[ Tải bản để in về máy ]

LỚP CHÁNH KIẾN – BĂNG 035D

VẤN ĐẠO TỨ NIỆM XỨ – NHIẾP TÂM – ĐỊNH VÔ LẬU XẢ TÂM – PHÁ HÔN TRẦM – NHÂN QUẢ BỆNH TẬT

Trưởng lão Thích Thông Lạc

Người nghe: Tu sinh nam

Thời gian: 12/2005

Thời lượng: [36:49]

 

1- VẤN ĐẠO TỨ NIỆM XỨ

(00:00) Trưởng lão: Sau này mấy con học nhân quả mấy con phải học từng những điều kiện mà cần thiết, hỏi những điều đó nó mới sâu sắc, để mà chúng ta biết. Các con nghe đạo Phật nói “không làm khổ mình, khổ người” là như vậy.

Hỏi: Bạch Thầy, còn tu “thanh thản, an lạc, vô sự” không đối tượng thì phải làm sao, ngó vào kim đồng hồ thì có thể bị vướng mắc chăng? Xin Thầy chỉ dạy.

Trưởng lão: Hiện bây giờ tu mà “thanh thản, an lạc, vô sự” thì thì đương nhiên là các con không có ngó vào đồng hồ. Chỉ có tu Định Niệm Hơi Thở – hít thở hoặc đi Chánh Niệm Tỉnh Giác để mình nhiếp tâm thôi. Con con nhìn vào đồng hồ để mà giữ cái tâm của mình thì coi như là ức chế tâm mất rồi còn gì, làm sao gọi là thanh thản đâu, phải không? Thanh thản thì không có bị bận tâm gì hết mới là thanh thản. Còn cái này mắc nhìn kim đồng hồ để coi mình tu được 1 phút, 2 phút gì đây – thì như vậy là đâu có thanh thản, thành ra nó sai cái nghĩa của nó rồi.

Cho nên vì vậy tu mà “thanh thản, an lạc, vô sự” đó, thì đương nhiên là chúng ta để tự nhiên thôi. Chỉ cần nhắc nó thôi, mà sợ còn nhắc nhiều nó bị ức chế nữa chứ đừng nói, là nó không thanh thản nữa đó.

Vì vậy mà đức Phật dạy chúng ta tu mà giữ cái tâm thanh thản của mình, là chỉ có nhìn Thân – Thọ – Tâm – Pháp, tức là quán trên Thân – Thọ – Tâm – Pháp mình thôi.

Bây giờ mình muốn nó thanh thản thì mình nhìn coi, cái thân này, cái đầu óc của mình đang làm việc – bây giờ nó quán là coi cái thân nó có đau nhức chỗ nào không, có cảm thọ chỗ nào không? Đó là mình đang xem xét thôi. Coi như là mình chưa có vô sự đâu, mình đang hữu sự – mới tu mà – chừng nào thật sự mình không quan sát nữa mà nó thanh thản được đó thì nó là vô sự luôn rồi đó. Còn bây giờ nó đang có sự nè. Giờ nó quan sát cái thân nó nè; quan sát cái tâm nè; rồi quan sát coi bên ngoài thời tiết nắng lạnh, mưa gió hoặc là tiếng ồn tiếng gì, hoặc là tất cả những cái ác pháp bên ngoài coi có tác động vào cái chỗ Thân, Thọ, Tâm nó bất an không? Mình quan sát thấy nó bình an quá, không có gì hết, ngồi đây cũng thấy an ổn thì biết rồi.

Rồi bắt đầu đó, mình quan sát trở lại. Nếu mà mình quan sát liên tục như vậy, thì lúc đầu mới tu. Còn tu mà khá hơn thì mình quan sát rồi, giờ không có gì hết – thôi, mình ngồi chơi, không có cần nghĩ gì hết. Mà hễ coi thấy dèm dèm có thằng nào ở trong này mà muốn suy nghĩ ra thì: “Mày chết, tao biết mặt mày quá, tao đang ngồi chơi mà mày vô đây mày làm động!”. Thì do đó mình kê ra cái Định Vô Lậu quét hay hoặc pháp tác ý quét. Cho nên cứ ngồi mà quét tâm đó.

(02:20) Tu sinh: Thưa Thầy, như vậy đâu có định mức 1 phút, mình định mức đến chỗ nào mình mới dừng?

Trưởng lão: Chỗ này tu không có 1 phút đâu, con tu bây giờ tu 1 giờ. Bởi tu Tứ Niệm Xứ mà, đâu có tu 1 phút.

Chỉ có nhiếp tâm và an trú tâm – từ cái bước đi, từ cái hơi thở mới là tu 1 phút – cái đó là Chánh Niệm Tĩnh giác. Còn Tứ Niệm Xứ, thì giờ ngồi chơi chứ ở đó mà… Ngồi có rác thì quét, mà không có rác thì thôi. Nghĩa là suốt ngày ngồi chơi mà hốt rác thôi chứ có làm gì đâu. Quét rác, quét hết ba cái bẩn ở trong tâm của con thôi. Có vậy thôi, mình cứ ngồi mà quét thôi. Nó có thì quét mà không có thì thôi, không có thì mình ngồi chơi cho nó sướng.

Đó là cách thức của mình, sống an nhàn, kêu là an nhàn lắm, sống sướng lắm Bởi vậy Thầy nói, tới tu Tứ Niệm Xứ – là như tiên rồi, có không còn cực khổ gì nữa hết. Ngồi đó mà tiên ông, chứ không phải là… Bởi vì mấy con có làm gì không, mà nó không có gì thì mình ngồi chơi chứ có gì? Chỉ ngặt có một cái là niệm này niệm kia lăng xăng vô trong đó, cho nên buộc lòng chúng ta phải quét – lúc bây giờ, cực đó!

Mà lúc mà nó tuôn trào như sư Pháp Ngộ đó, con thấy, trời đất ơi, sao mà nó dẫn cha con chồng vợ nó đùa ra bầy bầy à, quét hoài mà quét không hết. Các con hỏi sư Pháp Ngộ thì biết, sư Pháp Ngộ lại chạy lên hỏi Thầy: “Trời đất ơi, nó làm cho con khổ quá trời!”. Thì các con biết, nó dẫn cha con chồng vợ nó ra, nó ào ào nó ra, thằng này nó ra hết tới thằng kia, thằng kia ra hết mà nó ra đầy hết, nó ra gì mà ra dữ vậy?

