy con sẽ thấy.

Còn bây giờ mà muốn nhập định. Muốn nhập thiền định, mấy con có Tứ Thần Túc tức là Định Như Ý Túc rồi – các con muốn nó ngồi mấy ngày, nó ngồi cho mấy con coi. Chứ đâu phải cần tập ngồi như mấy ông để làm cho đau, trong khi người ta nhập định, ông muốn ngồi một tháng cũng không đau nữa chứ ở đó. Có phải không? Bởi vì tôi sai nó chứ bộ, tôi bảo nó nhập định chứ bộ, khi không nó vô định được sao?

Còn bây giờ mấy ông tập ngồi nhập định. Trời đất ơi, đau gần thấy bà nội luôn ở đó định gì mà… Rồi bây giờ ngồi thì nó phải quen thôi. Nó quen nhưng mà ông cứ ráng ngồi đi. Ông ngồi được tháng đi. Ông ngồi cao lắm thì ông ngồi, ông tập riết đi thì được một ngày, hai ngày nó cũng hết mức ông. Mà ông ngồi đi nữa thì ông lọt vô thiền Tưởng thì ông có ngồi cao nữa thì cũng bị Tưởng không à.

Chứ thật sự cái tâm của ông có hết dục chưa? Chưa. Chắc chắn là ông đi sai, bậy rồi. Người ta bảo “ly dục, ly ác pháp” mà. Người ta còn bảo “diệt ngã, xả tâm”. Có phải không? Thế mà ông không có diệt cái này, mà ông cứ lo ông tập trung ông ngồi thiền. Trời đất ơi, hèn chi đau ông là phải. Có phải đúng không? Dục không hết mà cứ ngồi đó cho đau – thì như vậy mấy ông điên. Bây giờ mấy ông ngồi riết mấy ông chịu đau. Chịu đau, nó vượt qua cơn đau, mấy ông lọt vô Tưởng, mấy ông thấy: “Trời, an lạc quá!”. Nhưng mà an lạc ngồi chỗ đó thôi, nhưng mà xả ra mấy ông thấy như thế nào? Thèm ăn nó cũng muốn thèm ăn, ở nhà tốt cũng muốn ở nhà tốt đó mấy con. Mấy ông có muốn ở ngoài đồng xá, muốn ở cái chòi tranh vách lá bao giờ đâu? Như vậy rõ ràng cái tâm dục mấy ông vẫn còn.

(32:16) Trưởng lão: Rồi con hỏi đi con.

Tu sinh Chơn Niệm: Kính thưa Trưởng lão, lúc trước Trưởng lão có viết trong một cuốn sách con có đọc nói về quán ly tham, quán ly sân, quán ly si. Trong khi mình đang quét rác, bây giờ mình mượn cái hành động quét đó mình tác ý, ví dụ như là: “Quán ly tham tôi biết tôi đang quét rác”, “Quán ly sân tôi biết tôi đang quét rác”, “Quán ly si tôi biết tôi đang quét rác”. Trưởng lão nói là tất cả những câu tác ý này là mình sẽ tác ý để cho nó thấm nhuần cái lý giải thoát thôi. Chắc là nó không thể nào mà nó giải thoát được.

Trưởng lão: À, cái đó là cái sơ khởi của người mới bắt đầu tu.

Tu sinh Chơn Niệm: Dạ, con còn câu hỏi thứ hai nữa. Tức là như mình bây giờ nếu thực hiện được cái tâm Từ, giờ mình sẽ nương vào trong những cái hành động của mình, tức là mình phải mượn một cái đối tượng ở bên ngoài để mình thực hiện cái tâm Từ. Thí dụ như bây giờ con quét rác, con lại thấy một đàn kiến đi qua thì con mới tránh né. Tức là bây giờ con quét rác thì con vẫn tác ý, tức là con mượn một đối tượng nào bên ngoài con tác ý để con thực hiện cái tâm Từ. Trong khi trên kia cũng là mượn câu tác ý để mà ly tham – sân – si, nó lại không thành công. Mà trong khi bên này lại mượn một hoạt động ở bên ngoài để mình tác ý thực hiện tâm Từ. Thì tại sao con thấy hai cái mâu thuẫn như vậy?

Trưởng lão: Đâu có mâu thuẫn con. Cái kia cái hiện tượng của tham – sân – si nó không có. Nó chưa có hiện rõ mà bên đây con hiện rõ là cái bầy kiến nó đang đi và những con vật mà con đang quét sân nó đang đi. Con khởi, mình quét sân mình hãy khởi lòng thương yêu vì tất cả chúng sanh đều đang ở trên mặt đất này. Nếu mà quét mạnh hay hoặc là quét không coi thì mình sẽ làm rất là đau khổ chúng sanh. Nó có cái đối tượng để khởi cái lòng thương yêu mình, tức là con tu nó hiệu quả.

