[ Tải bản để in về máy ]

LỚP CHÁNH KIẾN – BĂNG 081A

TỨ VÔ LƯỢNG TÂM – XẢ TÂM – XÚC TƯỞNG HỶ LẠC – LY DỤC

Trưởng lão Thích Thông Lạc

Người nghe: Tu sinh nam

Thời gian: 04/02/2006

Thời lượng: [57:00]

 

1- TỨ VÔ LƯỢNG TÂM

(00:00) Trưởng lão: Hôm nay mấy con có hỏi những gì cần thiết mấy con hỏi để Thầy giải đáp cho mấy con cách thức để biết cách tu tập, viết bài cho nó đúng, triển khai cái tri kiến của mình cho nó đúng, không khéo nó sai. Và đồng thời các con cũng biết rằng từ cái tâm Hỷ và cái tâm Xả nó khó hơn tâm Từ, tâm Bi. Bởi vì phải thấu triệt để mà hiểu mà viết để mình xả cho nó đúng. Hoan hỷ như thế nào tu cho đúng. Từ cái chỗ mà hoan hỷ của cái tâm bình thường của mình thấy các ác pháp cũng như thiện pháp cho đến khi cái tâm Xả của mình đối với cái xả bình thường cho đến khi cái xả rốt ráo. Nó từng cái giai đoạn của nó, nếu mà không hiểu thì chúng ta không thể thực hiện được pháp độc nhất đó được. Bởi vì nó là pháp độc nhất đi từ cái thấp cho đến cái cao, rồi đi tới cái chỗ chứng đạo cho nên nó khó chứ không phải dễ.

Vì vậy mình cần phải hiểu, hiểu rõ, biết cho rõ mình mới triển khai được cái sự hiểu biết của mình mới được. Còn nếu mình không biết thì mình triển khai không được. Và nếu mình hiểu rõ, biết rõ thì mình áp dụng, mình mới xả được tâm, mình mới có hoan hỷ được trước các ác pháp. Chứ nếu không mà không thông suốt thì mình sẽ không áp dụng được vào cái sự tu tập của mình.

Bởi vì nó là pháp độc nhất. Cho nên ví dụ như cái tâm Hỷ thì mình thấy rõ ràng là cái hỷ của một cái con người bình thường khi gặp những cái gì vui rồi mình có cái sự hoan hỷ, đó là cái bình thường. Nhưng mà đến khi cái Hỷ của chúng ta “ly dục, ly ác pháp” thì nó cũng có cái hỷ, cho nên “do ly dục sanh hỷ lạc”. Do “ly dục sanh hỷ lạc” thì chắc chắn trong đời của chúng ta ít có người mà biết đến cái điều này, ít có cảm nhận được cái điều mà “ly dục sanh hỷ lạc”. Do đó thì chúng ta phải hiểu biết và triển khai đúng, không khéo thì chúng ta sẽ sai.

Còn xả như chúng ta thấy rõ ràng là hiện giờ có những điều mà chúng ta buông bỏ xuống thì chúng ta xả. Nhưng mà đó là cái xả của bình thường. Còn đến cái Xả của thiền định thì chúng ta thấy như trong Tứ Thiền thì đức Phật đã dạy: “Xả lạc, xả khổ, xả niệm thanh tịnh”. Cái đó là cái xả rốt ráo cho nên xả cả luôn cái hơi thở của chúng ta nữa. Thì như vậy là chúng ta mới đi từ cái xả bình thường cho đến cái xả rốt ráo. Nó không đơn giản mà phải hiểu để mà biết, hiểu mới có tu được mà không hiểu thì không biết đâu mà tu.

(02:37) Vì vậy mà hôm nay thì bây giờ chúng ta muốn hiểu để mà biết làm hoặc là trong cái vấn đề sắp sửa để mà chúng ta sắp lớp, có lẽ là ngày thứ Hai tới thì cả nam lẫn nữ chúng ta sẽ sắp lớp luôn trong cái dịp này. Vì chúng ta bước qua một cái giai đoạn để mà thực hành. Cho nên sẽ sắp xếp lớp: tuổi trẻ theo tuổi trẻ, người già theo người già; người liệt tuệ theo liệt tuệ, mà người thắng tuệ theo thắng tuệ. Chúng ta sắp xếp rồi thành cái lớp để sự hướng dẫn của Thầy dễ giảng hơn. Nếu không sắp xếp như vậy thì để chúng ta tu thì cái người hướng dẫn rất là khó, cho nên nó đồng loạt, đồng cái đặc tướng, đồng cái pháp tu thì nó dễ cho cái người người ta hướng dẫn.

Còn người tu thế này, người tu thế khác, dạy chung chung vậy chắc chắn là không thể đạt đến kết quả tốt được. Cho nên từ đó theo Thầy thiết nghĩ, cái ngày thứ Hai, cả nam lẫn nữ đều mình họp lại hết trong cái lớp học như thế này để Thầy sắp xếp lớp. Người nào ra lớp nấy, người nào sẽ tu lớp nào, lớp nào cho nó cụ thể rõ ràng. Sắp xếp xong rồi chúng ta khi mà làm cái bài tâm Xả xong thì chúng ta bắt đầu vào cái lớp mới để chúng ta tu tập chuẩn bị cho chúng ta.

Cho nên người nào mà thấy khả năng mình tu không được thì mình sẽ tu – sống cái đời sống đạo đức “sống không làm khổ mình, khổ người” thôi. Còn nếu cái người nào mà quyết tâm rốt ráo thì sẽ sắp lớp để mà Thầy hướng dẫn đi tới nơi tới chốn. Chúng ta đi tới nơi tới chốn chứ không thể nào đi nửa đường. Nếu mà quyết tâm tu để được giải thoát thì phải tu tập đúng cách và đi tới nơi tới chốn. Còn người nào thấy mình trong cái giai đoạn này mình chưa có đủ duyên tu, khả năng mình cũng chưa đủ thì mình sẽ xin tu giữ gìn cái đức hạnh “không làm khổ mình, khổ người” thì được cho qua một cái lớp để học đạo đức “không làm khổ mình, khổ người” thôi.

(04:58) Nghĩa là chúng ta sẽ dùng cái tri kiến chúng ta sống một đời sống “không làm khổ mình, khổ người” chứ không đi sâu vào thiền định. Còn cái lớp mà chúng ta sắp xếp đây, nó vừa là sống “không làm khổ mình, khổ người” mà cũng vừa tiến sâu hơn nữa là chúng ta thực hiện đến cái mức Tam Minh. Hoàn toàn chúng ta có đủ Tứ Thần Túc khi thực hiện Tam Minh.

Cho nên trong cái vấn đề tu tập thì chúng ta biết rõ ràng như vậy rồi thì để chuẩn bị cái lớp tu học cho chúng ta. Người nào mà quyết tâm, thí dụ như bây giờ ở trong lớp này, khi đó Thầy hỏi: “Người nào quyết tâm tu đến nơi đến chốn, tới cái chỗ mà làm chủ sinh tử chấm dứt luân hồi thì giơ tay”, người nào quyết tâm thì giơ tay, Thầy ghi tên hết những người đó vào cái lớp mà quyết tâm. Nghĩa là tu – thứ nhất là mình chết, thứ hai là chứng đạo. Có vậy thôi.

Cái người đó quyết tâm ở đây tận cùng và đồng thời đưa tay lên, thì Thầy ghi những người đó. Còn những người nào mà nhát gan không dám thì thôi, Thầy sẽ sắp vào cái lớp để mình sống một đời sống đức hạnh của mình, sống “không làm khổ mình, khổ người” chứ không có bắt buộc người đó tu tập đến rốt ráo được là tại vì người ta không có đủ cái sức, đủ cái sức để mà chiến đấu tất cả những cái cảm thọ, cái nghiệp báo từ vô lượng kiếp của người ta. Khi mà như vậy đó, mà bắt buộc người ta phải ngồi chiến đấu những cái điều kiện đó là làm người ta quá khổ, ức chế.

(06:29) Còn cái người quyết tâm đi tới – một là chết, hai là chứng đạo – có vậy thì cái người đó đưa tay, Thầy ghi tên những người đó. Để rồi chúng ta sắp xếp những người đó là những người quyết tử, họ đi vào con đường làm chủ sanh tử. Như vậy thì mới có cái quyết tâm. Quyết tâm cao như vậy, chúng ta mới sắp xếp cái lớp đó để đào tạo những bậc A La Hán.

Còn những cái người mà còn thấy sợ hãi thì coi như chúng ta sẽ sắp xếp họ qua một cái lớp khác để họ tu, họ có đạo đức họ sống “không làm khổ mình…”, họ cũng đem lại cái sự bình an yên ổn cho họ nhưng cái sự rốt ráo thì họ không thể tới được. Bởi vì cái con đường tu của đạo Phật thì không phải tu chơi được, mà nếu không một lần chết đi thì không thể sống lại được. Bởi vì chúng ta biết con đường đó đi phải gặp như vậy. Đến cái rốt ráo cuối cùng của nó thì cái nghiệp của chúng ta nó phải chuyển; mà không chuyển được thì chúng ta không thể nào thành công được. Nó có nhiều cái khó khăn, như một cơn – khi đang tu như vậy mà một cơn bệnh – bệnh rất ngặt nghèo, mà cái người đó sợ hãi thì cái người đó không tiến qua được. Cho nên vì vậy chúng ta cần phải chiến đấu những cái cơn ngặt nghèo đó bằng cái phương pháp chứ không phải bằng đi uống thuốc, đi trị bệnh. Cho nên một là chúng ta chết, hai là chúng ta chứng đạo.