Đó là nó tuôn trào, mà trong khi tuôn trào thì thiệt ra, mình nhắc: “Tụi bây cứ đi ra từng thằng chứ sao bay ra vầy, tao quét làm sao cho hết! Từ từ, từ từ tao quét”. Dặn nó vậy thì nó đi từ từ chứ mấy con cứ ngồi đó mà quét, mà quét gì đống đống mà nó…

Cũng như mấy con chọc cái ổ kiến vàng. Trời ơi, bầy bầy nó bò ra nó cắn chỉ còn nước tuột xuống chứ làm sao mà ở đó ôm cây chịu nổi, có phải không? Trong khi nó tuôn trào là vậy đó, nó như là cái bầy kiến mà nó tuôn ra. Chứ đừng có nghĩ rằng lâu lâu nó có một niệm đâu, nó không phải đâu, nó như bầy kiến nó ra. Khó lắm mấy con. Đó là cách thức tu, như vậy nó mới đúng con. Về Tứ Niệm Xứ, thì mấy con là trong cái số lớp…

(04:23) Tu sinh: Kính bạch Thầy, con hỏi Thầy chỗ này. Tu Tứ Niệm Xứ giữ tâm thanh thản, bạch Thầy.

(04:31) Hỏi: Kính bạch Thầy, con xin hỏi, Thầy từ bi chỉ giáo cho chúng con được rõ. Khi con tu tập tâm thanh thản, an lạc thì có tu Định Vô Lậu xen kẽ được không?

Trưởng lão: Khi mà con tu tập tâm “thanh thản, an lạc, vô sự” thì tức là con câu hữu với Định Vô Lậu rồi chứ không còn cách nào khác hơn hết. Đây là câu hỏi của Minh Trí nè con.

Cho nên khi mà con tu tập Tứ Niệm Xứ đó, tức là tâm “thanh thản, an lạc, vô sự” đó, thì luôn luôn lúc nào cái Định Vô Lậu cũng kế bên con. Bởi vì Định Vô Lậu là cây chổi để quét những chướng ngại ở trên Thân – Thọ – Tâm của con, nó làm cho con mất thanh thản, an lạc. Con hiểu không? Cho nên con phải tu.

2- MƯỜI TÁM LOẠI TƯỞNG

(05:16) Hỏi: Thầy cho con biết về sáu loại Tưởng thức và sáu loại Tưởng thân, nếu có thì con đuổi nó đi.

Trưởng lão: Nó sáu cái loại Tưởng, nó không có khó đâu con. Sắc, là con ngồi đây con thấy hình sắc nó hiện ra, gọi là sắc Tưởng. Hay hoặc thấy ánh sáng là sắc Tưởng.

Tu sinh: Đó là Tưởng trần thì con biết rồi.

Trưởng lão: Sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp đó

Tu sinh: Vâng. Đấy thì con con biết rồi ạ. Đây là sáu loại Tưởng thân và sáu loại Tưởng thức ạ.

Trưởng lão: Sáu loại Tưởng thân là sáu cái cảm thọ ở nơi thân con. Sáu cái loại Tưởng thức là: nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức Tưởng đó. Ở trong Tưởng, con cũng có con mắt con thấy, ở trong Tưởng con cũng có lỗ tai con nghe. Sáu cái loại Tưởng thức đó, Tưởng thức.

Cho nên khi con nằm chiêm bao thì con mắt con nó ngủ, nó không thấy đâu. Tức là sáu căn nó không thấy. Nhưng mà nó ở trong đó, nó có sáu cái thức Tưởng (cái “biết” của Tưởng) của nó, nó thấy. Cho nên lúc bấy giờ con nằm chiêm bao: con cũng nghe, cũng thấy, cũng nói, cũng biết như là mình bình thường. Đó là sáu cái thức Tưởng. Con thấy sáu cái thức Tưởng không? Cho nên con muốn hỏi đây, là hỏi 18 cái loại Tưởng phải không?

(06:27) Tu sinh: Vâng!

Trưởng lão: Thì 18 cái loại Tưởng đó, nó tương đương với sáu trần, nhưng mà nó có hình dáng của nó – thí dụ như: sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp – là sáu cái Tưởng đó. Thí dụ như con thấy sắc, thấy âm thanh… con biết rồi phải không. Đó là sáu.

Bây giờ sáu cái thức, sáu cái thức Tưởng. Cũng mắt thấy, tai nghe – cái biết của thấy, tai nghe – của “biết”, nhưng mà nó Tưởng. Sáu cái Tưởng căn của nó là sáu cái loại Tưởng thông. Nó có Tha tâm thông, nó có Thiên nhãn thông, Thiên nhĩ thông – đều là thuộc về loại Tưởng không đó – gọi là Ngũ thông của ngoại đạo đó. Trừ ra cái Lậu tận thông là nó không có thôi. Nó có cái Ngũ thông của nó.

Cho nên nói sáu cái loại Tưởng, mà nó có cái Tha tâm thông của nó. Nó không có cái Lậu tận thông thôi, chứ nó có cái Tha tâm thông. Tức là nó cảm thông, nó giao cảm, nó biết được cái chuyện quá khứ – vị lai của cái người khác, trước đối tượng của nó. Đó là sáu cái Thông của Tưởng.

Cho nên là sáu cái “thức” của Tưởng, sáu cái “trần” của tưởng, sáu cái “thông” của Tưởng – cộng lại là mười tám – mười tám cái loại Tưởng. Con hiểu không? Trừ ra có cái Lậu tận thông nó không có. Lậu tận thông thì nó phải có Tam Minh kìa, nó mới có cái Lậu tận minh. Thì Lậu tận minh nó mới có Lậu tận thông. Còn không thì ngoại đạo nó không bao giờ nó có cái Lậu tận thông. Mà nó có cái Tha tâm thông của nó thôi. Đó, thì cái câu hỏi của con: sáu cái Tưởng.

3. TÂM ĐÃ BẤT ĐỘNG THÌ CÓ CÒN ĐỘNG NỮA KHÔNG

(08:12) Hỏi: Khi tâm đã bất động, có khi nào nó còn động nữa không?

Trưởng lão: Nó đã bất động rồi thì nó không còn động lại nữa. Tại sao? Chứ nó không phải là giống như Phật tánh mà còn chui lại vào cái túi da nữa. Còn cái này không. Khi mà tâm con bất động, là bằng cái tri kiến của con rồi. Còn cái tâm mà bất động của con, là lúc bấy giờ con ngồi đây con nhiếp tâm nè, an trú nè – nó không động đậy gì hết – nhưng mà con xả ra, chúng nói một cái con giận liền đó, là tâm còn động.