Còn cái tham – sân – si, cái chổi vầy con quét: “Quán ly tham, sân, si” hay “tâm như cục đất, ly tham – sân – si. Tôi quét tôi biết tôi quét”. Nhưng mà tham – sân – si mình bây giờ chưa có, chưa có tham ăn, chưa có tham tiền gì hết. Mà ngầm ở trong đó thì nó tham, nó nằm ở trong đó. Nó Ngũ Triền Cái mà, năm cái màn che, cái tham – sân – si của mình trong đó mà, cho nên nó chưa có lộ cái tướng nó. Nhưng mình cứ nói như vậy để cho mình nhớ, mình nhắc thôi chứ chưa phải là nó thực tế đâu. Mà khi mà có cái tâm tham ăn: “Dừng lại, không có tham ăn ở đây. Trưa hãy ăn, chứ bây giờ không có muốn ăn”. Đó, nó mới thực tế là ngăn, mới ly tham. Con hiểu không? Nó có cái đối tượng. Cái này nó mới có hiệu quả, nó mới có lực.

(34:45) Còn cái này con chỉ quét: “Quán ly tham tôi biết tôi quét sân”, “Quán ly sân tôi biết tôi quét sân”. Con nhắc như vậy thôi chứ nó không có cái hiệu lực lắm đâu. Con hiểu chưa? Còn trái lại, nó có con vật nó bò dưới sân mà con quét – nó có hiệu lực, con. Nó khởi cái lòng thương yêu, nó có hiệu lực. Nó có cái đối tượng. Còn bây giờ con thấy giờ này chưa phải giờ ăn mà nó thèm ăn, thì nó có cái đối tượng tham rồi đó thì bắt đầu con ngăn chặn: “Không được, giờ này mày không được ăn”. Đó, nó có cái lực, cái lực nó mạnh.

Tu sinh Chơn Niệm: Kính thưa Trưởng lão! Như vậy thì giờ con ví dụ. Bây giờ mình muốn tu tâm Từ, tức là mình phải đi mượn những đối tượng ở bên ngoài để mình thực hiện tu tâm Từ. Nếu bây giờ mà con ở trong một căn phòng rất sạch sẽ, không có bất cứ một cái con vật nào ở trên bàn hết trơn thì con thực hiện cái tâm Từ nó dễ dàng hơn hay không?

Trưởng lão: Dễ lắm, bởi vì con có tỉnh thức trên cái lòng thương yêu, mặc dù không có con vật gì hết. Nhưng mà con vẫn tỉnh thức con đi. Bởi vì cái phương pháp “ngăn” là sức tỉnh thức của mình. Tỉnh thức trên từng hành động. Tức là cái hành động đó là cái hành động của thực hiện tâm Từ. Tâm Từ là cái sức tỉnh thức của mình đó. Nghĩa là bây giờ không có con vật gì hết, nhưng mà vì cái lòng thương yêu của mình, mình ngầm ở trong này nó có cái lòng thương yêu. Cho nên tôi phải tỉnh thức; chứ không tỉnh thức, lỡ có một con gì mà tôi không thấy là đụng nó chết thì sao? Đó là thực hiện cái lòng Từ của con đó – Đức Tâm Từ đó con. Cho nên tập Chánh Niệm Tỉnh Giác đó, tỉnh thức đó – đó là thực hiện cái tâm Từ chứ không có cái gì hết. Bởi vì Từ nó không đụng chạm đến cái sự đau khổ của chúng sanh, nó thực hiện cái lòng Từ của nó. Cho nên nó phải tỉnh thức, nó thiếu tỉnh thức là nó sẽ làm đau khổ.

Cho nên mình thiếu tỉnh thức, cho nên vì vậy mà cái lời nói mình làm cho người ta buồn phiền. Mình thiếu tỉnh thức trên lời nói. Cho nên nghe cái câu mà đức Phật dạy ông La-Hầu-La không? “Khi mà muốn nói một cái điều gì đó thì ông suy nghĩ: Cái này có hại người? Hại mình, hại người thì ông đừng có nói”. Con hiểu không? Cái lời nói đó là tỉnh thức ở trên cái lời nói, cái cách thức đó dạy tâm Từ đó con. Dạy thực hiện cái lòng Từ. Bởi vì mình nói ra cái người ta buồn phiền là nó không Từ.

(36:44) Trưởng lão: Các con hiểu chưa? Đó, bởi vì những cái này, mới đầu mình nghe nói tu cho tỉnh thức thôi. Nhưng mà người ta cấu kết đến cuối cùng là một pháp duy nhất thì cái lòng Từ là tỉnh thức. Nó tỉnh thức, nó không đem đến đau khổ cho ai hết thì nó là giải thoát chứ gì đâu. Mà cái sức tỉnh thức mình chưa đủ cho nên lúc thì phạm cái này, lúc thì phạm cái kia cho nên tu tập tỉnh thức, tỉnh thức từng hành động. Tôi muốn làm cái hành động gì tôi tỉnh thức trên đó là tôi thực hiện lòng Từ – lòng thương yêu đó. Mà mình ngầm ở trong này, mình lại hiểu nó lòng thương yêu thì nó không còn độc lập, nó là tỉnh thức suông.