(07:52) Chúng ta chứng đạo trong cái kiên cường, cái anh dũng chứ không phải chứng đạo trong cái hèn nhát. Cho nên, cái hình ảnh của đức Phật ngày xưa, mà khi sắp sửa chứng đạo thì chiến thắng với Ma vương, nói Ma vương chứ thật ra chiến thắng với thân Ngũ uẩn của chúng ta chứ không có gì khác.

Bởi vì đó thuộc về Ngũ ấm ma. Trong thân chúng ta có Ngũ uẩn, mà trong cái Ngũ uẩn đó nó đem, nó mang đến, nó là cái Ngũ uẩn nghiệp. Cho nên tất cả những cái nghiệp nó cản đường, nó cản lối, nó chiến đấu, nó làm chúng ta trở ngại rất lớn. Nếu chúng ta còn cái sợ hãi thì chúng ta không thể thắng được.

Cho nên cái ngày thứ Hai là cái ngày mà Thầy chọn người nào mà còn nhút nhát thì hãy đứng qua một bên, còn người nào mà gan dạ thì hãy đứng qua một bên để Thầy sắp xếp cái lớp đó cho nó gọn.

Bây giờ Thầy tuyên bố trước để cho quý thầy, quý cư sĩ chọn lấy con đường của mình tu chứ không khéo… Mình không phải là tu chơi chơi, tu cầu danh đâu. Tu thật đó, làm thật đó, chứ không phải là tu chơi, bởi vì cuộc đời của mình đã bỏ hết rồi mà tu chơi để làm gì. Tu cho lấy có hay tu danh, tu lợi, tu hơn thua nhau – không phải đâu! Tu đây là tu rốt ráo hẳn hòi. Tu làm chủ sự sống chết của mình hoàn toàn. Con đường tu là như vậy.

(09:05) Nếu cái sức của mình, thấy mình không có thắng nổi thì mình lui trước đi, đừng để mất công, tới chừng đó rồi mình cũng không chịu nổi đâu. Cho nên chuẩn bị tinh thần hẳn hòi, đàng hoàng thì mới vào cái lớp đó mà tu. Cái lớp mà đào tạo để mình trở thành chứng đạt chân lý. Chứ không phải là nói chơi, nói thường đâu. Ở đây Thầy dạy thật, làm thật chứ không phải là nói thường. Cho nên phải chuẩn bị tinh thần mình rốt ráo.

Chứ không phải tu chơi chơi mà cứ tới giờ là ngồi thiền, rồi hết giờ là xả ra, rồi ngày này qua ngày khác – không phải vậy đâu. Hoặc là mình tu cầm chừng, cầm chừng như thế này – cũng không phải vậy đâu. Bây giờ tới chừng khi mà học xong cái lớp này rồi thì bắt buộc là cái giai đoạn chúng ta tu rốt ráo, không thể tu thường thường được. Cho nên trong cái sự tu tập như vậy thì nó mới rốt ráo chứ còn tu lơ mơ thì không rốt ráo được.

À bây giờ, quý thầy có hỏi gì thêm không?

2- VẤN ĐẠO VỀ LIỆT TUỆ, THẮNG TUỆ

(10:08) Tu sinh: Con hỏi.

Trưởng lão: Con hỏi đi.

Tu sinh: Kính thưa Trưởng lão, cho con hỏi. Cái người quyết tâm tu giải thoát mà tri kiến người đó yếu quá.

Trưởng lão: Liệt tuệ phải không con?

Tu sinh: Dạ không, chỉ yếu thôi.

Trưởng lão: Yếu thôi chứ không phải liệt tuệ hả con?

Tu sinh: Chẳng hạn như con.

Trưởng lão: Ờ, con chờ Thầy con, Nguyên Thanh chờ Thầy, Thầy sẽ lấy thuốc cho con.

Trưởng lão: Rồi, con hỏi Thầy đi.

Tu sinh: Con hỏi lại hả Thầy?

Trưởng lão: Ừ, con hỏi lại.

(10:49) Tu sinh: Thưa Thầy, người quyết tâm tu giải thoát mà mà tri kiến kém quá, yếu quá.

Trưởng lão: Thầy nói bây giờ cái tri kiến kém, thì hồi nãy Thầy có nói đó – cái người có cái thắng tuệ và một cái người có liệt tuệ. Nghĩa là cái người liệt tuệ là rất khó tu chứ không phải dễ đâu. Nhưng mà Thầy sẽ xếp hạng ở trong cái số Chúng của chúng ta hiện giờ cũng có, qua cái làm bài mà để truy hiểu biết thì có một số người họ có cái tri kiến gần như là liệt tuệ đó, họ không có hiểu. Do như vậy Thầy cũng sắp xếp cái lớp người đó để mà những cái người đó được gần ở bên Thầy mấy con, để giúp đỡ họ cho họ tu chứ không được bỏ người nào hết.

Cho nên dù là con nói là không đến nỗi liệt tuệ nhưng cái tri kiến nó kém thôi, nhưng vẫn tu được, không có sao hết. Phải sắp xếp họ vào cái lớp hướng dẫn họ, đi vào cái lớp, biết cách để mà cho họ xả thôi. Chẳng hạn như bây giờ, Thầy nói như thế này các con thấy đơn giản. Cái người đó họ không có lí luận được, mà chỉ cần biết như thế này – nghĩa là chỉ cần họ hiểu như thế này, họ làm như thế này là được thôi – cho nên Thầy sẽ giúp đỡ những cái người mà có cái trí tuệ nó hơi kém đó, gần như là liệt tuệ. Họ không có hiểu biết mà chỉ làm theo cái thói quen thôi, làm theo cái gì đó nó quen thôi chứ họ không có phải tự suy nghĩ mà để họ làm đúng, gọi là liệt tuệ đó.

(12:30) Thì người đó Thầy cũng hướng dẫn được chứ không có thối tâm nhưng mà phải tu bằng cách dùng cái phương pháp Như lý tác ý thôi. Là vì hướng dẫn cho họ, thí dụ như khi người khác chửi mình mà mình nổi sân thì mình không có tâm Từ; nếu mình không có sân, không có tức giận là đó mình có Từ Tâm đối với mình. Chỉ cần hiểu như vậy thì Thầy sẽ hướng dẫn người đó từng chút trong cái tri kiến.

Ví dụ như bây giờ có người nào nói xấu mình hay hoặc là nói oan mình mà mình nổi tức giận, mình buồn phiền trong lòng thì mình không có cái lòng thương yêu mình. Còn mình không giận, không tức là mình là người đã thương yêu mình. Chỉ cần hiểu như vậy và khi nghe ai đó chửi mắng mình thì mình hãy thương mình để đừng có giận, đừng có buồn.

Thầy sẽ dạy, không cần lý luận, không cần suy nghĩ nhiều. Đó là cách thức dạy cho những người mà cái trí tuệ của họ không thể triển khai được qua cái sự suy luận để họ xả tâm mình, thì cái người đó họ chỉ cần nhắc bây nhiêu đó đủ rồi. Tức là qua cái pháp Như Lý Tác Ý bằng cái câu trạch pháp ngắn gọn để giúp cho họ xả được cái tâm sân, tức giận của họ ở trong lòng của họ. Bằng cách là nâng đỡ họ ở trên cái đức lòng thương yêu, cái đức tâm Từ của họ để nhắc nhở họ, rồi hàng ngày họ tập rồi họ huân thành một cái thói quen để mà họ xả được cái tâm của họ, họ không còn sân.

(14:03) Đó là cách thức hướng dẫn khi mà biết người đệ tử của mình – cái trí tuệ nó không có lý luận được, không có sắc bén được – thì phải hướng dẫn như vậy chứ không cách nào khác hơn hết. Cho nên trong cái số những người mà làm bài, Thầy thấy có nhiều người không có lý luận được. Họ không có viết lý luận được cho nên buộc lòng phải dạy họ.

Chỉ cần họ biết họ gan dạ, họ nghe, họ chấp nhận, họ đặt trọn lòng tin thì Thầy sẽ hướng dẫn họ được. Chỉ cần có họ tin, đừng có mất lòng tin thì Thầy sẽ hướng dẫn họ đạt được sự giải thoát hoàn toàn. Nghĩa là ở trong đây có nhiều người họ, cái trí tuệ họ rất dở nhưng họ có cái lòng tin rất lớn; mà Thầy chỉ cần lòng tin, tin theo Thầy, Thầy sẽ dẫn dắt họ tới nơi tới chốn. Thầy bảo sao, họ làm vậy là họ sẽ được giải thoát. Đó, cái lòng tin vậy đó.