Còn bây giờ con sống ở trong cái tri kiến, cái sự hiểu biết của con. Cho nên con đã bất động tâm. Cho nên người ta chửi, người ta mắng, người ta làm gì con cũng chẳng động hết. Tại vì con có cái tri kiến hiểu biết. Con sống bình thường như người khác mà con không có động. Đó là con bất động. Con hiểu không? Cho nên cái động đó nó không còn trở lại nữa rồi.

Còn khi nào cái động mà còn trở lại đó, là bây giờ con ngồi mà con nhiếp tâm nè, con biết hít vô – ra, vô – ra nè; tâm con bất động, mà con nghe an trú, an lạc dữ lắm. Nhưng mà khi con xả ra rồi, thì có ai nói gì đó làm tâm con nó động. Thì đó là cái động nó trở lại. Gọi là con ngồi thiền con tu như vậy đó, đó là tâm con bất động trong khi con ngồi thiền; mà khi con xả thiền ra, thì nó động. Đó, các con hiểu chưa?

Còn ở đây, thì chúng ta dùng cái tri kiến, cái Định Vô Lậu – do đó, cái tâm bất động. Bởi vì nó không còn lậu hoặc nữa, nó bất động luôn, nó không có trở lại.

Rồi, câu hỏi con hết rồi phải không?

Tu sinh: Vâng, con cảm ơn Thầy.

Trưởng lão: Rồi, được rồi!

4. PHÂN BIỆT NHIẾP TÂM VÀ AN TRÚ

(09:42) Câu của Thiện Trí.

Hỏi: Tự học nhiếp tâm, không phóng tâm được theo lời Thầy dặn 1 phút thì con học được kết quả tốt. Con có ngồi học chỉ từ 1 phút đến 6 phút cũng tốt. Nhưng con ngồi trên ghế có đồ dựa mới được, bởi vì lưng của con có tật bị khom. Còn an trú là thế nào? Con xin Thầy chỉ cho con.

Trưởng lão: Bây giờ đó, con tu 1 phút. Với con thì con ngồi trên ghế được, không có sao hết. Ở đây mình không có ngồi như ông Phật đâu. Mình làm Phật cái kiểu của mình nó dễ dàng hơn.

Tôi là ông Phật già rồi, tôi phải ngồi trên ghế đàng hoàng. Chứ còn ông Phật kia còn trẻ thì ổng ngồi như vậy được. Cho nên con yên tâm, đừng có lo về vấn đề ngồi, mà chỉ lo vấn đề tâm của mình thôi.

Cho nên vì vậy mà con ngồi, con thấy con nhiếp tâm trong 1 phút mà nó vẫn biết đều đều ở trong cái hơi thở con, hay hoặc là trong cái hành động đưa tay ra vô thế này. Con ngồi trên ghế mà con biết đều đều như vậy đó, mà giữ gìn nó trong 1 phút con vẫn biết. Tức là con đã nhiếp tâm.

Nhưng mà trong 1 phút đó nó còn có một niệm xen vô, nhưng mà con vẫn không mất cái thanh thản của con, đó là con nhiếp tâm được. Còn trong 1 phút đó, mà con thấy không có một niệm nào xen vô được, không có niệm nào khởi vô được hết, hay hoặc là cái cảm thọ mỏi mệt, hay hoặc là cái trạng thái hôn trầm – thùy miên không có xen vô được. Thì đó là 1 phút an trú.

Nghĩa là không có một cái đối tượng nào mà xen vô trong đó được thì đó là 1 phút an trú. Còn con ngồi một phút mà con tỉnh táo, con biết rõ ràng từng hành động, mà có một niệm xen vô, có một cảm giác mỏi mệt, có một cái trạng thái Tưởng nào đó con biết – thì đó là một phút con mới nhiếp tâm, chứ chưa an trú. Con phân biệt được cái an trú và cái nhiếp tâm chưa? Đó là cái trả lời câu hỏi của con.

5- NHIẾP TÂM

(11:45) Hỏi: Kính bạch Thầy, hiện giờ con học tâm “thanh thản, an lạc và vô sự”. Rồi học nhiếp tâm trong vòng 30 phút, rồi con có đi kinh hành không? Con xin Thầy chỉ dạy.

Trưởng lão: Nghĩa là con học tu về Tứ Niệm Xứ – tâm “thanh thản, an lạc, vô sự – con tu cái nhiếp tâm trong 30 phút. Khi 30 phút đó thì con muốn đi kinh hành là tại vì, lúc con buồn ngủ thì con đứng dậy con đi vài ba vòng cho nó hết ngủ.

Còn nếu mà con thấy mình cần phải ngồi mà không cần đi, để cho mình nhiếp tâm cho nó định tỉnh, nó đừng buồn ngủ; thì con dùng cái Định Niệm Hơi Thở, con nhắc: “Với tâm định tỉnh, tôi biết tôi hít vô; với tâm định tỉnh, tôi biết tôi thở ra”, thì con sẽ tỉnh táo trở lại.

Nếu mà nó chưa tỉnh táo mà nó còn buồn ngủ, thì con đứng dậy con đi kinh hành. Còn con tu “thanh thản, an lạc, vô sự” trong 30 phút, mà con thấy rằng mình cần đi cho nó thoải mái một chút, nãy giờ ngồi 30 phút rồi, thì con đứng dậy con đi như người vô sự, đi coi như là thư giãn, cho nó thoải mái. Rồi một chút sau đó con trở vào con ngồi tu được, không có sao hết. Nghĩa là mình thấy trên cái vấn đề đi để cho nó thoải mái thì con cứ đi, chứ không sao.

Tu sinh: Thưa Thầy, nếu trường hợp của con không có buồn ngủ, thì con có phải đi kinh hành không, thưa Thầy?

Trưởng lão: Con đi để thoải mái. Nãy giờ vì con ngồi con tu đó, con ngồi trên ghế 30 phút rồi, bây giờ mà ngồi nữa thì chắc chắn nó sẽ mệt nhọc. Tốt hơn mình đi ra vòng vòng một hơi. Thứ nhất là thư giãn ở tinh thần của con. Thứ hai là cơ thể nó cũng được thoải mái, nó thư giãn. Rồi con trở vào con tu nó mới có chất lượng hơn, tốt hơn. Chứ con ngồi lì đó, lát nữa mà chờ hết giờ để tu nữa, thì bắt đầu ngồi có một chỗ nó mệt nhọc đó. Nó không thoải mái, và tinh thần ngồi một chỗ nó cũng không thoải mái.