Bởi vậy Thầy nói, bây giờ con đi kinh hành đi, con tập tỉnh thức Chánh Niệm Tỉnh Giác chứ gì. Con đi, nhưng mà con kèm thêm cái lòng thương yêu của con, con thấy cái sức tỉnh thức của nó cao hơn không? Mà nó nhẹ nhàng hơn. Còn không thì con tập trung con thấy: “Trời đất ơi! Cái đầu nó muốn bưng cái đầu mình”. Có phải đúng không?

Nhưng mà con kèm được cái lòng yêu thương của con, nó không bưng cái đầu đâu. Nó khác đó, nó thay đổi liền đó. Con cứ tập trung đi, bước đi nào con ráng tập trung đừng có niệm chứ gì, thì nó sẽ nặng đầu con đó. Nhưng mà Thầy khởi cái lòng thương yêu của Thầy, làm như nó không có nặng đầu con. Nó cũng tập trung mà nó tập trung trên cái lòng thương của nó. Nó nhẹ nhàng mà nó tập trung rất hay. Các con cứ thử đi các con biết. Cho nên Thầy cấu kết, kêu là Thầy câu hữu đó, câu hữu lòng Từ với Chánh Niệm Tỉnh Giác dưới bước đi thì mấy con tu nhẹ nhàng, nó không bị nặng đầu.

(38:12) Con phải biết cách áp dụng đó. Áp dụng mình câu hữu lại, áp dụng cái nghe nó thoải mái lắm. Bởi vì có cái gì hơn là lòng thương yêu của mình? Mà bây giờ mình phải tỉnh táo để như vậy, để tránh cái sự đau khổ của chúng sanh thì nghe nó thoải mái trong cái tâm của mình, nó không bị ức chế.

Tu sinh: Thưa Thầy, con xin hỏi. Cái thọ mà Thầy nói là ngồi nó đau thì nó là ác pháp. Còn cái thọ nào khi mình vượt qua một lần thì nó, cái thọ đó là cái thọ khi nó chết.

Trưởng lão: Đó là nghiệp, con. Còn cái thọ mà nó sanh ra, cái thọ mà mình ngồi tự mình tạo ra đau đớn, là tạo cho mình khổ đó – gọi là cái Giới Cấm Thủ rồi, nó thuộc về Giới Cấm Thủ. Cho nên cái này phải xả đó con. Bởi vì mình chấp nhận, cái đó là nó thuộc về cái giới. Cho nên bây giờ hai chân mình nó không đau nhức mà cứ tréo chân lên ngồi là nó đau. Cái này là cái thọ do mình tạo ra.

Còn cái thọ mà mình phải vượt qua, đó là cái nghiệp của mình. Cái nghiệp nhiều đời nó đánh mình cái cú cuối cùng đó. Là mình tu cái giờ phút mà để chứng đạo, mình vượt qua mình chuyển cái nghiệp đó, là mình phải chịu một cái trận ghê gớm cho nên đó là cái nghiệp. Còn cái này mình tự mình tạo nghiệp. Không đau, ngồi tréo chân cho đau, thì đó là Giới Cấm Thủ rồi đó con.

5- VẤN ĐẠO NHÂN QUẢ

5.1- NHÂN QUẢ QUÁ KHỨ

(39:29) Tu sinh Chơn Niệm: Kính thưa Trưởng lão, con có câu hỏi này nữa thôi, câu hỏi này nó cũng lâu rồi mà con chưa có dịp con hỏi. Tại sao cái nhân quả của quá khứ nó không còn nối tiếp được với hiện tại mà nó chỉ còn lại cái môi trường sống hiện tại?

Trưởng lão: Đúng rồi con. Bởi vì cái nhân quả quá khứ con làm ác, làm thiện gì đó. Thí dụ như con giết người ở trong quá khứ. Cái nhân quả của đời trước con, con có giết người, phải không? Bây giờ con sanh ra nó thành cái môi trường, là những người xung quanh con đều là cái nhân quả của con trong tiền kiếp đó, để đời nay con phải trả cái quả hay hoặc là con hưởng cái phước. Bởi vì trong những người này nó là cái môi trường. Cho nên vì vậy mà đời nay con sanh ra thì xung quanh những người này họ sẽ bao vây. Cái nhân quả của con nó sẽ thành những người này. Khi mà con làm cái phước, con gặp tai nạn gì thì có người họ đến họ giúp con.