(15:01) Tu sinh Nguyên Thanh: Dạ thưa Thầy, cái tập hồi nãy con đưa cho Thầy, Thầy ghi cái tên đó vô đây giùm con…​

Trưởng lão: Rồi, rồi.

Tu sinh: Kính bạch Thầy cho con hỏi tiếp.

Trưởng lão: Rồi, con hỏi đi.

Tu sinh: Những bài làm của con, xin Thầy nhận xét cho con. Sao mà cái người mà tu giải thoát, sự hiểu biết của con trong cái bài làm, Trưởng lão thấy con có đủ khả năng để mà… Nó có khó khăn trong con đường tu hành không?

Trưởng lão: Trong cái vấn đề những bài làm của con nói lên cái tri kiến của con, triển khai cái tri kiến, con thuộc loại trung bình. Bởi vì hầu hết là những cái người mà trung bình đều tu cũng dễ chứ không còn khó khăn. Chỉ có những người mà quá thấp, những cái người đó mà Thầy còn không bỏ, thì con biết là Thầy có cách thức để hướng dẫn cho họ đi tới rốt ráo.

Còn cái người quá cao thì áp dụng họ để xả cái ngã của họ, chứ họ quá cao thì cái ngã họ cũng rất lớn, chứ không phải dễ. Còn cái người trung bình chứ dễ mấy con, không khó. Chỉ cần cỡ cái sức tầm vóc mà hiểu hiểu như con thì nó có thể dễ chứ không khó. Còn cái mà nó liệt tuệ quá, tức là nó không có suy luận, không có nghĩ ngợi – cái đó khó. Nhưng mà Thầy cũng tin rằng Thầy cũng giúp đỡ họ được.

(16:36) Còn cái người mà có những cái tri kiến họ học hiểu nhiều, họ viết họ lý luận rất hay thì họ cũng mắc cái ngã của họ – cũng khó chứ không phải dễ đâu. Cái hạng mà liệt tuệ, cái hạng thắng tuệ – hai cái giới này, hai cái đặc tướng này nó khó dạy nhưng mà Thầy vẫn giúp đỡ họ được. Bởi vì theo Thầy là họ không thể hơn Thầy được cho nên Thầy nhiếp phục họ được.

Bởi vì cái thắng tuệ, khi mà họ làm bài hoặc là họ suy luận, họ thấy họ hơn Thầy thì Thầy khó dạy rồi; nhưng mà qua những cái sai của họ thì họ biết rằng họ không hơn ai. Bởi vì Thầy chỉ cho họ thấy được cái sai của họ thì cái người mà có những cái trí tuệ thắng tuệ như vậy thì họ thấy họ còn kém Thầy. Rồi Thầy phải thuyết phục họ bằng những… Nếu mà họ qua cái tri kiến, qua sự hiểu biết, họ thu thập nó không… – những cái điều kiện, mọi cái điều kiện hiểu biết gần như họ tương đương với Thầy hoặc là có thể nói rằng họ bằng Thầy đi – thì Thầy phải sử dụng một cái lực nào đó để nhiếp phục họ. Họ phục Thầy, họ mới đủ niềm tin để Thầy hướng dẫn họ; chứ không khéo thì họ thấy họ hơn Thầy rồi thì họ mất niềm tin ở Thầy, Thầy không dẫn họ được. Cái ngã của họ rất lớn rồi thì rất khó. Khi đó họ chưa thực hiện được cái sự làm chủ, chưa được Tam Minh, mà họ thấy Thầy bằng họ, thua họ thì Thầy hết hướng dẫn rồi. Đó là cái khó chứ không phải dễ.

(18:15) Mà thường thường, những người mà có cái tri kiến, có triển khai được cái tri kiến hiểu biết thì cái ngã nó lớn lắm. Khó lắm chứ không phải dễ. Cái người liệt tuệ là cái người không hiểu, cũng khó hướng dẫn lắm chứ không phải. Còn cái người trung bình như mấy con là dễ hướng dẫn.

Tu sinh: Như vậy là con được ạ?

Trưởng lão: Nhưng mà ráng tu à, chứ không phải được mà không tu,​ vội mừng đó.

3- HƯỚNG DẪN VIẾT BÀI TÂM TỪ, BI, HỶ, XẢ

(18:39) Tu sinh: Thưa Thầy cho con hỏi thêm. Hỏi về cái tâm Xả, cái bài Xả, Xả vô lượng, nó thuộc về mục 1. Ví dụ như tham thì chúng con phải làm từng đề mục tham, kiểu như là đưa ra một cái dàn bài nói về tham, thì cũng như con quán hết đề mục tham. Có phải như vậy không ạ?

Trưởng lão: À, nó tùy theo ở trong đó. Mình phải đưa ra, có một cái dàn bài con. Có một cái dàn bài để theo đó để mình đi từ cái Xả của tâm phàm phu cho đến cái Xả rốt ráo của nó. Bởi vì từ thấp đến cao chứ không thể nói chung chung được.

Thứ Hai này, Thầy sẽ cho mấy con cái dàn bài để mấy con theo đó mà làm bài, chứ còn nếu không thì mấy con không có biết. Có cái dàn bài thì mấy con theo đó, mấy con mới làm, mới triển khai được. Còn không có dàn bài thì mấy con nói đầu mấy con lôi đuôi, đuôi mấy con lôi đầu; bên hông đâm qua, bên kia đâm lại mấy con nói lung tung cho nên nó khó ở chỗ đó mấy con. Nói Xả chứ phải xả cái nào trước, xả cái nào sau. Nó có cái dàn bài của nó để nói cho đúng cách của nó chứ không khéo mình luận cái nó sai đi mất. Cho nên ở trong cái sự tu tập nào đi nữa, mình muốn triển khai cái tri kiến của mình nó đều phải có cái sự hướng dẫn cụ thể để đưa ra một cái dàn bài cho người ta. Mặc dù chúng ta đều có đầu óc suy luận hết rồi nhưng mà phải suy luận theo đúng cái tiêu chuẩn cái đề bài, cái dàn bài của nó – cái gì trước, cái gì sau.

Mình xả cái gì trước, mà xả cái gì sau. Cho nên con thấy thí dụ như muốn xả cái tâm, muốn tu cái tâm Xả thì mình phải đi từ cái tâm phàm phu của mình xả những cái điều tham – sân – si, những cái điều mà gần bên mình. Rồi lần lượt mình phải xả tới những cái vi tế ở trong tâm của mình, đó là những cái điều kiện mà sau.

(20:47) Bữa thứ Hai, thứ Ba – Thầy sẽ cho ra cái dàn bài. Bởi vì bây giờ mấy con còn đang làm cái cái tâm Từ, tâm Bi, chưa tâm Hỷ. Dường như là tâm Hỷ chưa có nữa mà hỏi tới tâm Xả thì nó xa quá, cho nên lần lượt làm những cái bài này cho nó xong cái đã. Do đó cố gắng làm những cái bài Từ, Bi, Hỷ, Xả. Mà cái tâm Từ, tâm Bi phải cho rốt ráo hai cái phần đầu. Hai cái phần đầu Từ, Bi nó thuộc về – các con phải hiểu – nó thuộc về pháp “ngăn”; Từ, Bi nó thuộc về pháp “ngăn ác”. Còn Hỷ, Xả – tâm Hỷ, tâm Xả – nó thuộc về cái “diệt”. “Ngăn ác, diệt ác; Sanh thiện, tăng trưởng thiện”. “Ngăn” tức là Từ Bi; mà nó “diệt” thì nó thuộc về Hỷ Xả. Nó diệt: nó không còn để; còn khi nó ngăn: nó chặn lại. Cũng như mình khởi cái sự thương yêu ở tâm mình là ngăn. Mình ngăn, không có cho ác pháp nó tác động.

Thí dụ như bây giờ người ta chửi Thầy. Mà Thầy khởi lòng thương yêu thì Thầy ngăn cái ác pháp nó không tác động Thầy làm cho Thầy sân. Đó là ngăn. Cho nên cái lòng Từ, lòng Bi nó là cái pháp ngăn. Còn cái pháp Hỷ, pháp Xả là pháp diệt. Nó làm cho tâm chúng ta không còn một chút nào – ở trong tâm chúng ta, cái ác pháp – nó diệt ác pháp hết. Cho nên nó “Ngăn ác, diệt ác; Sanh thiện, tăng trưởng thiện”. Thì “ngăn và diệt” là hai cái pháp đầu tiên mà “ngăn” nó ở trên. Bởi vì pháp Tứ Vô Lượng Tâm là pháp độc nhất cho nên chúng ta sẽ thấy nó “ngăn” và nó “diệt”.

Mà ở trong cái Từ thì nó có Hỷ, có Xả, nó có Bi ở trong đó đủ. Cái lòng Từ – nhưng mà chúng ta không nói, chúng ta nói tâm Từ thôi mà tâm Bi, tâm Hỷ, tâm Xả ở trong đó. Tự nó nó có cái đó chứ không phải là không có. Nhưng mà nó là phụ thôi, nó không có chính mà cái tâm Từ mới chính. Cho nên chúng ta nói Từ thì chúng ta biết rằng ở trong cái tâm Từ đó thì nó có Hỷ, có Xả nhưng mà không phải Hỷ, Xả của cái pháp Hỷ, Xả. Nó sai.