Con thấy khi, Thầy nhắc lại cho mấy con nghe. Khi trong cái buổi họp, trong khi họp 1 giờ hay là 1 giờ rưỡi gì đó, thì người ta có cái giờ mà gọi là giải lao đó, người ta xả người ta nghỉ. Người ta đi ra chỗ này, người ta đi ra chỗ kia nó thoải mái. Để bắt ngồi mà nghe hoài cái đầu óc nó bực lắm. Phải không? Cho nên đó là cái thư giãn đó.

Để sau khi trở vào đó, mình sẽ tập trung lại kỹ lưỡng hơn. Thì theo Thầy thiết nghĩ, con tu 30 phút ngồi rồi; thì lúc bấy giờ đó, không có buồn ngủ thì con cũng nên đi một vòng cho nó thoải mái. Hay hoặc là con đi dời lại chỗ khác, con lại cái chỗ cửa kia con ngồi con nhìn trời, nhìn đất một chút đi. Chứ đừng có ngồi tại chỗ này nữa, thì vô lát nữa nhiếp tâm nó cực khổ hơn. Con thay đổi cái tư thế của mình. Cho nên vì vậy đó, mình tu nó mới có chất lượng.

(14:11) Trưởng lão: Một lát nữa Minh Nhân đó con, Thầy sẽ cho con 2 tập giấy, con chờ Thầy, Thầy sẽ lấy cho. Còn đây là cái thời khóa của con phải không con?

Tu sinh: Dạ. Con tu con thỉnh thoảng con ngó vô cái đồng hồ đó Thầy, chắc là sai rồi Thầy ơi.

Trưởng lão: Sai rồi, không được.

Tu sinh: Con tính bảy ngày nay nó được nhiêu. Một thời con tu có một tiếng đồng hồ…​

Trưởng lão: Cái đó là tu để cho giữ cho nó cái mực đó thôi. Rồi sau này đó, mình tu rồi từng lần lượt cái Định Vô Lậu nó sẽ tăng cho mình. Khi cái tâm mình nó xả, nó ly. “Ly dục, ly ác pháp” nó mới nhập Sơ Thiền mà. Lần lượt nó mới vào thiền định, nó mới tốt được.

Cho nên con ghi vậy rất kỹ lưỡng để cho mình quan sát được cái ngày giờ của mình tu tập. Tu hồi mấy giờ mấy giờ, sao nó ra sao, kết quả như thế nào? Vừa kiểm soát được cái sự tu tập của mình. Con làm vậy là có công lắm. Nhưng mà điều kiện là nên làm để chúng ta kiểm soát được cái sự tu tập của chúng ta nó mới chặt chịa.

Tu sinh: Dạ, nếu mà tu thanh thản này khoảng một thời gian nó lan rộng ra, thì như vậy là phải nhiều.

Trưởng lão: Phải nhiều, con. Cho nên vì vậy mà cứ nó lần lượt rồi, coi như là con là cái người – kêu là quét rác đó. Cứ quét nó chừng nào nó hết rác thì mới thôi. Còn nó còn rác thì mình còn.

Tu sinh: Như vậy là nó phải trọn vẹn trong ba tiếng đồng hồ?

Trưởng lão: Đúng đó con, nó luôn luôn liên tục đó con, chứ không phải ấy đâu, suốt buổi. Rồi sau này nó còn tăng luôn lên, nó không cần đói khát nữa. Nó tăng lên luôn đó con. Phải tu tập dữ lắm.

6- TU THANH THẢN AN LẠC VÔ SỰ

(15:37) Hỏi: Bạch Thầy! Khi con tu tâm “thanh thản, an lạc, vô sự”. Con cứ đi kinh hành, con niệm: “Tâm phải thanh thản, an lạc và vô sự” trong 5 giây rồi con ngồi xả nghỉ 5 giây. Con cứ đi đến hết thời gian 3 tiếng rồi con nghỉ. Nhưng nếu thấy đầu con hơi chóng mặt, hơi choáng nặng. Đôi khi con nghĩ hay là…

(Con đang nói gì đây, 3 gì mà 3 phẩy 4.… ​Vậy hả? Rồi xả nghỉ phải không? 30 giây? 30 phút? Chữ phút – con chỉ đánh một dấu phẩy thôi; con đừng làm hai cái dấu như vậy, đó là giây; con để phút thì con nên để một dấu thôi)

… Trong 5 phút, rồi con ngồi xả nghỉ 5 phút. Con cứ đi đến hết thời gian 3 tiếng rồi con nghỉ. Nhưng nếu trong đầu con hơi choáng nặng thì con nghỉ. Hay là đi trong 30 phút thì lại xả nghỉ 30 phút?

Trưởng lão: Theo con hỏi Thầy, trong cái sự “thanh thản, an lạc, vô sự này”, thì bây giờ con định con tu nó là hoàn toàn là 30 phút. Tu cái tâm “thanh thản, an lạc, vô sự” này, con tu 30 phút; chứ đừng có tu trong 5 phút, rồi lại xả nghỉ, rồi tu 5 phút. Con ngồi chơi mà, có gì đâu. Chỉ nó có cái gì tác động ở trên thân và tâm của con thì con dùng cái Định Vô Lậu con quán xét, con tác ý con xả nó thôi, để cho nó trở về với sự thanh thản. Cho nên con tu trong 30 phút; chứ đừng có tu 5 phút: tu 5 phút cứ cà đoạn, cà đoạn như vậy. Nó không phải là cái lối nhiếp tâm; mà cái lối ngồi chơi để mà đuổi những cái chướng ngại ở trên thân và tâm con thôi. Nó có thì mình đuổi, mà không có thì thôi. Cái này nó đơn giản, nó dễ lắm.

Cho nên vì vậy mà con tu tập trở lại, tu tập trở lại, rồi Thầy sẽ kiểm lại, có thì giờ Thầy sẽ kiểm lại cho nó cẩn thận. Vì lớn tuổi rồi mấy con chỉ còn tu có pháp này là tiện nhất thôi. Khi nào mà có bị hôn trầm, thùy miên thì con đi kinh hành.

(18:17) Hỏi: Khi con tu “thanh thản, an lạc, vô sự”, con có tu nhiếp tâm nữa không? Thầy từ bi chỉ dạy cho con.