Thì có cái nhân quả người ta mới đến giúp mình, nhưng mà đó là con hồi đó, kiếp trước con có giúp người ta rồi. Kiếp này nó phải sanh trong cái môi trường đó, nó trở thành cái môi trường nhân quả của con. Hồi đó con giết người, bây giờ con sanh ra con nằm ở trong cái vị trí đó, nó có cái người con giết hồi đó. Cái người nào giết đó, nó sẽ nằm ở trong cái người đó mặc dù cái người…​ Bởi vì nó liên hệ trong cái nhân quả chứ nó không phải là còn cái người đó – người mà con giết kia nữa đâu.

(40:50) Nhưng mà cái người này để nằm ở trong cái môi trường này để trả cái quả mà con đã giết trong kiếp trước. Cho nên lơ mơ nó lại nó đập con đó. Nó trả cái quả cho con, con không chạy được bởi nó thành cái môi trường rồi. Cái quả trước kia chúng ta làm nhân quả thì đời nay nó là cái môi trường sống của con hiện con sống, con sanh vào chỗ đó nó phải tương ưng. Nó tương ưng cả một cái hệ nhân quả chứ không phải chỉ có mình con, con tương ưng với ông đó sanh con ra làm cha mẹ đâu. Mà nó tương ưng cả cái hệ nhân quả của cái đời sống con, bao nhiêu cái ác nó đem theo hết – cái chỗ vòng con ở đó. Mà nếu ở chỗ này nó chưa có đúng cái nhân quả nó, bắt đầu nó di chuyển qua bên kia, nó ở bên kia để nó hưởng cái nhân quả đó. Nó di chuyển đó.

Ở đây nó trả hết cái quả chỗ này trong mấy năm tháng của nó, một tháng, hai tháng, một năm, hai năm – con ở đây, sanh ra đây – chứ cái duyên nó đẩy con qua bên kia để nó gặp cái môi trường nhân quả ác của con chỗ đó hay thiện chỗ đó để hưởng phước hay là hưởng khổ nữa đó. Nó sắp xếp rất là vi tế. Quy luật của nhân quả mà, con biết, nó không kẽ hở đâu. Nó thành cái môi trường, con.

Tu sinh Chơn Niệm: Kính thưa Trưởng lão! Như vậy thì nó cũng có nối tiếp chứ sao Trưởng lão lại nói nó không có nối tiếp được với hiện tại?

(42:00) Trưởng lão: Bởi vì nó thành cái môi trường của nó. Nó luôn luôn. Nói về nhân quả thì nó không có thời gian, không gian đâu, nó tiếp nối luôn luôn liên tục – sanh diệt, sanh diệt nó liên tục. Mình thấy có cái thân này chết chứ nó không có thấy đâu, nhân quả nó không có thấy đâu. Nó nối tiếp luôn – cái ngọn đuốc này tắt, thì ngọn đuốc kia cháy liền – chứ nó không có để kẽ hở đâu.

Cho nên, mình thì mình còn cái ý thức của mình. Mình thấy thời gian là hiện tại, quá khứ, vị lai. Còn nhân quả nó không có thấy cái điều đó đâu. Nó chỉ có quy luật nó đi như vậy là nó đi à. Nó không có thấy sáng tối đâu, khuya đâu. Nó không có như vậy đâu.

Còn mình, thì mình ở trong cái tri kiến của mình, cái hạn cuộc của mình, cái sự hiểu biết này thì nó có cái thời gian, không gian của nó. Còn nó, nó không có đâu. Cái môi trường nó sanh ra nó theo cái nhân quả của nó. Con sanh ra, mới sanh ra nó ở trong cái vị trí này nhưng mà nó không phải là có cái không gian của nó để nó di chuyển đâu; mà cái thời gian trong cái khoảng thời gian một năm, hai năm ở đây thì nó sẽ di chuyển tới chỗ khác. Tự nó, nó không có – cái nhân quả nó không có cái di chuyển – mà nó có cái nghiệp, cái nghiệp đi trả thôi, vay trả thôi.

Cho nên mình thấy mình có di chuyển tới kia để mình trả cái quả đó hay mình thọ hưởng cái phước đó. Còn nó, nó không có nghĩ là di chuyển đâu mà đó là cái nghiệp của nó, nó thu hút mà thôi. Nó hấp thụ thôi. Nó thu hút thôi. Chứ còn nó không có thấy mình phải từ cái điểm không gian này đi đến điểm không gian khác.

Nhưng mà mình thấy đối với mình, thì hiện cái tri kiến của mình thì mình hiểu từ cái điểm này, Thầy sanh ở Trảng Bàng, bây giờ cái duyên của Thầy ở Trảng Bàng đây nó hết rồi thì Thầy sẽ trả cái số quả Thầy đến Thành phố Thầy ở chỗ này, nó có những con người ở đây, nó tốt xấu ở đây nè. Nhưng mà cái nhân quả thì nó không phải thấy đi mà nó thấy cái nghiệp đó nó lôi đi như vậy, nó di chuyển như vậy chứ nó không có. Nó không phải là nó mình thấy đi như vậy đâu. Nó phải trả như vậy là như vậy chứ nó không thấy có cái khoảng không gian trải dài đâu. Nó không có.