(22:56) Còn nếu mà chúng ta tu vào cái pháp Bi thì trong cái Bi đó nó có cái Hỷ, cái Xả của nó ở trong đó, mà nó có cái Từ ở trong đó chứ không phải là không có.

Còn bây giờ chúng ta tu tâm Hỷ. Thì trong Hỷ nó có Từ, Bi ở trong đó. Nó có Xả ở trong đó chứ không phải là có Hỷ không. Nhưng mà cái có là có của nó, kêu là nó có của cái tâm Hỷ đó. Cái tâm Hỷ nó có Từ, Bi ở trong đó là có cái sự Từ, Bi của cái Hỷ của nó chứ không phải là cái pháp đó là pháp Từ trong đó.

Thí dụ như bây giờ con tu tâm Xả thì trong tâm Xả nó tự nó có cái Từ, cái Bi, cái Hỷ của nó. Cho nên cái đó là của nó chứ không phải là của cái pháp Tứ Vô Lượng Tâm.

Còn mình không hiểu đó, mình gộp chung lại mình coi như mình tu tâm Từ thì nó có tâm Hỷ, tâm Xả ở trong đó. Thì như vậy là mình gộp chung mấy pháp lại thì nó không đúng với cái tên là Pháp độc nhất.

Tại nó có, tự nó có. Tự cái tâm đó nó phải có những cái đó. Nếu cái tâm đó thể hiện được thì nó phải có mấy cái kia thôi chứ nó không phải là… Mấy cái kia là cái pháp khác. Nó là cái pháp khác, độc nhất. Trong cái pháp độc nhất đó nó có những cái trạng thái đó, cái trạng thái của Từ, Bi, Hỷ, Xả đó. Cho nên mình hiểu như vậy cho nên mình không nói…​

(24:17) Tôi nói cái tâm Từ. À bây giờ người ta chửi tôi, tôi không giận là tôi có cái lòng Từ – tôi thương tôi. Mà tôi thương tôi thì tôi phải có cái tâm Hỷ, tâm Xả ở trong đó, nó có cái tâm Bi ở trong đó. Cho nên vì vậy mà dường như mình lầm lẫn, mình cứ viết cái tâm này thì nó dính qua cái tâm kia. Nhưng mà không ngờ tại trong cái pháp đó, tại cái tâm Từ nó có mấy cái đó chứ không phải là tôi tu mấy cái đó. Tự nó có, hễ tôi tu cái này được thì cái kia nó hiện ra vậy chứ nó không phải là của nó. Đó, hiểu như vậy thì mấy con mới biết cách tu mới đúng chứ không khéo mình lẫn lộn.

Tu sinh: Con hỏi thêm. Hai chữ “kiến thức” nó thuộc về huân tập của sự học tập phải không, bạch Thầy?

Trưởng lão: À, cái kiến thức là cái sự huân những sự hiểu biết. Cái kiến thức, thí dụ như người ta nói rằng cái cuộc đời con người chúng ta được trang bị cái kiến thức của mình vừa đủ, vừa đủ thôi chứ chưa phải là nó thừa đó, vừa đủ để cho mình có cái kiến thức mình hiểu biết đó – thì mình phải học tới lớp 12.

Còn dưới cái lớp 12 thì cái kiến thức của mình, người ta trang bị cho mình chưa đủ – tức là mình còn chưa có hiểu, chưa hiểu hết được. Nhưng mà trang bị cho mình có cái kiến thức để cho mình muốn nghiên cứu, muốn tìm hiểu cái gì thêm đó thì mình phải học hết cái lớp 12. Đó là cái kiến thức để mà người ta trang bị cho mình có cái sự để cho mình – khi mình muốn nghiên cứu gì đó. Thì nhờ mình có cái căn bản này, người ta trang bị cho cái kiến thức này để cho nó cốt cán, để cho mình muốn hiểu gì thì khi đó mình nghiên cứu, mình dễ hiểu hơn.

Còn khi mình chưa trang bị những cái kiến thức như vậy đó, nghĩa là mình chưa có tốt nghiệp lớp 12 thì mình chưa đủ cái kiến thức; cho nên nhiều khi mình đọc những kinh sách, những cái loại sách này mà khó hiểu quá mình không hiểu, tức là cái kiến thức của mình chưa đủ. Cho nên cái lớp mà trang bị kiến thức cho mình như vậy gọi là cái lớp học phổ thông.

Lớp phổ thông cho nên cái kiến thức của mình hiểu chung chung, nó nhiều mặt để hiểu. Rồi bây giờ mình muốn chuyên sâu vào mình hiểu về vấn đề gì thì nhờ cái kiến thức đó mình mới hiểu được. Chứ còn không khéo mà không trang bị những kiến thức đó thì mình không hiểu. Cho nên đó là cái kiến thức mà người ta trang bị, người ta đem lại cho mình hiểu. Cũng như mình sanh ra, được cha mẹ mình hướng dẫn cho mình cái hiểu. Từ một đứa bé mình hiểu cách đi, cách nói, cách đứng – cũng là cái kiến thức để cho mình hiểu.

(26:45) Chứ còn cỡ mà không có cha mẹ mình dạy những cái hành động đầu tiên cho mình hiểu thì mình cũng giống như cái loài động vật thôi, không hiểu gì hết. Cái kiến thức để cha mẹ mình mớm đầu tiên, mình kêu “ba, má”, kêu “mẹ” đó – đó cũng là cái kiến thức để mình huân vào. Chứ nếu mà không có cha mẹ mình dạy cho mình những cái tiếng nói đầu tiên thì chắc chắn mình không có kêu “ba” đâu, mình không có hiểu “ba” đâu.

Do đó, từ cái chỗ sơ khởi của một đứa bé cho đến khi mình học tới lớp 12, là người ta trang bị cho mình cái hiểu biết. Nó phổ cập như vậy thì nó gọi là kiến thức.

Tu sinh: Dạ cho con hỏi tiếp. Bạch Thầy, hai từ “kiến thức” này có áp dụng với một bậc tu chứng được không?

Trưởng lão: À nhờ cái kiến thức đó mình mới hiểu biết, chứ nếu mà không có kiến thức thì con không hiểu biết. Như một con vật nó không hiểu biết cho nên không có làm sao dạy nó tu chứng được. Nhờ cái kiến thức đó mà mình tu chứng đó con. Mình hiểu, mình biết đây là thiện, đây là ác. Còn nếu không có kiến thức con sẽ không phân biệt được cái thiện, cái ác. Không phân biệt được thiện, ác thì con không biết làm sao tu hết.

Tu sinh: Thí dụ như một bậc tu chứng mà người ta nói lên, chỉ giải cho mình cách thức tu hành thì con có cho đó là kiến thức được không ạ, hay là nó như thế nào?

Trưởng lão: À, người ta dạy cho mình cách thức để mình tu để cho mình hiểu thêm phải không?

Tu sinh: Để hiểu biết hơn.

Trưởng lão: Đó là cái kiến thức đó con, để dạy cho họ thêm cái hiểu biết. Đó là kiến thức. Kiến thức hiểu biết, hiểu biết thêm về con đường tu. Bây giờ có một số người, người ta chưa biết cách thức tu, tức là kiến thức về tu họ chưa biết. Do đó được một cái người tu chứng họ hướng dẫn, lần lượt cái người đó mới hiểu rõ ràng. Cũng như bây giờ con chưa tu chứng nhưng mà Thầy dạy mấy con cách này cách kia, mấy con mới lần lượt mấy con mới hiểu được cái kiến thức về sự tu, nó là cái kiến thức. Con phân biệt cho rõ. Phải nhờ người ta dạy cho mình có cái kiến thức đó, còn nếu không có thì mình không có kiến thức đó được.

Tu sinh: Vậy là hai từ “kiến thức” này nếu mà một bậc tu chứng thì nó mới thuộc về Chánh, còn nếu mà cái người không chứng thì nó là tà?

Trưởng lão: Tà đó, hiểu qua cái tu, hiểu mà tu không đem đến kết quả thật sự thì đều là kiến thức tà – tà kiến đó. Chánh Kiến, tà kiến. Kiến thức thì trong đó nó có cái tà và cái Chánh ở trong đó; cho nên cái tà kiến hay Chánh Kiến đó.

Cho nên cái lớp Chánh Kiến là dạy chúng ta hiểu, tức là dạy chúng ta có cái kiến thức đúng, gọi là Chánh Kiến – như thật. Đó là cái Chánh Kiến. Còn không thì cái hiểu của chúng ta – mà không được hướng dẫn – thì trong khi đó chúng ta cái tà kiến mà chúng ta vẫn nghĩ nó là đúng không. Cho nên vì vậy mà nhiều khi người ta sống trong đau khổ, người ta nghĩ là mình đúng chứ đâu có ai nghĩ (là mình) sai. Thì người đó, cái hiểu biết đó – cái tà kiến chứ không phải Chánh Kiến.