Trưởng lão: Con tu tâm “thanh thản, an lạc, vô sự” thì không có nhiếp tâm gì nữa hết. Chỉ có “thanh thản, an lạc, vô sự” thôi. Nó được bao nhiêu thì hay bao nhiêu. Mà nó có niệm thì cứ đuổi, mà không niệm thì thôi.

Bởi vì trong khi đó, mấy con không phải tu mà theo cái kiểu mà chất lượng như là nhiếp tâm – an trú tâm ở trong cái bước đi hay hoặc là hơi thở như các cái pháp kia được. Bởi vì các con cứ nghĩ, tu thanh thản – vậy tôi cứ tu 1 phút thanh thản. Thì như vậy không có được. Ở đây tu thanh thản, có nghĩa là để cho nó có những chướng ngại mà đuổi.

Tu sinh: Dạ, nó quá ngắn, tại nó quá ngắn.

Trưởng lão: Nó ngắn quá nó không có, lấy gì đuổi? Mà ở đây mục đích của mình để quét, để mà quét, để mà trông cho có rác mà quét. Mà rác nhiều thì đừng có nói là sao mà dơ quá, tôi quét không nổi. Nó nhiều chừng nào thì quét nhiều chừng nấy là tốt chừng nấy, nó mau thành tựu. Bữa nào mà thấy nhà mình nó đổ rác quá đó, sắp sửa cái nhà này sạch rồi đó. Nó đổ nhiều là nó sắp sửa sạch. Cho nên mình cố gắng! Mình cố gắng mình quét, quét rồi nó sẽ sạch.

Đó, thì hôm nay Thầy trả lời, mấy con còn hỏi Thầy gì thêm nữa không?

7- NHƯ LÝ TÁC Ý VÀ ĐỊNH VÔ LẬU

(19:28) Hỏi: Kính bạch Thầy! Nhiều lúc con ngồi tu Tứ Niệm Xứ kéo dài 2, 3 tiếng đồng hồ không buồn ngủ, rất an lạc. Vậy có ức chế hay không? Lúc có ác pháp đến là con dùng pháp tác ý đuổi đi, con không dùng Định Vô Lậu được không?

Trưởng lão: Trong cái vấn đề mà tu, có cái pháp mà tác ý, mà có cái pháp không tác ý. Thiện Thảo, con nên lưu ý đó con. Trong khi mà con tu Tứ Niệm Xứ để kéo dài cái trạng thái tâm “thanh thản, an lạc, vô sự” 2, 3 tiếng đồng hồ đều là tốt, không có gì. Nó không có buồn ngủ thì con cứ tu.

Nó có niệm hay là có chướng ngại gì ở trên Thân – Thọ – Tâm của con thì con cứ quét nó ra thôi. Quét thì nó có 2 cách quét, cách thứ nhất là mình thấy cái niệm đó mình không có rõ, mình không có thể suy tư được, tức là cái Định Vô Lậu của mình chưa có hiểu, thì mình dùng cái pháp tác ý quét: “Tất cả niệm thiện, niệm ác này đi rời đây, ở đây không có chỗ, chỗ này không phải chỗ cho tụi bây”.

Bởi vì mình đâu biết nó là thiện hay ác. Cho nên mình bảo “Thiện ác ở đây cũng không phải chỗ tụi mày vô đây, hãy đi! Cái chỗ này là thanh thản, an lạc, vô sự”. Con chỉ nói vậy thì nó trở về “thanh thản, an lạc, vô sự” liền. Còn nếu mà con biết, con biết… Vì cái niệm mà con tác ý như vậy nó sẽ đi và nó sẽ tới. Tại vì nó biết là con chưa có hiểu nó đâu. Cho nên con chưa có biết nó là cái thằng gian. Cho nên con chỉ nghi nghi vậy thôi, mày cứ đi thôi chứ tao không cho mày vô cửa đâu. Rồi nó đi rồi nó biết ông này ổng chưa có biết mình, mình là gián điệp mà ổng đâu có biết. Thì mình giả dạng mình đi, thì do đó nó đi lại nữa, con hiểu không? Nó đi ra đi vô hoài.

Còn khi mà con biết mặt nó rồi, thì con dùng cái Định Vô Lậu: “Mày là cái thằng gián điệp, mày đâu có được vô trong thành này, tao thấy cái mặt mày tao biết rồi”. Do đó thì con biết nó, con quán con mới hiểu nó. Mà hiểu nó, nó nói: “Ông này ổng biết mình rồi, thôi không vô ở đây được đâu”, nó đi luôn. Con hiểu không?

Tại vì ông giữ cửa này ổng thấy ổng biết rồi, mà bây giờ ổng biết mặt mình rồi thì ông nội mình dám vô đây không? Ổng biết mình là cái thằng gian, thằng ăn trộm ăn cắp rồi thì làm sao mình dám vô đây. Trừ ra ổng không biết thì mình mới còn lẻn mình vô được. Còn giờ nó biết rồi thì mình trà trộn với ai?

Bây giờ đi một đám người vầy mà ổng biết cái mặt của mình là thằng trộm rồi. Ai mà cho nó vô trong cái thành này, để nó lấy trộm đồ người ta sao? Con hiểu không? Vì cái Định Vô Lậu con đã quán, con hiểu được cái niệm đó. Mà hiểu được cái niệm đó là hóa giải rồi, diệt nó rồi đó, nó không còn tới lui nữa đâu.

Thì Thầy đem cái ví dụ, nó là cái thằng ăn trộm hay hoặc là thằng gián điệp, mà nó muốn vô cái cửa thành con để mà nó vô trong này nó đập, nó quậy nó phá trong này. Mà con đã biết mặt nó rồi, con biết rõ thì nó không bao giờ nó tới nữa đâu. Nó để thằng khác tới, chứ nó không tới nữa đâu. Thì cái niệm khác chứ gì?

(22:23) Còn bây giờ con không biết nó, con đuổi: “Tao bây giờ tao không có chấp nhận tụi bây, tụi bây cứ đi đi, đi ra đi. Bây giờ cái người lương thiện cũng đi, mà cái người không lương thiện cũng đi. Tao bây giờ không có biết tụi bây thì tụi bây cứ kể như (ra) đi”. Thì bây giờ nói đi ra, chứ cái niệm nó tự nó biết.

Nó biết cái ông này ổng gác thành chứ ổng chưa có biết mặt mình đâu, cho nên ổng nói thiện ác đi luôn đi. Do đó thì nó lần lượt nó vô lại. Con mới nói tại sao mà đuổi nó hoài nó cứ tới. Cái pháp tác ý nó vậy đó con: tác ý rồi nó tới, tác ý rồi nó tới, chứ không phải. Còn mình thông suốt nó rồi, nó không tới.