(44:02) Cho nên cái này nó cần phải…​ Vì nhân quả thì nói chung là cái bài Nhân quả mấy con làm chưa hết đâu. Mà làm hết đó mấy con vén cái màn nó lên mấy con thấy rất rõ quy luật của nó, cho nên vì vậy Thầy đưa ra một cái nhân và nó nhiều cái quả. Nhiều cái quả, một cái quả nó có nhiều hạt. Đó mấy con thấy, để mà xác định cho cái nhân quả con người, một người mà sanh ra nhiều người thì nó kể như là cái nhân quả sanh ra, nó chung đồng hết. Người nào nó cũng có cái sự chung đồng với nhau hết.

Cũng như bây giờ mình gặp nhau đây, thì cái tiền kiếp nó có cái nhân quả của cái duyên của nó gặp nhau rồi. Mình gặp nhau trong một cái lớp học này đã có cái nhân quả rồi. Một người từ ở xứ này, xứ kia mà tại sao bây giờ nó gom lại đây là nó có cái nhân quả chung rồi, nó mới gặp. Đó là cái nhân quả rồi. Đối với cái nhân quả thì nó không có cái từ kia đến đây; mà nó hút, nó thu hút. Nó thu hút bằng cái lực của nó, bằng cái lực nhân quả.

Mà bằng cái lực nhân quả như thế nào? Các con không đọc kinh sách Thầy nó làm sao nó thu hút về đây, phải không? Nó có cái duyên. Mà Thầy không viết kinh sách thì làm sao mấy con biết đây mà thu hút, nó có cái duyên của nhân quả đó mà. Thành ra nó thu hút, tập trung người ở xứ này, người ở xứ khác. Bây giờ nhìn chúng ta mọi người ở đây, người một xứ, người một xứ hết mà tại sao nó thu hút đến đây mà nó ngồi chung với nhau chỗ này. Con thấy ghê gớm! Cái quy luật của nhân quả, không chạy, không sót được phút giây của nó đâu.

Rồi từ đó mà chúng ta triển khai để chúng ta hướng đến một cái một mục đích chứ mọi người nó đều có một cái nhân quả của nó cho nên nó không có chung đồng đâu. Bây giờ, đến đây Thầy hướng cho mấy con chung cái mục đích để mà chúng ta đi đến cái cứu cánh cuối cùng như nhau, nó không còn sai khác nữa. Chứ nhân quả nó sai khác. Cái mặt người này nó không giống mặt người kia mấy con – cái đặc tướng của nó. Rồi cái đặc tính của nó, nó coi vậy chứ nó không giống nhau đâu. Nó khác xa từng chút, từng chút; nó khác nhau. Trăm người trăm bụng mà, nó không có giống nhau. Còn bây giờ mấy con nhìn đây đi, hết thảy chúng ta cái gương mặt không có người nào giống người nào hết. Sao nó nắn hay quá! Có phải không, các con thấy. Nó nắn hay quá! Con người chúng ta người nào cũng có cái đầu hết, cũng có cái mình hết, cũng có tay chân hết; mà rồi nhìn cái gương mặt coi có người nào giống không? Nó có sai khác trong đó hết, nó không có trật. Đó là qua cái đặc tướng.

Rồi còn cái đặc tính nữa con, nó đâu phải là giống nhau đâu. Cho nên vì vậy mà cái mục đích của đạo Phật giúp cho chúng ta hướng vào đúng cái mục đích giống nhau. Cho nên khi cuối cùng, trong cái số người này mà khi tu chứng đều giống nhau, không sai khác. Mà sai khác nó là quy luật của nhân quả. Còn sai khác là còn nằm trong quy luật nhân quả. Còn chúng ta, cuối cùng chúng ta giải thoát là chỉ duy nhất có một mặt, không có hai mặt. Ông Phật Thích Ca ngày xưa còn ở trong nhân quả, cái mặt ông Phật Thích Ca mà chúng ta nghĩ cái hình ảnh ngày xưa, cách đây hai ngàn năm trăm năm chục năm, cái mặt ông Phật Thích Ca với cái mặt ông Phật Thích Ca chứng đạo nó khác xa.

Cũng như bây giờ Thầy, thì mấy con thấy cái mặt này nhưng mà Thầy vào trong cái trạng thái “thanh thản, an lạc, vô sự” thì Thầy không còn cái mặt này. Nghĩa là giống như cái mặt của ông Phật. Ông Phật như thế nào, Thầy giống như thế nấy, không sai khác – bởi vì ra khỏi quy luật nhân quả. Còn trong quy luật nhân quả thì mặt người này không giống mặt người kia. Nhân quả nó vậy đó.