Cái kiến thức của chúng ta nó có cái tà kiến, cái Chánh Kiến ở trong đó chứ không phải kiến thức của chúng ta là cái nào cũng “Chánh” hết không đâu. Nếu mà “Chánh” thì sao còn khổ dữ vậy, hiểu biết mình mà sao còn làm khổ nhau vậy. Đó là cái tà kiến.

Ừ con có hỏi gì thêm không? Con hỏi đi.

4- XÚC TƯỞNG HỶ LẠC

(29:50) Tu sinh: Bạch Thầy, cho con hỏi. Cái tâm Hỷ mà hỷ phàm phu là nó thuộc về cái lục dục. Còn Hỷ “ly dục, ly ác pháp” thì chúng con chưa có, vậy mình phải hiểu như thế nào để viết bài cho chính xác, Thầy?

Trưởng lão: À, để Thầy sẽ hướng dẫn cái cách thức nó cho đúng cách. Bởi vì sự tu, thì hỷ phàm phu, Thầy nói như một người họ trúng vé số họ mừng, đó là cái hỷ của phàm phu. Rồi khi mà anh em, chị em trong nhà hay hoặc những người thân mình đi đâu xa mà khi về gặp trở lại nó sum họp đó, nó có cái niềm vui. Cho nên là hỷ của phàm phu.

Còn cái Hỷ “do ly dục sanh hỷ lạc”. Thì bắt đầu bây giờ Thầy nói như vầy, như bây giờ con tập con ăn ngày một bữa. Phải không? Con ăn ngày một bữa, sáng con không ăn, chiều không ăn; mà bây giờ con thấy thoải mái dễ chịu quá. Thì cái trạng thái mà thoải mái dễ chịu do ngày ăn một bữa của con đó, thì đó là cái Hỷ do ly dục. Con cảm nhận hết à, chứ không phải mừng cái kiểu kia.

Bây giờ Thầy nói vầy, bây giờ con ngồi thiền, thường thường thì người ta cứ bị cái tâm nó lăng xăng, nó nghĩ ngợi cái này cái kia; bữa nay con ngồi sao nó không có lăng xăng nghĩ ngợi gì hết, thì bỗng dưng con thấy một cái trạng thái yên ổn. Nó làm như là nó bất động, nó an ổn, nó có cái trạng thái mà lại thích ngồi đó. Thì cái thích ngồi, thích muốn ngồi như vậy, cái thích đó là Hỷ ly dục. Thầy nói đây là những cái mức sơ khởi mấy con có nhận ra được chút chút của nó, do cái Hỷ mà ly dục đó. Thì con diễn tả, con nói sao mà cái cảm nhận đó con nói thì nó không sai đâu. Nhưng mà nó đi sâu nó có từng bậc, con.

Cái Hỷ mà nó do cái chỗ ly dục thì nó mới có ở cái chỗ Sơ Thiền, nhưng mà cái Hỷ mà nó cao hơn chút nữa là nó do sáu cái căn của con nó ngừng hoạt động, nó cao hơn. Cái Hỷ nó cao hơn, nó cảm nhận, nó cao hơn.

(31:59) Nhưng mà khi con ly tất cả các trạng thái của cái Hỷ, của cái trạng thái do Định sanh – diệt Tầm Tứ đó – thì nó lại có cái Hỷ cao hơn nữa.

Và khi mà con tịnh chỉ được hơi thở – cái hơi thở con không có thở. Thay vì người ta không thở thì người ta rất là đau khổ. Nó khổ, nó làm cho lỗ tai con bùng bùng lên, nó làm cho con khổ sở. Nhưng mà trái lại, khi mà cái người ở trong Tứ Thiền mà tịnh chỉ hơi thở thì cái Hỷ nó, hơi thở nó gần gần nó nhỏ nhẹ thì nó an lạc.

Khi nào con tu hơi thở mà con thấy nó nhẹ nhàng thì con thấy có cái Hỷ phải không? Đó! Còn cái người mà cái hơi thở nó nhẹ, nó nhẹ từ từ, từ từ rồi nó dừng lại thì nó tăng cường cái trạng thái Hỷ đó lên, hỷ lạc nó lên nó tăng cường lên nó làm có cái sự an lạc vô cùng lận. Cho nên trong cái Tứ Thiền nó có cái Hỷ lạc của Tứ Thiền, nhưng mà mình chưa tới thì mình chưa cảm nhận. Mình mới có một chút ngồi im lặng chút thôi, đừng có niệm thôi, tỉnh táo thì mình cũng thấy có cái trạng thái Hỷ lạc của nó. Đó là do từ cái chỗ “ly dục, ly ác pháp” mà nó ra cái trạng thái đó.

Thì con diễn tả được cái trạng thái Hỷ. Mình nói Hỷ thì mình phải nói cái trạng thái – tất cả những cái đó. Mặc dù bây giờ nó chưa sâu nhưng mà mình nói được. Mình biết cái dạng đó mình nói được. Không biết mấy con có những cái danh từ để mà diễn tả cái đó không. Mình gượng ép những cái từ nào đó mình diễn tả cái đó thì mình cũng nói được cái trạng thái Hỷ. Như vậy là khi mình lìa được cái gì, mình làm được cái gì thì nó sẽ có cái Hỷ đó. Thì do đó, như bây giờ Thầy lìa – cái buổi sáng không ăn, buổi chiều không ăn, chỉ còn ăn buổi trưa – thì Thầy thấy nó có cái Hỷ. Bây giờ ngồi thanh thản mà nghĩ lại – sáng không ăn, chiều không ăn mà mình thấy mình khỏe chứ, sướng chứ. Đó là cái Hỷ.

Nhưng mà nó đang giao tiếp từ cái chỗ mà phàm phu ăn ngày ba bữa cho đến cái chỗ mà ăn ngày một bữa; nó chỉ chuyển tiếp mà mình thấy có cái Hỷ của nó, cái an lạc của nó trong đời sống của mình.

Nó chuyển tiếp từ cái này nó qua bên cái ly dục đó. Mà nó có cái sự an lạc của nó ở chỗ đó chứ nó chưa có cái hình thức như là cái Hỷ của Nhị Thiền, của Tam Thiền, Tứ Thiền. Nó chưa. Mà nó cùng chưa có cái “ly dục, ly ác pháp” hoàn toàn của cái Sơ Thiền đâu, vậy mà nó có. Thầy nói đơn sơ thôi, bây giờ Thầy lìa cái ăn buổi sáng, lìa ăn buổi chiều, giờ nó quen nó không đói rồi; Thầy thấy ngồi bây giờ người ta thì đói gần chết, mình thì không đói – nó có cái trạng thái, con. Con con nghiệm lại coi, nó có trạng thái Hỷ trong đó. Nó thấy nó thảnh thơi lắm. Rồi con hỏi thêm.

(34:38) Tu sinh: Bạch Thầy, thí dụ như mình đứng trước biển, nhìn biển mình thấy trong lòng mình có cái vui thì đó cũng là vui phàm phu hả Thầy?

Trưởng lão: À, cái vui phàm phu, con! Nó nó thấy vui theo thiên nhiên đó con, nó còn ở phàm phu. Còn cái vui nó thản nhiên, nó thấy sóng gió mà nó thản nhiên. Trong khi nó thản nhiên nó mang theo cái tính chất Hỷ của cái thản nhiên đó, tức là ly đó. Cũng như bây giờ mình thấy bầu trời, ánh nắng này kia nó êm ả, mà mình thấy nó im lặng như thế này thì mình thấy trong lòng mình nó có cái nguồn vui thì cái vui đó, cái hỷ đó nó còn cái thích cái im lặng – thì nó cũng còn dục, nó chưa ly. Cho nên nó lìa ra những cái cảm nhận mà nó thích thú theo cái kiểu thế gian, mặc dù là nhìn thiên nhiên. Nhiều khi người ta nhìn thiên nhiên người ta thấy lòng mình hoan hỷ. Mà không ngờ đó là… Bởi vì con người chúng ta nó có cái dục trong sự yên lặng, con. Mà thấy cái cảnh im lặng mà ánh nắng nó chứa chan như thế này, nó sáng sủa như thế này – nó đưa chúng ta vào cái hỷ, mà hỷ của dục, của sự yên lặng đó chứ chưa phải là ly cái dục. Chừng nào ly dục thì nó thanh thản lắm, nó bất động lắm. Nó không có thấy cái đẹp, cái xấu nữa đâu. Đó là nó mới thuộc về ly.

Còn mình thấy bữa nay sao trời im lặng, đẹp đẽ quá. Mưa thì âm u, còn hôm nay nó trong sáng quá. Đây là trời mùa xuân, nghe nó hân hoan – thì đó cũng còn dục. Nó vi tế lắm con, không khéo mình nhận, ngỡ tưởng đây là giải thoát chứ không phải đâu. Nó chưa.

Rồi, con còn hỏi gì nữa không? Con!