Cho nên mình phải hiểu được cái chỗ mà lợi ích của cái pháp Vô Lậu. Nó là vô lậu; còn kia tác ý đuổi nó đi, tác ý một tướng khác khác để cho nó đi thôi chứ thiệt ra thì mình chưa thông.

Sau một thời gian đó, mình mới học tập thêm những cái sự huấn luyện cho mình nhận ra được cái bọn gián điệp này mới được. Nó nhiều cái mặt giả nó vô trong này lắm. Mà khi mà học thêm rồi, bắt đầu trong trường mà, ra phá được rồi, thằng nào mà cái mặt nó mà xanh xanh mét mét là biết liền, phải không?

Cho nên mình thấy nó vô cửa thành, ngang cái trạm lính mình gác đây mà thấy nó xanh xanh là biết thằng này có gian. Ít ra trong người của nó cũng phải có lận (giấu) súng, nó mới có sợ sợ đây. Đó thì như vậy nó phải có đồ gian nó mới sợ chứ gì? Cho nên mình đã biết mặt nó thì nó phải lui thôi. Còn mình không biết mặt là không lui. Đó là cách thức tu như vậy.

Cho nên con không dùng Định Vô Lậu thì không được. Cái cần dùng Định Vô Lậu thì nên dùng. Mà cái không, chưa hiểu biết về vô lậu của nó thì mình tác ý cho nó đi, để cho nó giữ được cái thanh thản – an lạc. Nhưng cái tác ý đó vẫn bị ức chế tâm đó, cái tác ý đó vẫn bị ức chế tâm. Còn cái Định Vô Lậu lại xả tâm chứ không ức chế tâm. Cho nên nó “ly dục, ly ác pháp” là xả tâm đó, đó là cái Định Vô Lậu. Còn cái tác ý đó chứ ức chế tâm. Phải hiểu, mình phải hiểu mình dùng cái pháp nào, mình phải hiểu cái pháp đó.

8- ĐUỔI BỆNH VÀ PHÁ HÔN TRẦM TRONG GIỜ TU

(24:16) Hỏi: Con xin hỏi Thầy một câu hỏi. Như sự an trú mình có tăng lên rõ rệt chẳng hạn 1 phút tăng lên được 2, 3 phút. Vậy mình có giữ con số mới không?

Trưởng lão: Con hỏi Thầy, là khi mình tu 1 phút, rồi bây giờ mình có thể tăng lên 2 phút, 3 phút. Bây giờ thì Thầy khuyên con, bây giờ cứ giữ 1 phút đi, khoan tăng đã. Mặc dù bây giờ con có thể tăng lên 2 phút hay 3 phút nó nhiếp tâm và an trú tâm được. Nhưng Thầy không cho mấy con tăng lên. Là tại vì cái Định Vô Lậu, mấy con mới có học được nhân quả à. Nó còn nhiều lắm, để chờ cho học được cái Định Vô Lậu này cho xong đã, thì Thầy sẽ cho tăng lên thì mấy con sẽ không bị ức chế tâm của mình thôi.

Cho nên từ từ, vấn đế mà tu tập của mấy con thì phải từ cái lớp 1 chứ đừng có nhảy lên lớp 2. Tức là bây giờ mấy con lên 2 phút là mấy con lên lớp 2 rồi đó; mà lên lớp 2, coi chừng bị ức chế tâm đó.

Cho nên từ từ, để rồi Thầy hướng dẫn cho mấy con lần lượt. Vì vậy mà chỉ cần căn bản 1 phút, mà giờ nào con tu 1 phút con thấy: “Ngon quá, lúc này là 1 phút mình chủ động điều khiển đàng hoàng, không còn có một niệm nào xen vô đây được. Mình an trú hoàn toàn trong 1 phút này”. Đây là hạnh phúc nhất rồi đó.

Tu 1 phút thôi, đừng có tu nhiều. Mà tu 1 phút mà được như vậy là con đã là cái căn bản nhất đó, chứ không có gì. Cho nên đừng, khoan tăng. Nhớ lời Thầy dạy, đừng có tăng 2, 3 phút. Mặc dù thấy mình nhiếp lên 2, 3 phút cũng không khó khăn, nhưng mà đừng tăng.

Đó là cái sự tu tập của con, nhớ kỹ. Con làm bài, Thầy thấy về vấn đề mà làm bài của con thì có tiến bộ, khá lắm. Và cũng nhờ cái sự tiến bộ, khá lắm thì cái tâm con nó mới xả được đó con. Cho nên cố gắng tiến tới đi! Thật sự ra những bài viết của con, Thầy thấy áp dụng vào đời sống của mình, cái tâm nó xả.

(26:14) Còn Phước Tồn thì hỏi Thầy.

Hỏi: Kính bạch Thầy, riêng về cái phần bệnh thừa hơi của con đã kéo dài mấy năm qua đến nay vẫn còn. Con cần phải tìm cái nhân của nó như thế nào?

Trưởng lão: Rõ ràng là con hồi đó con cũng đã thổi bong bóng heo này kia dữ tợn, cho nên bây giờ nó thừa hơi, chứ có gì mà phải tìm cho mất công. Cái bệnh bây giờ có tìm đi nữa cũng… Bây giờ chỉ có lo tu tập mà xả những cái niệm tham – sân – si con thôi. Thì từ đó, từ đó cái bệnh của con nó sẽ hết chứ không có gì. Con cứ xả nhiều cái tham – sân – si ra hết thì nó sẽ hết. Hồi đó con là những cái người mà làm những cái điều ác lắm đó, cho nên cái bao tử của con bây giờ nó cứ thừa hơi lên cho con khó chịu đó.

Bây giờ phải xả cái nhân quả. Mà may là con có gieo cái duyên tu hành. Cho nên bây giờ vô tu hành mà bị bệnh thừa hơi của con nó cũng cản trở con rất lớn chứ không phải, cái nghiệp nó cản trở. Cho nên con cố gắng vượt qua! Tu tập đúng giờ giấc, giờ nào ra giờ nấy, ngủ ra ngủ mà thức ra thức.