(47:07) Đó, vậy mới học nhân quả chứ, còn nếu mà không học nhân quả thì mấy con: “Tại sao nhân quả nó nắn hay quá?”. Cái mặt của người này mà nó nắn làm cho người này không giống người kia, người kia không giống người nọ. Người thì bầu, người thì tròn, người thì méo, người thì như thế này, thế khác. Mà nó nắn cả trăm ngàn người, mấy con cứ sắp hàng đi, nhìn coi cái mặt coi giống nhau không? Không, không giống nhau. Có hai người sanh cùng nhau, giống nhau nhưng mà đặc tính cũng khác nhau. Nghĩa là cái mặt rất giống nhau nhưng mà cái tính lại khác nhau. Đó, nó vậy.

Cho nên hai giọt nước, người ta nói hai anh em sinh đôi nó giống nhau như thật nhưng mà các con nhìn kỹ nó có khác nhau ở trong đó chứ không phải nói rằng như vậy. Mình nhìn thoáng qua thì gương mặt của hai người sinh đôi giống nhau nhưng mà con xét kỹ – nó sẽ có khác nhau. Nó có cái khác nhau trong đó chứ chưa nói.​ Tại sao vậy? Cái người này sanh ra trong thời gian này mà cái người kia chỉ cách nhau chừng mấy giây, một phút thôi là đã có khác nhau rồi. Cái quy luật nhân quả nó sau – trước cái thời gian vậy mà nó khác nhau. Nhưng mà tại vì mình thấy nó chung chung, mình thấy nó giống, nhưng mà xét kỹ là nó không giống.

Thí dụ như hai anh em đó, người đó nó có cái mụt ruồi – cũng hai người sanh ra mà tại sao một người có mụt ruồi, người kia không có mụt ruồi. Một cái điểm nhỏ thôi, nó sai khác trong một cái gương mặt của họ đó. Chứ không phải nói rằng nó toàn diện là ông này có mụt ruồi vậy, ông kia cũng có mụt ruồi vậy. Không có đâu, mấy con coi lại cái điểm đó coi. Đó là cái sai khác của nó.

Đó là về cái quy luật nhân quả. Rồi bây giờ con hỏi đi.

5.2- QUY LUẬT NHÂN QUẢ VŨ TRỤ

(48:49) Tu sinh: Quy luật nhân quả đó Thầy, nó dường như nó không có cái điểm khởi đầu, nó đi liên tục luôn?

Trưởng lão: Nó đi liên tục con.

Tu sinh: Nó không có cái điểm khởi đầu?​

Trưởng lão: Nó vô thủy mà vô chung của nó, nó không có. Nó bắt đầu từ Vô minh nó đi, nó Thập Nhị Nhân Duyên con. Nó từ Vô minh nó sanh Hành. Cho nên bắt đầu từ cái Hành đó nó đi hoài, nó đi cứ như cái vòng tròn nó không có bao giờ nó có cái đường ra. Mà Ông Phật dám biết được để mà vạch cho chúng ta cái đường mà ra khỏi cái vòng tròn đó. Cái quy luật nó cả vũ trụ, mấy con thấy cái sự mà Hành của nó. Từ cái hành tinh này đến cái hành tinh khác, đến cái ngôi sao khác, đến cung trăng, đến mọi thứ – nó đều đi ở trên cái quy luật của nó. Nó đi theo cái quỹ đạo của nó hết, nó không có đổ đâu.

Rồi chúng ta mà đi sai một chút là chúng ta phải hoại diệt liền cái cơ thể của chúng ta. Cho nên chúng ta cũng đi theo cái quy luật đó. Cái cơ thể của chúng ta nhịp nhàng, hơi thở chúng ta hít vô đều theo cái quy luật của cái hành tinh chúng ta đang đi. Nó sai cái nhịp đi của cái hành tinh là chúng ta bị thải ra rồi.

Đó, nó thải ra. Thải cái thân của chúng ta ra liền. Cho nên nếu mà nó đi sai nhịp một chút, cái bắt đầu chúng ta sổ mũi rồi. Nó sai một chút thôi đó chứ chưa phải là nó sai trật hết. Mà nếu trật hết là kể như chúng ta tắt thở liền tức khắc, không còn đi trong cái quỹ đạo đó nữa. Thì mấy con biết rằng cái quy luật của nhân quả nó đi như vậy đó. Chúng ta sai nó một chút, nhưng mà ở đây chúng ta tập dần mà chúng ta vượt ra, không có còn kẹt ở trong cái quy luật đó nữa, gọi là vượt nhân quả.