(36:18) Tu sinh Chơn Niệm: Kính thưa Trưởng lão, con xin hỏi. Khi mà con còn ở bên Khất sĩ đó, ở bên tịnh xá, bây giờ có thể mình nói nó là trạng thái của cái Hỷ ly dục hay không? Mặc dù là hồi đó con vẫn ăn ngày ba bữa, vẫn làm việc để công quả này kia hết trơn. Nhưng mà mỗi khi ngồi thì nó thường hay gặp trạng thái là lọt vào trong một không gian sáng rực, trong sáng, yên lặng vô cùng. Cảm nhận được tất cả từng cái tâm niệm của hơi thở, rồi cái cơ thể. Rồi cũng có khi là trên cái đầu lưỡi thì nước miếng nó xuống, Trưởng lão, nó làm như là mưa xuân mà nó ngọt nó thơm vô cùng. Tất cả những cái trạng thái này có phải trạng thái là Hỷ tưởng hay Hỷ ly dục?

Trưởng lão: Cái đó nó thuộc về cái trạng thái Xúc tưởng hỷ lạc. Khi mình yên lặng được cái ý thức của mình chứ thật sự con còn ăn ba bữa, giới luật còn vi phạm nè. Phải không? Cho nên nó thuộc về chưa có ly dục; mà chưa ly dục mà nó có cái trạng thái hỷ đó thì gọi là Hỷ tưởng đó. Những cái trạng thái, cái hiện tượng mà nó xảy ra cho con đó, con cảm nhận được đó là qua cái trạng thái Tưởng, gọi là Hỷ tưởng. Mà Thầy thường dùng cái danh từ là Xúc lạc hỷ tưởng. Nó qua cái cảm nhận, xúc là cái cảm nhận đó. Rồi Hỷ tưởng là do cái Tưởng nó sanh ra chứ thật sự nó chưa phải là do cái tâm “ly dục, ly ác pháp” của mình sanh ra, thì nó thuộc về tà pháp đó con.

Tu sinh Chơn Niệm: Nhiều khi trong trọn nguyên cả một cái ngày đó thì cái tay làm việc không bao giờ biết mỏi mệt, cũng không bao giờ giận hờn ai hết trơn.

Trưởng lão: Đúng rồi, nó ở trong cái trạng thái đó thì nó… Cũng như con ở trong trạng thái đó thì con không có buồn ngủ. Mà con lìa nó ra thì con buồn ngủ. Cho nên con chưa có làm chủ cái dục ngủ, mà con lọt trong cái trạng thái đó thì nó không ngủ. Có vậy thôi, chứ không có gì. Đó là thuộc về loại Tưởng, con.

Cũng như một cái chú bé ở bên Ấn Độ, cậu bé đó ngồi 6 tháng không ăn uống – thì người ta nói nhập Định. Đó là thuộc Định Tưởng, không có gì. Chú này chưa “ly dục, ly ác pháp”, chú còn khoái người ta ca ngợi chú mà. Cho nên chú nói chú chưa phải là Phật, mà chú đang đi trên con đường làm Phật, cho nên chú cũng chưa biết con đường chú làm Phật như thế nào? Cho nên chú chưa có thông suốt được Tứ Diệu Đế, chưa thông suốt được Bát Chánh Đạo mà chú nói chú đang ngồi thiền như vậy thì chú sẽ đi trên con đường sẽ thành Phật. Thì Thầy thấy cái câu mà tuyên bố vậy là chú là con người mờ mịt, chưa biết con đường làm Phật là con đường nào.

(39:10) Bởi vì con đường làm Phật là Bát Chánh Đạo, đức Phật đã chỉ chúng ta rõ quá rồi. Chú không triển khai được cái tri kiến, chú tu ngu si. Chú ngồi đó, chỉ ở trên trạng thái bất động, để rồi ở trong cái trạng thái hỷ lạc của Xúc tưởng hỷ lạc, chú không ăn uống chứ đâu phải là có cái gì hay ho đâu. Con hiểu không?

Đó là cái sai của con đường thiền của chú tu rồi, chú không còn cái chánh Cháp của Phật mà làm sao chú biết đường đi. Bởi vì đức Phật đã tu, đã tự tu, tìm ra được cái Đạo Đế, rồi mới dạy chúng ta. Mà bây giờ làm sao lại có con đường Đạo Đế thứ hai nữa được. Không bao giờ có con đường thứ hai nữa. Đó là cái chân lý của con người rồi thì không có cái Đạo Đế thứ hai, mà chỉ duy nhất có cái Đạo Đế của đức Phật đã vạch ra cho chúng ta biết mà thôi. Cho nên sự tu tập của chúng ta hôm nay là chúng ta được nhờ một cái người đi trước vạch cho chúng ta một cái lối đi quá cụ thể, rõ ràng. Đó là một cái chân lý, một sự thật của con người chúng ta rồi.

Cho nên, nếu mà người nào tu sai – tu sai Đạo Đế – là cái người đó không phải (là) đi con đường của đạo Phật nữa. Nghĩa là phải tu đúng Đạo Đế, Bát Chánh Đạo thì chúng ta mới đúng, mà tu sai Bát Chánh Đạo là sai. Cho nên vì vậy mà vào cái ngồi thiền như vậy mà gọi là Đạo Đế thì không đúng.

(40:24) Đó, cho nên qua cái tiêu chuẩn của đạo Phật đã vạch ra Bốn cái chân lý, mà người nào mà tu cái pháp nào mà sai Bốn chân lý này mà gọi là đạo Phật thì người đó là không phải – mạo nhận đạo Phật chứ không phải đạo Phật. Chúng ta biết rõ. Bởi vì cái tiêu chuẩn của đạo Phật là bài pháp đầu tiên để giới thiệu cho mọi người biết đạo Phật, đó là bài pháp Tứ Diệu Đế. Nghĩa là hoàn toàn người nào mà đi ra ngoài Tứ Diệu Đế này là ngoại đạo chứ không còn là đạo Phật nữa. Đạo Phật thì có bây nhiêu đó đó.

Cho nên ở đây chúng ta không lạc được, ai nói gì nói, chúng tôi đi đúng con đường của đạo Phật là chúng tôi đi đúng cái Tứ Diệu Đế. Còn tu tập, các pháp tu tập thì chúng tôi phải tu tập trên Đạo Đế, không thể đi ngoài cái Đạo Đế mà gọi là đạo Phật được. Thầy xác định cho mấy con biết rằng sau này không có ai lừa đảo mấy con được. Không có nói thiền này của Phật, thiền kia của Phật, không có ai gạt các con được nữa. Nó cụ thể, nó rõ ràng chứ không phải mà nói một cách mơ hồ.

Như các pháp muốn nhận Phật, pháp nào cũng được hết – Bà Chúa Tiên, Chúa Xứ cũng là của Phật sao? Đó là điều sai. Ông lên bà xuống, nhập đồng nhập cốt cũng hô là Phật. Phật gì kì lạ vậy? Ngồi niệm Phật cũng là Phật? Phật gì mà lạ lùng vậy? Ở trong Tứ Diệu Đế, Đạo Đế – đức Phật có dạy mình niệm Phật ở chỗ nào đâu? Các con thấy rất rõ mà.

Như vậy là người ta đặt ra cái gì người ta cũng gán cho Phật hết, đổ oan cho ông Phật. Cho nên ở đây chúng ta phải hiểu cho đúng để rồi chúng ta thực hiện đúng, không có thực hiện sai. Mà thực hiện đúng thì sẽ giải thoát tới chúng ta.

Trưởng lão: Rồi, mấy con còn hỏi gì thêm không?

5- LY DỤC

(42:09) Tu sinh Chơn Niệm: Con hỏi thêm, Trưởng lão. Con xin hỏi thêm cái chỗ, ví dụ ở ngoài đời người ta có cái câu mà: “Ăn, ngủ, dâm dục, đi cầu” – cái đó thuộc về Tứ khoái. Cái này chuyển thành bốn loại “thức ăn” – tức là Từ, Bi, Hỷ, Xả được không Trưởng lão?

Trưởng lão: Đâu được con. Bây giờ cái đó là bốn cái dục của người ta rồi. Người ta chỉ phục vụ cho những cái điều kiện đó. Thì con người ở đời thì họ loanh quanh, họ làm tất cả mọi cái cũng đều phục vụ bốn cái dục lạc đó chứ có cái gì khác hơn.

Còn bây giờ Từ, Bi, Hỷ, Xả là cái pháp độc nhất đi đến cứu cánh, không phải là nhắm vào trong bốn cái đó được. Nó khác, không phải đâu.

Bởi vì Từ, Bi, Hỷ, Xả là Tứ Vô Lượng Tâm để mà chúng ta xả tất cả những tâm chứ không riêng gì vấn đề đó. Còn cái đó phục vụ cho Tứ dục của con người mà thôi. Nó khác, con. Cái đó là bốn cái dục chính của con người nhưng mà không ngoài tham – sân – si đâu, không ngoài cái tâm tham. Cái dục đó nó nằm ở trong cái tham. Bốn cái dục đó đều là nằm ở trong cái tham, nhưng mà vì người ta loanh quanh người ta chạy, người ta phục vụ cho bốn cái dục đó.

Chứ còn cái đạo Phật không thể nào mà lấy bốn cái Tứ Vô Lượng Tâm của Phật mà so sánh với bốn cái tầm thường. Bốn cái tầm thường đó nó chỉ nằm ở trong cái tham dục mà thôi. Nó chỉ có một cái tâm tham: ăn, ngủ, dâm dục, rồi đi cầu chứ không có làm gì khác hơn hết. Đó là nói một cái đời sống con người nó như vậy, thì do đó thì cái đó nó thuộc về cái dục chứ không có gì. Cho nên đời người là phục vụ cái dục.