Trước khi mà nó, khi mà tu tập một cái pháp nào đó mà thừa hơi nó làm cho con khó chịu – nhất định là chết bỏ, con phải ôm chặt cái pháp đó cho hết giờ mới đi ngủ. Chứ không phải bây giờ thấy thừa hơi quá – thôi tôi xả ra, tôi đầu hàng nó trước, thôi tôi nằm ngủ chút hay hoặc tôi nghỉ chút để cho nó hạn xuống – thì con thua nó đó.

Cho nên thí dụ như bây giờ con tu mới 30 phút à, mà con tu 1 giờ, mà còn 30 phút nữa hết. Mà bây giờ cái thừa hơi nó làm cho con tức bụng hay hoặc làm cho con khó chịu, làm cho con không thể tu được nữa – “Nhất định chết bỏ, tao nhất định tao cho mày thừa đi. Mày bây giờ thừa bao nhiêu tao cũng không sợ hết”.

Vì vậy cho nên con phải gan dạ thì con sẽ vượt qua chứ không có gì đâu. Bởi vì nếu mà cái thừa hơi này nó chết là nó chết lâu rồi. Nó chết trong bệnh viện, chứ không phải chết ở trong Tu viện này đâu. Cho nên vì vậy mà con bình tâm, con đừng có sợ.

Hôm nay con được tu Chánh pháp rồi, nó sẽ là cái phương pháp để đối trị cái bệnh của con. Con nỗ lực con tu, con đừng có sợ gì hết! Rồi lần lượt tu nó sẽ hết chứ không có gì.

(28:13) Hỏi: Như vào buổi tối và khuya thì thân con nó thừa hơi lên rất nhiều, thường gây hôn trầm – thùy miên.

Trưởng lão: Nó buồn ngủ, nó thừa hơi cho con đi ngủ chứ có gì đâu. Tại vì nó buồn ngủ nó mới thừa hơi làm cho con bị hôn trầm – thùy miên.

Thì bây giờ thừa hơi như vậy thì con cũng đứng dậy con đi kinh hành. Còn không thì con chạy vòng vòng thất. Con chạy mãi, nó làm sao nó ngủ được. Mà nó thừa hơi thì kệ nó, bây giờ cái giờ tu rồi. Phải có sự quyết định, con.

Đừng có nói bây giờ, mặc dù là mình nằm xuống thì thấy nó đỡ, nhưng mà nhất định là không nằm, cho hết giờ mới có thể nằm. Vì vậy cho nên con chiến đấu lần lượt như vậy đó. Thì có gì đó thì con hỏi lại Thầy, nhất là cái bệnh, nhất là cái bệnh của con. Để không con làm đại đó, sáng ra mất công con chết queo đó rồi mất công Thầy chôn, phải không? Cho nên vì vậy đó, cái gì đó mà thấy nó có thể mà thắng được thì mình thắng; còn cái gì mà thắng không được thì hỏi lại Thầy, Thầy chỉ cách cho mà chiến thắng.

Còn bây giờ đó thì con hỏi như vậy, thì lúc bấy giờ mà khuya: “Buổi tối và khuya mà con tu, thân con an trú, thân con có thừa hơi thì rất nhiều, thường gây hôn trầm – thùy miên”.

Buổi tối và buổi khuya mà nó hay như vậy. Tức là nó tạo ra cái chướng si của con, nó làm cho con hôn trầm – thùy miên. Cho nên vì vậy mà cái giờ con tu con phải phá nó chứ con đừng có để. Nghĩa là con phải mạnh mẽ lên.

(29:41) Hỏi: Con mới đi kinh hành Chánh Niệm Tỉnh Giác thì hơi thừa cứ trào tuôn ra, không giảm nhanh. Hôn trầm thùy miên theo đi mà kéo theo một thời gian dài.

Trưởng lão: Nghĩa là trong lúc đó chỉ còn bền chí của mình. Bây giờ bị hôn trầm – thùy miên rồi, mà thừa hơi nó làm cho bị hôn trầm – thùy miên. Thì con cố gắng con đi kinh hành. Hoặc là con không đi đi nữa, con ít ra con cũng ngồi con đưa tay đưa chân, hay tréo tay tréo chân để cho nó đừng có ngủ. Lúc bấy giờ là mình chiến thắng với ngủ.

Mà vừa chiến thắng với ngủ mà cũng vừa chiến thắng với bệnh của con. Nó hai mặt, nó đánh con hai mặt lận, cho nên nó rất khó hơn người ta. Người ta nội cái hôn trầm – thùy miên không người ta gần muốn chết đó rồi. Còn con gặp hai thằng nó đánh con một lượt. Cái thằng thừa hơi rồi thêm một cái thằng nữa là thằng hôn trầm – thùy miên.

Hai thằng này nó rủ nhau mà nó đánh, cho nên nó tập trung nó đánh con. Vì vậy mà con thường thường con bị đi ngủ hết. Cho nên bữa nào mà đến thất con thì Thầy cũng là đi ngủ à, là vì con đầu hàng giặc.

(30:43) Cho nên bị hai cái thằng đánh lận, nó lôi kéo hai đứa chứ không phải một đứa. Cho nên con thường thường bị thất bại điều đó.

Con bây giờ, con nói với nó như thế này: “Tao chấp cho mày dẫn 3 đứa, 4 đứa tao cũng không sợ, chỉ có nước chết tao thôi chứ còn tao không có đầu hàng mày đâu”. Con nói chắc chắn nó như vậy rồi một đêm con thức, à bây giờ con nói: “Cái giờ này là mày chưa phải giờ đi ngủ, mà mày làm cái chuyện này là tao đi ngủ trước – ngủ phi thời”.

Nhất định là con sẽ chiến thắng với nó. Cách thức của con là con đi kinh hành, con làm sao con lăn. Nghĩa là bây giờ nó thừa hơi, con đi không được con lăn, con lăn ở trên sàn nhà con đi. Còn không khéo thì con lăn ở trên giường con lăn cho nó rớt xuống. Thì như vậy nó sẽ ớn chứ không có gì. Nó rớt một lần rồi sau này nó hết thừa hơi và cái thằng hôn trầm – thùy miên nó cũng chạy tuốt luốt nữa. Cái gì mà ở trên giường mà con rớt xuống nó còn buồn ngủ nổi? Nhớ, nhớ khi mà có lăn rớt thì các con đừng có chống tay, nó gãy tay đó.

Thường thường khi mà cái người mà học võ, khi mà người ta lộn cổ hay hoặc là người ta nhảy, khi mà rớt xuống – hai cái tay người ta co lại ở trong mình người ta vầy – nó rớt cái “Bịch!” vầy, chứ cái thân nó không có hư chỗ nào hết. Nó rớt như trái banh vậy. Còn mấy con sợ, mấy con chống tay nó rớt xuống nó gãy, nó gãy tay.