(50:21) Mà không biết cách thì chúng ta không vượt qua khỏi nhân quả. Không vượt ra khỏi. Nhân quả nó đi như vậy. Nó đi trong cái ham muốn, chúng ta chạy theo ham muốn thì nó theo quy luật của nó rồi. Mà cái này chúng ta cứ làm ngược nó lại. Nó ham muốn – không cho nó ham muốn. Cho nên gọi là ly dục đó. Cái quy luật của nhân quả là nó đi theo cái dục, cái ác pháp. Mà chúng ta lại đi ngược trở lại.

Cho nên nó muốn cái gì – chúng ta không làm, muốn cái gì – chúng ta không làm. Mình gọi là ly. Mà cuối cùng ly rồi thì chúng ta có đủ cái thần lực, để chúng ta vượt ra liền. Nhờ cái lực đó mà chúng ta ra khỏi cái quy luật. Chúng ta muốn cái gì, chúng ta sai trở lại nó được hết, rồi chúng ta ra khỏi.

Cho nên chúng ta muốn sống mà nó muốn chết nó cũng không được. Nó không bắt mình chết được. Mà cái cơ thể nó,​ cái quy luật của nhân quả thì nó vô thường cho nên cái thân mình bị đau. Mà mình bảo không đau thì nó không đau. Thì các con thấy mình đi ngược lại cái quy luật của nó rồi, tức là mình làm chủ được cái nhân quả. Các con thấy không?

Vì vậy mà ở đây mấy con thấy tác ý, mấy con thấy mình có chút mà mấy con thấy có uống thuốc thang gì đâu. Cái thân nhức đau chứ đâu phải không. Nhưng mà nó bảo không đau thì nó lần lượt trong một phút, một giờ, hay nửa tiếng đồng hồ nó lại không đau.

Thì có rõ ràng là mấy con đi ngược lại cái quy luật của nhân quả rồi. Mấy con làm chủ nhân quả rồi. Thì ở đây, nhìn qua cái gương mặt của mấy con là mấy con có nhiều người mấy con đã làm chủ được cái này rồi, mấy con có dùng thuốc thang đâu. Các con thấy chưa? Đó, như vậy thì mấy con phải có cái sự quyết tâm nỗ lực hơn để cho mình hoàn toàn làm chủ được cái nhân quả đó chứ không phải là mình tu chơi đâu. Tu thật sự mà, tu làm chủ hoàn toàn mà.

Bây giờ mấy con có làm chủ chút chút rồi. Đó là cái niềm tin của mấy con rồi. Mà tại sao mình làm chủ được mình không đi tới cái chỗ mình làm chủ cái rốt ráo là làm chủ sanh tử.

Bây giờ mấy con chưa làm chủ được cái hơi thở của mấy con, mấy con chưa tịnh chỉ được mà mấy con mới làm chủ được những cái bệnh nhẹ thôi. Còn những cái bệnh nặng, mấy con có đủ khả năng làm chủ chưa? Cho nên mình phải tập nữa chứ, từ cái nhẹ mình làm được thì tới cái khó mình mới làm được chứ. Vậy mà mình làm chủ vậy mình không ham sao? Mình tu vậy lợi ích quá lợi ích rồi.

Mà mình ra khỏi cái quy luật này thì mình đâu còn tái sanh. Còn mình ở trong cái quy luật nhân quả là phải luôn luôn tái sanh luân hồi. Nó là một cái sự diễn biến của nhân quả chứ nó đâu có phải là như mình nghĩ rằng còn sanh, còn diệt đâu?

(52:26) Nhân quả nó đâu có nghĩ sinh – diệt. Nó nghĩ rằng cách phải thải hồi những cái vô thường, các pháp vô thường nó chỉ thải hồi rồi nó tụ tán trở lại. Cái này bỏ thì nó tụ lại nó làm cái khác, cái này bỏ thì nó tụ lại làm cái khác thôi. Chứ nó không bao giờ mất. Còn mình ra khỏi, nó tụ mình lại không được.

Nó chỉ có tán thôi, rồi thôi hết, nó không tụ lại được nữa – thì coi như mình ra khỏi vòng. Còn cái kia nó cứ tụ tán, tụ tán. Tán là nó rã ra rồi nó tụ lại, chứ nó đâu có mất đi đâu. Cũng như bây giờ thân mình chết, thì xuống đất nó nằm đó, nó cũng đâu có mất. Đất nó trả đất, nước nó trả nước chứ nó có mất cái chỗ nào đâu. Còn mình thấy mình chết chứ nó đâu có thấy, nhân quả nó đâu có thấy nó chết. Con hiểu chưa? Nó thấy tụ tán thôi, hễ cái này nó tan thì nó tụ lại. Cũng như mấy con thấy Trái đất của mình, nói nó hoại diệt sao được hoại diệt? Nó tan cái trái này, nó làm cái trái khác. Chứ nó làm sao nó mất được.