(43:38) Tu sinh: Bạch Thầy, con xin hỏi. Con trước đây thì con thích xem báo, thích xem tivi nhưng mà con cứ dần dần rồi con cứ bỏ, không thích nữa, chán. Mà con chỉ thích tu tập, mà con nghe băng hay là xem sách hay là con tu tập thì con lại thanh thản. Thì như thế cái hỷ nó thuộc về cái dạng nào?

Trưởng lão: Bây giờ con lần con bỏ phải không? Trong khi con bỏ dần, hồi đó con thích xem tivi, rồi con thích đọc báo; rồi giờ con xả bỏ, con không còn thích những cái đó. Đó là con ly dục rồi đó con. Còn con hồi đó con thích, tức là con dục; còn bây giờ con bỏ đi cái này là con ly được một phần này rồi. Thì đó là ở trong cái Hỷ.

Bây giờ con thấy con an ổn. Con không có còn ham xem tivi nữa, con không có còn mà đọc báo nữa, con không thích theo dõi tin tức nữa – thì đó là cái dạng của con ly đó, ly cái dục, cái thích đó con ly ra. Thì con bây giờ con thấy con ngồi chơi mà con thấy sự an ổn. Nó không bận mình phải nhìn đọc báo này kia, đó là con đã ly. Còn cái người nào là thấy báo mà còn đọc, còn thích thì họ còn chạy theo dục. Cho nên vì vậy đó là phần con ly rồi đó. Có cái phần ly nhỏ trong đó rồi đó.

(44:55) Tu sinh: Bạch Thầy, thứ hai nữa là khi con chưa đi đến đây mà ở nhà là con ăn uống thì nhà con sắp. Nhưng mà thôi thì cứ sắp thế nào thì con ăn thế, dù đến bữa đã đến 10 giờ, từ 10 giờ đến 12 giờ – con cứ gặp cái nào con ăn thế đó, cứ xong bữa thì thôi. Không cứ gì thức ăn hay ngon hay nhạt hay dở nhưng mà miễn là dù là tí rau, tí maggi (xì dầu) ăn xong được là thôi. Con không nghĩ gì đến những miếng ăn ngon hay không ngon. Con cứ ăn xong được là thôi.

Trưởng lão: Vậy thì trước kia con thì như thế này. Con nói như thế này thì Thầy hiểu: trước kia mỗi lần mà lên bữa ăn con dọn mà sơ sài vậy là con có chuyện đó, có phải không? Còn bây giờ con không có chuyện nữa, có cái gì ăn nấy, không có nói. Mọi lần vợ con mà dọn cái mâm cơm lên mà con nhìn thấy như thế này: “Bà mà dọn vầy tôi ăn sao cho được?”, có phải vậy không? Còn bây giờ thì con hết rồi. Thì như vậy là con có cái phần ly rồi nhưng mà trong những cái ly dục nó nhiều cái phần ly lắm con. Con mới ly một phần nhỏ thôi, mới lìa một cái phần nhỏ thôi.

Như lìa phần không xem tivi, không xem báo, rồi lìa cái ăn uống – mới có lìa một cái nhỏ, cái nhỏ trong cuộc sống. Còn những cái lìa nữa con, nó còn nhiều lắm. Cho nên con đường tu nó còn tiếp tục lìa tất cả mọi cái nữa, còn nhiều lắm; chứ không khéo nó còn những cái mà chưa có lìa, nó chưa có ly ra. Vì vậy bây giờ được cái phần nào thì mừng cái phần nấy, còn tiếp tục ly ra nữa hết. Cho nên bây giờ tiếp tục tu đó là con tiếp tục để mà ly ra – gọi là “ly dục, ly ác pháp”. Nó còn cái dục, nó còn cái dục gì đó.

Thí dụ như bây giờ con thấy mình không có cái bàn rồi con đi đóng cái bàn, đó là còn cái dục cái bàn. Con hiểu không? Do đó mà con đục đẽo. Vậy bây giờ con không đục đẽo nữa. Thầy thấy vậy Thầy cho con cái bàn, cái ghế để con hết đục đẽo, để con ly cái đó ra – vậy thì con cũng biết rằng mình còn. Cho nên vì vậy mà dòm tới dòm lui, thấy bữa thì muốn đóng thêm cái ghế này để ngồi đặng tắm rửa gì cho nó tiện lợi đó, thì con lại cắt cây con làm – thì con bị còn dục.

Con nói: “Không cần, xả hết! Phật ngày xưa còn có ba y một bát mà bây giờ còn thêm ghế ngồi ghế này kia nữa thì không được”. Đó là con ly nữa đó con. Rồi tiếp tục con còn ly nữa, ly nhiều nữa thì lần lượt rồi nó sạch trơn hết thì lúc bấy giờ là hoàn toàn giải thoát đó con.

(47:22) Thầy sẽ dạy, mấy con mà lớn tuổi rồi Thầy sẽ dạy mấy con cách “ly” đó. Cách “ly” đó tức là cái hình thức “ly”, tức là xả bỏ đó con. Cho nên nói “ly” là tại vì mình nói cái danh từ vậy, mình lìa ra vậy chứ sự thật ra mình xả từng chút, từng chút đó.

Trong cái bài Xả, mấy các con sẽ thấy cái này là cái Xả. Cái chuyện nhỏ nhỏ vậy chứ nó xả đó mấy con. Mà bắt đầu xả cái nhỏ, nó mới xả được tới cái lớn. Chứ không phải là muốn xả cái ào cái mình xả được liền đâu, không phải dễ đâu. Coi vậy chứ tôi buông bỏ chứ tâm tôi còn thấy tiếc là chưa phải thật sự bỏ đâu.

Cho nên nó phải rốt ráo đó mấy con. Chẳng hạn là bữa nay thấy cái món ăn đó ngon lắm, cô Út để cái này thấy nó hợp: “Mình mấy bữa rày không ăn rau tươi, thấy bữa nay cái này nó hợp quá” – trời đất, coi chừng chưa ly đó mấy con.

Coi vậy chứ nó vi tế lắm mấy con, chứ chưa hẳn đâu. Thấy nó vậy đó rồi bắt đầu mình tưởng nó ly. Cho nên mình phải cảnh giác mình từng chút, cái tâm mình nó trăn trở một cái gì là mình biết liền để cố gắng mình ly. Mà cố gắng ly thì sau này mấy con viết cái bài Xả, đó là xả cái giai đoạn khởi dục đó con.

Trưởng lão: Ừ con.

Tu sinh: Kính bạch Thầy, mấy hôm trước con ăn cơm bữa bốn chén, sau lần lần nó tụt xuống còn ba chén rưỡi, rồi ba chén, giờ nó tụt xuống còn hai chén. Vậy có phải ly không Thầy?

Trưởng lão: Nó không ly đâu. Nó sắp sửa nó chết chứ ở đó ly.

Trưởng lão: Con, con.

Tu sinh: Kính bạch Thầy, xin Thầy dạy con. Con thì không nghiện chè (trà) mà cũng không thích uống, thậm chí còn thấy nó không tốt. Nếu mình uống thì nó thành thói quen có hại cho cơ thể. Thế nhưng mà khi uống vào thì lại thấy đầu óc nó tỉnh táo, nó không bị hôn trầm nữa, tu tập nó lại tốt hơn. Lúc ấy thì phải hiểu cái đó là có lợi cho sự tu tập hay là hại?

Trưởng lão: Nó sẽ có hại cho con đó. Nó sanh dục con rồi mà con không biết, nó dụ con mà con không hay đó: “Ui cha! Nay uống ly trà vô sảng khoái tu thiền tốt quá”. Nó dụ con đó, để cho con ghiền trà rồi con biết. Con phải biết được cái tâm của nó khéo léo lắm đó. Xả ngay liền: “Ở đây không có trà, uống nước lạnh chứ không có trà, trà gì hết. Nó kích thích mày, mày tỉnh đó chứ mai mốt không có trà mày gục tới gục lui đó”. Nguy hiểm lắm con. Dẹp, Thầy nói dẹp, không có uống trà.

(49:51) Trưởng lão: Con hỏi đi.

Coi vậy chứ nó vi tế lắm à con, chứ không phải dễ đâu. Thấy sao mà nó: “Uống trà tu tốt quá chứ. Bữa nay mình uống, mà uống thấy tu thiệt tốt, tỉnh quá, còn không uống sao nó gật gù”. Nhưng mà mình đừng có thêm, thêm cái đó nó tỉnh vậy chứ mai mốt rồi nó dính cái đó. Nó còn khó hơn cái mà hiện bây giờ mình chiến đấu với cái hôn trầm, cái buồn ngủ, cái không tỉnh này nè. Mình ráng tự mình, tự lực của mình mình chiến chứ mình đừng có thêm cái gì để cho nó tỉnh thì nó nguy hiểm lắm. Cho nên vì vậy mà phải sáng suốt, con. Phải sáng suốt mà xả, đừng để cho chúng ta nhiễm thêm cái dục. Nó tỉnh đó chứ nó giết mình chết đó.