(32:01) Cho nên khi mình trèo cây hay gì đó mà cái nhánh cây mà nó gãy thì mấy con cứ co hai tay ôm lại cho chặt, nó rớt cái “Bịch!” vậy thôi, nó không có chết. Đó là cách thức như vậy, cho nên vì vậy mà Thầy dặn là con muốn mà trị cái hôn trầm cho nó nhanh thì ở trên giường lăn xuống, nó phá được liền à mấy con, nó phá được liền. Rồi chừng đó đứng dậy lồm cồm mà ngồi dậy mà tu.

Tu hành nó phải gan dạ, có nhiều khi phải làm, phải phá như vậy nhưng mà điều kiện nó không đúng pháp. Đúng pháp là đi kinh hành, chỉ có pháp đi kinh hành là nó giúp cho mình để mà phá nó từ từ. Còn cái đó nó làm cho nó tởn vậy thôi, chứ còn thiệt ra thì nó không có pháp.

Hỏi: Con đứng lên đi thì hơi khí tràn ra rất nhiều và bớt hôn trầm. Nhưng hơi căng đầu và đau ngực. Nếu con nhiếp tâm không tốt vào tại nhân trung, vậy con cần phải tu tập như thế nào để thân con được hết bệnh?

Trưởng lão: Sự thật ra hết bệnh là cái nghiệp của con. Bây giờ nó chưa hết đâu. Mà con chỉ không sợ nó, không sợ nó tức là mình không sợ nhân quả là mình chuyển. Còn mình lo lắng cho nó, sợ nó thì cái nhân quả nó không bao giờ hết. Bởi vì, thí dụ như người ta chửi mình, mình không giận tức là mình chuyển nhân quả.

Còn mình đau mà mình không sợ tức là mình chuyển nhân quả. Còn mình hay sợ thì mình không chuyển nhân quả. Cho nên nó đau nhức cách gì đi, mình chỉ nói: “Chết bỏ tao còn không sợ, thứ đồ mày đau”. Thì như vậy là mình bình tâm, không có sợ, thì cái nhân quả nó chuyển. Các con nhớ rằng một người tu theo đạo Phật là một người gan dạ lắm, không có nhát gan.

Mà nhát gan thì tu không vô đâu. Cho nên ở đây mà có thân bệnh là một điều khó tu. Nhưng có thân bệnh cũng là có đối tượng để mà chiến đấu với giặc sanh tử đó.

Hỏi: Bây giờ con làm bài Định Vô Lậu, khi nào trong cơ thể con có sự hôn trầm hay căng đầu do suy nghĩ hoặc thừa hơi tràn thì con mới tu Chánh Niệm Tỉnh Giác có được không?

Trưởng lão: Được chứ, không có gì đâu! Bởi vì nói chung là tu Chánh Niệm Tỉnh Giác là con đi kinh hành thì được chứ không có gì. Tùy theo cái đặc tướng của mình. Nhưng cái giờ mà chưa ngủ đừng có nên ngủ trước.

Hỏi: Trong một phút, con nhiếp tâm chỉ có bốn hoặc năm hơi thở.

Trưởng lão: Một phút mà nhiếp tâm bốn, năm hơi thở – chắc con thở chậm lắm. Có thể thở như rùa. Không, con thở chậm đó; một phút mà bốn, năm hơi thở thì thở chậm chứ không có thở nhanh được.

9- NHÂN QUẢ BỆNH TẬT

(34:38) Hỏi: Và trong lúc nhiếp tâm mắt con phải nhìn nơi đâu? Ở chóp mũi hay ở trước mặt đất như thế nào?

Trưởng lão: Khi nhiếp tâm mà an trú trong hơi thở đó thì con nên để cái cảm nhận của con ở nhân trung, con mắt thì nhìn xuống ở chóp mũi của mình. Đó là tập trung gom lại chỗ đó.

Còn nếu mà con đi kinh hành thì con tập trung con nhiếp tâm ở chỗ bước đi của con mà thôi, trong cái cảm giác của con. Tức là mắt của con thì coi như là nếu mình tập trung nhiếp cho nó, nhiếp tâm và an trú cho được, không có niệm khởi đó thì con cúi xuống nhìn, hai con mắt mình nhìn cái bước đi của mình.

Còn mình đi kinh hành mà nó thư giãn đó, thì mình không được nhìn xuống đó mà mình ngó thẳng ra. Phải phân biệt được. Chứ đừng nói: sao lúc Thầy bảo mình ngó ra, mà lúc Thầy bảo mình ngó xuống.

Ở đây là con hỏi về cái vấn đề nhiếp tâm, con hiểu không, nhiếp tâm và an trú. Cho nên khi đó mình nhìn xuống. Còn mình đi mà thư giãn đó, thì mình cảm nhận cái bước đi của mình mà mình nhìn ra chứ mình không có cúi đầu xuống. Cho nên những cái phương pháp mình tu tập cho đúng cách thì nó mới được.

Hỏi: Nếu như thân con bệnh như thế này thì con có quán nhân quả con không?

Trưởng lão: Về cái thân bệnh mà giờ con không quán nhân quả thì nó cũng là nhân quả của con rồi, cái bệnh là quả rồi chứ còn gì mà phải quán. Con có tìm hiểu như thế này nè: cái nhân nào mà con đã làm cái quả này? Thì con nhìn lại trong cái thời gian mà con bắt cóc, bắt nhái, bắt ếch gì đó – coi có làm cái gì mà mổ bụng, mà rạch da nó mà lôi bao tử nó không. Thì con xét lại cái điều kiện mà con làm ở trong cái tuổi trẻ – tuổi nhỏ mà con chưa xuất gia con tu đó – mình sống ở trong gia đình của mình, mình có làm cái điều gì ác không đó, mà bây giờ tôi phải mang cái họa như thế này.

Còn nếu mà trong cái đời nay mà không vì cái hành động đó mà tôi mang cái bệnh này, thì ít ra trong cái đời trước tôi đã gieo một cái nhân gì. Nhưng mà hầu hết, cái đời trước con mà có làm cái nhân quả gì, thì cái nền tảng của cái thời nay – là cái nền tảng để con sanh tại cái địa phương đó, cái nơi đó – để con trả cái quả của con mà thôi. Chứ nó không phải mang cái điều đó mà từ đời kiếp…

HẾT BĂNG