Cho nên các nhà khoa học người ta nghiên cứu người ta nói Mặt trời nó chết thì là có cái Mặt trời khác. Bao nhiêu lần Mặt trời chết? Mà cỡ nó chết, cái Mặt trời chết mà nó không còn cái Mặt trời khác, thì cái ông Trái đất này ổng đi đường nào? Ổng làm sao ổng đi, thì ổng cũng đổ luôn chứ gì?

Trái lại, cái ông Mặt trời này bụp, tắt thì có ông Mặt trời khác. Bởi vì nó bụp cái này chứ sự thật cái duyên nó hợp lại nó thành cái Mặt trời khác. Nhưng mình cứ thấy có một Mặt trời à. Nhưng mà sự thật nó tắt – nó sống, nó tắt – nó sống, nó sanh – nó diệt, nó sanh – nó diệt của Mặt trời. Cho nên cái ông hành tinh của mình, ổng đi ổng cũng không hay cái Mặt trời chết nữa chứ. Ổng đâu có biết. Có phải không? Cái Trái đất của mình nó đi theo xung quanh cái Mặt trời. Mà Mặt trời chớp tắt, chớp tắt ở trển; nó chết – sống, chết – sống ở trên đó, đâu có biết. Nó cứ nó đi đi theo cái quỹ đạo nó, bởi vì ông này – vừa cái Mặt trời này chết thì cái Mặt trời khác nó sống.

Các nhà khoa học người ta thấy được cái này người ta nói nhưng mà người ta không biết tại sao kỳ. Nó tán rồi nó tụ lại. Nó tan cái này rồi nó tụ. Bởi vì nó đang là cái khối lửa nó đốt nó cháy nó phải tan đi, rồi sau nó lại hợp lại nó lại thành cái ông Mặt trời mới. Nó cứ nó tiếp tục như vậy. Mấy con đọc sách khoa học mấy con thấy cái chỗ tụ tán của Mặt trời. Nó hay ghê gớm.

Mà mình thì mình đâu có biết được, phải không? Thấy buổi nào nó cũng vậy, nó cũng ánh sáng nó cũng vậy. Nó đâu có gì đâu, nhưng mà nó đang tụ tán ở trên đó. Nó đang sanh diệt của nó. Bởi vì các pháp vô thường mà. Cho nên đức Phật ổng nói, cái Trái đất của mình bây giờ, thí dụ như mình đang sống như thế này – mà nó tan mình cũng không hay đâu. Nó tụ – nó tan, nó tụ – nó tan mình cũng không biết nữa.

(54:53) Bây giờ thử hỏi mình biết sao được, khi nó đang đi như thế này mình có thấy nó đi không? Nếu mình biết nó đi thì chắc chắn nó tan mình biết. Mấy con thấy bây giờ nó đang đi đó, đi theo cái quỹ đạo Trái đất mình có biết không? Có phải không? Mình có biết mình đứng ở trên này, mình có thấy không? Mình có thấy nó đang đi hay nó đứng cứng ngắc. Các con hiểu không? Cái đầu của mấy con làm sao thấy nó đi, nhưng mà cái trí Tam Minh thấy nó đi mấy con. Thấy nó di chuyển đó, mấy con vô Tam Minh rồi mấy con thấy cái Trái đất đi. Còn mấy con ở ngoài cái tri kiến của mấy con thấy nó đứng cứng ngắc à, coi nó không có nhúc nhích nữa. Con cứ nhìn coi, nó không có nhúc nhích. Mà nó đi trong cái tốc độ mà nó đi để mà nó ở trên không gian nó không đổ; nó đi cái tốc độ nhanh đó chứ không phải nó đi với tốc độ chậm đâu. Thế mà chúng ta không hay gì hết. Nếu mà ở ngoài không gian nó có trồng mấy cái cây thì chúng ta thấy nó chạy à.

Không, Thầy thí dụ cái xe. Bây giờ mình nhìn không gian nó có cái cây chỗ nào đâu, cho nên mình đâu có biết là nó đi. Sự thật nó đang đi mà mấy con. Bởi vì nó đang ở lơ lửng ở trong không gian, mà nếu không đi nó rớt. Cho nên vì vậy mà các nhà khoa học người ta khám phá, người ta thấy nó đi trên cái quỹ đạo của nó. Thì đúng rồi, họ nói không có sai đâu. Mấy ông này! Thì khoa học mà nói sai làm sao gọi là khoa học.

Còn ở đây tri kiến của mình thì không thấy, nhưng mà cái người có Tam Minh người ta thấy, người ta thấy cái điều đó. Cho nên ông Phật ổng nói không có cái gì ổng nói sai hết. Tại sao cái thời ông Phật có khoa học đâu mà ổng nói bây giờ rất đúng, không có sai? Đó là người ta nói trong cái Tam Minh, cái hiểu biết của cái sự thật người ta nhìn thấu suốt.

Rồi, bây giờ mấy con còn hỏi gì không, để mà chúng ta về tu tập.

Hết rồi phải không.

HẾT BĂNG