(50:31) Tu sinh: Kính bạch Thầy con xin hỏi thêm một chỗ này nữa. Chỗ cô Út thì vẫn cứ để thức ăn thêm ở đấy. Thì trước đây Thầy đã dạy, đã có ý kiến rồi, thế nhưng mà rồi lại có lúc chúng con lại thấy là, con được nghe nói là Thầy vẫn cho ăn trong những ngày Tết. Có phải đấy vẫn tiếp tục là cái để Thầy dạy mỗi người tự tri kiến lấy không ạ?

Trưởng lão: Nói chung là mọi người phải tự tri kiến lấy. Mình ở đây, Thầy đã nói Tết nhứt cái gì. Mà Thầy thấy nào là bún riêu, rồi nào là bánh ướt, rồi nào là bánh tráng. Trời đất ơi, cơm ăn không có hết, mà ăn cơm là đệ nhất – đệ nhất bổ đó. Còn bánh tráng, bún – trời đất ơi, ba cái đó nó xay nó làm đủ thứ. Nhiều khi nó bỏ hàn the trong đó, mình ăn mà chết người mình luôn đó chứ. Ngon cái miệng mà cái bụng nó muốn chết. Cho nên vì vậy mà đối với người tu thật sự, người ta ly đi, người ta đừng có thèm cái gì hết. Có gì ăn nấy là khỏe nhất, là giải thoát đó. Bởi vì cái đó nó thử thách mình lắm. Nhất là cô Út thử thách, cổ cứ đưa vô trong miệng, cái này ngon, cái này dở, cái này này kia, cứ lùa lùa vô. Trời đất ơi, nó khêu cái dục ăn ghê gớm lắm, Thầy sợ ba cái đó!

Tu sinh: Bạch Thầy, chỗ bún và bánh ướt là con đã trình Thầy. Con xin cô Út làm một bữa để tất cả mọi người cùng ăn, sau đó để con không ăn nữa để vào tu dễ ạ.

(51:58) Trưởng lão: Như vậy là con nhờ mấy người ăn bớt cái ưa ăn của cái bánh ướt, ăn phụ với con để con từ đây chừa, không có thèm ăn nữa. Chiêu đãi mọi người cái kiểu này chắc họ chết theo con luôn. Thôi bây giờ qua rồi, bỏ cái vấn đề chiêu đãi này, không còn chiêu đãi nữa.

Bắt đầu đi vào cái con đường tu thật sự đó. Từ đây về sau là chúng ta phải cố gắng khắc phục hơn nữa. Coi vậy chứ cái ăn, cái uống nó lặt vặt vậy chứ nó cám dỗ mình ghê gớm, không có ly dục được mấy con. Coi vậy chứ nó gần gũi mình lắm.

Cho nên hồi nãy sư Duyên có nói đó, cuộc đời con người chỉ có phục vụ “cái ăn, cái ngủ, cái dâm dục với cái đi cầu” thôi, có bốn cái phải không? Có đúng vậy không?

Ờ, sư Duyên chỉ có nhớ cái chuyện đó thôi, không có nhắc gì khác hơn hết. Bốn cái dục lạc đó nó nằm ở trong cái tâm tham chứ không có cái gì khác nữa hết. Mà cái phục vụ đó thì phục vụ do cái tâm tham của chúng ta. Cho nên vì vậy đó, đời người họ chỉ – cuối cuộc đời họ, họ làm gần chết – họ chỉ phục vụ có nhiêu đó thôi, không có gì hết. Họ không có làm cái gì nên cái trò trống gì hết. Có phải không, mấy con cứ xét. Bây nhiêu đó thôi chứ không có gì.

Có đáng cái thứ gì. Vậy mà con người nào cũng đâm cái đầu ngu si vô trong cái dục lạc đó chứ làm cái gì, Thầy nói thật. Cho nên chúng ta sống chết chúng ta để làm chủ được, vượt thoát ra cái chỗ quá tầm thường đó. Con người là tầm thường đến mức độ đó, sống một cách tầm thường. Thầy coi cái đồ đó là cái đồ tầm thường, đồ bỏ; mà thiên hạ thì tập trung vô chỗ đó, chứ còn đối với Thầy – là một người tu – Thầy thấy cái đó quá tầm thường.

(53:38) Cho nên vì vậy mà mình cố gắng mình vượt lên. Cái ăn, mấy con thấy rõ ràng trong đó có cái ăn chứ gì. Phục vụ cho cái ăn mà. Ăn rồi ngủ chứ làm gì? Mà giờ đó, mình chơi cái kiểu của mình tu là dẹp cái ăn, mà dẹp cái ngủ. Hai cái dục lạc đó thì thiên hạ họ hết nhờ cậy rồi…​ thì như vậy mấy con thấy, phải nỗ lực, phải thắng cho được cái này chứ.

Cho nên từ cái chỗ nhỏ nhỏ, mà cái ăn uống mấy con thấy: “À cô Út làm cái này, bữa nay rau tươi quá” – thì mấy con chết với cái rau tươi chứ không phải không đâu. Rồi nó sanh ngứa ngáy con, nó sanh ngứa ngáy: “Chà, bữa nay không ăn rau đây, nó ngứa” – nó sanh nó đặt chuyện ra chứ. Có nó cũng vậy mà không có cũng vậy, cơ thể tự nó nó điều chỉnh, có cái gì đâu mà. Rồi tự mình, mình cảm nhận, mình sanh ra những cái điều kiện đó.

Thì thời tiết có lúc vầy, lúc khác. Cơ thể của mình nó cũng vô thường vậy, lúc nó không ngứa, lúc nó ngứa. Mà lúc nó ngứa – nói nó thiếu rau. Mấy con nghĩ cái chuyện kỳ lạ? Cái đó là mình nghĩ sai, mình đừng có nghĩ theo cái miệng ông bác sĩ. Mình nghĩ theo cái chuyện mình tu đi. Nghĩ theo cái miệng ông bác sĩ thì chắc chắn là: “Anh là thiếu chất, phải ăn cho đầy đủ tôi mới cứu anh, tôi mới chích thuốc” – thì cái điều đó mới chết mấy con. Không có phải vậy đâu.

(54:53) Bởi vì qua cái kinh nghiệm bản thân của Thầy, 9 tháng ở trên Hòn Sơn, Thầy ăn rau không à. Thầy có cái chất gì ở trong đó, dầu không có, đường không có – mà tại sao cũng sống?

Nếu mà không có đường, dầu trong đó, mấy con nói không có đường, dầu trong đó – nếu mà thân mình không ăn đường, ăn dầu, ăn muối trong đó – một tháng là mình chết rồi còn cái gì nữa. Tại sao Thầy ăn rau 9 tháng mà sao không chết? Có đường, dầu bổ gì đâu trong đó mà sao vẫn sống? Cái con bò nó ăn cỏ, nó có dầu, đường, bột đâu mà nó cũng sống đó.

Mình phải thấy chứ đâu phải. Mỗi cái chất đều là nó có ở trong thiên nhiên, nó có cái chất. Tự nó, khi mà nó tác dụng vào cơ thể của nó thì nó sẽ sanh ra cái chất đó để nó nuôi cơ thể chứ đâu phải. Cỏ nó cũng sanh ra đường được chứ đâu phải không. Thầy nói như vậy mấy con tự biết, nó thiếu thì nó phải đưa ra cái chất gì đó để nó chuyển biến cái chất đó nó thành ra cái chất thiếu của nó để nó nuôi cơ thể nó. Chứ nó điên gì nó để cho nó thiếu chỗ đó rồi nó què quặt, nó đui mù nó sao?

Cho nên cứ nói thiếu vitamin A, B, C – trời đất ơi, cơ thể tự nó biến chế ra A, B, C trong đó chứ. Có phải không, mấy con thấy. Đừng có nghe theo mấy ông bác sĩ rồi lo uống A, B, C đồ cho nhiều, ăn cho nhiều có A, B, C. Con mắt nó như thế này nó lồi ra sao? Không, nó thừa nó phải lồi ra chứ sao. Hầu hết là mình thải ra nhiều, mình bỏ ra nhiều chứ cái cơ thể mình nó chỉ dùng bao nhiêu đó thôi. Mình ăn nhiều để mình chạy theo dục lạc của cái miệng của mình. Bao nhiêu cái chất bổ nó thừa nó bỏ ra, chứ bộ nó ở trong đó được sao. Cái cơ thể nó vừa đủ thôi; còn bao nhiêu, dù có bổ bao nhiêu nó cũng thải ra nó bỏ.

Đó, thì như vậy thì mình thấy rất rõ. Cho nên mình ăn ngày một bữa, mình vẫn sống nhăn à. Thầy nói mình sống nhăn chứ mình có thiếu chất gì đâu. Còn người ta ăn ba bữa, rồi thừa bao nhiêu – mấy ông có ăn bao nhiêu nữa – cũng thải ra cái đồ bất tịnh chứ. Mấy ông bỏ ra chứ mấy ông có chỗ nào đâu.

HẾT BĂNG