ĐẠO ĐỨC NHÂN BẢN - NHÂN QUẢ, SỐNG KHÔNG LÀM KHỔ MÌNH, KHỔ NGƯỜI VÀ KHỔ CHÚNG SANH TÂM BẤT ĐỘNG - THANH THẢN - AN LẠC - VÔ SỰ
Danh mục trang
LCK 008B – (Nữ) Tư duy nhân quả thảo mộc – Giữ độc cư – Sách tấn – Sống thiểu dục

(CHUYỂN NGỮ TỪ PHÁP ÂM)

LCK 008B – (Nữ) Tư duy nhân quả thảo mộc – Giữ độc cư – Sách tấn – Sống thiểu dục

A A A

LỚP CHÁNH KIẾN – BĂNG 008B

TƯ DUY NHÂN QUẢ THẢO MỘC – GIỮ ĐỘC CƯ – SÁCH TẤN – SỐNG THIỂU DỤC

Trưởng lão Thích Thông Lạc

Người nghe: Tu sinh nữ

Ngày giảng: 11/2005

Thời lượng: [00:58:57]

 

1- NHẮC NHỞ KỶ LUẬT LỚP HỌC

(00:00) Đối với Thầy thì có một cái sự quyết định rất lớn. Thầy thì, Thầy mong sao mấy con phải nỗ lực nghe lời Thầy. Từ đây về sau mấy con không có được nói chuyện với nhau; đến lớp thì mấy con sắp hàng đàng hoàng, vô lớp đàng hoàng, chứ không có lộn xộn.

Đó, như hồi nãy mấy con, mấy con chưa có biết cách sắp lớp, mấy con chưa đến, đến khi mà Thầy vào rồi thì mấy con còn đứng lạng chạng; mấy con phải biết tới cái giờ mà Thầy dạy thì mấy con lên, người nào trước người nào sau, mấy con lên đúng giờ. Thí dụ như bảy giờ Thầy vào lớp thì các con đến trước năm phút, các con đến trước năm phút các con sắp lớp, người nào đến trước thì ngồi ngay vị trí của mình.

Thí dụ như cô Huệ Ân ngồi đây thì cô Huệ Ân sau này ngồi đây và cô Hiệp ngồi đó thì ngồi đó, Liễu Châu ngồi đó. Cái vị trí nào thì mấy con cứ ngồi theo vị trí nấy, ai ngay nấy, mấy con ghi cái dấu của mình ở trên cái vách, nơi nào mình ngồi ngay chỗ nào thì mình cứ vô đó mà ngồi, im lặng!

Bởi vì ngày xưa đức Phật giữ Chúng im lặng thì ngày hôm nay cái lớp học của Thầy cũng im lặng như vậy. Người nào mà nói, mà có chuyện nói là Thầy mời người đó ra khỏi lớp. Thầy không có, Thầy chịu cực khổ mà làm sai cho Thầy thì Thầy dẹp, thà là Thầy dẹp cái lớp chứ Thầy không có chịu cực khổ như thế này. Bởi vì đào tạo làm lợi ích cho mấy con chứ không phải lợi ích cho Thầy, mà Thầy phải chịu cực khổ là vì con người ở trên hành tinh này. Các con hiểu điều đó!

Lợi ích của mấy con nè: về đời sống, không ai mà làm cho mấy con động tâm, giận hờn; mà về cái cơ thể già yếu của mấy con, mấy con quắc thước, không bao giờ mấy con yếu đuối, run rẩy. Cái phương pháp của Thầy dạy mấy con, tức là mấy con làm chủ được sự già yếu của cơ thể mình; về bệnh tật mấy con đẩy lui được, mấy con khỏi cần đi uống thuốc; còn về chết mấy con chết hồi nào chết, sống hồi nào sống.

(01:59) Thầy đem lại sự lợi ích cho chính bản thân mấy con; mà nói lên được cho mọi người biết rằng có những người làm được sự thật này, để cho mọi người trên hành tinh này người ta phải sống như thế nào để đem lại sự bình an cho con người trên hành tinh này.

Thì cái khóa của Thầy là như vậy, mà mấy con được tham dự đây là cái phước rất lớn, Thầy nói rất lớn – người nào mà kịp thời về để dự khóa là rất lớn; còn không kịp thì đành chịu! Nhưng họ đến sau thì họ cũng dự thính được, nghe được cũng là đỡ!

Nhưng chúng ta là những người được tham dự trong khóa này, tu chứng là điều tốt cho những người đại diện cái khóa sau.

Họ không được vào chính thức vào lớp học của chúng ta, nhưng họ được nghe chúng ta, nghe chúng ta nói, nghe cái bài pháp. Họ không được Thầy kiểm tra từng bước, từng chút một nhưng họ được nghe. Rồi khi mấy con tu chứng, mấy con sẽ hướng dẫn họ. Bởi vì sự tu chứng của mấy con nó làm cho cái niềm tin của họ, họ không phải bỏ cuộc đời và còn bao nhiêu người khác chưa nghe, họ được nghe!

Còn mấy con, nếu ở trong lớp học mấy con sai, phạm Giới thì mấy con phải ra dự thính, mấy con không được ở đây nữa! Thầy bảo đảm chắc chắn, mấy con dù nam hay nữ – người nào dù là bây giờ mấy con đã từng theo Thầy như cô Huệ Ân – sai, Thầy vẫn cho cô Huệ Ân ra. Nghĩa là đã sai thì dù có ngồi đây cũng chẳng ích lợi gì cho Thầy, mà cực Thầy ra, mặc dù là cô rất già nhưng mà cô sai, không đúng, Thầy vẫn cho cô ra.

Chứ mấy con đừng nghĩ rằng, bây giờ mình đã ở gần bên Thầy, đã giúp Thầy này kia nọ đủ thứ, rồi mình có sai chắc Thầy cũng tha thứ. Không! Pháp bất vị thân!

Đối với Thầy kỷ luật là kỷ luật, người sai, không đúng thì ra ngoài lớp ngoài, không được ở trong này, cho nên coi chừng là các con sẽ bị rớt. Thầy nói thật sự! Trong cái lớp bây giờ, mấy con nhìn đông chứ nhưng mà các con sẽ rớt đó, Thầy nói thật sự!

Mà nếu ai làm động cái lớp mà Thầy đang dạy, Thầy sẽ dẹp phắt! Thầy không cần đâu, Thầy cho nghỉ hết! Rồi Thầy đi đâu mặc Thầy, đừng có trông mà nói chuyện mà…

Kinh sách Thầy đốt sạch, những tài liệu Thầy hủy hoại sạch, Thầy không có để lại đâu, Thầy không có để đâu; trên vi tính Thầy xóa hết mặc dù là bây giờ người ta còn giữ lại. Nhưng mà Thầy tuyên bố những cái pháp này là không tu được, yêu cầu mọi người xóa sạch, Thầy sẽ tuyên bố ở trên mạng và Thầy cũng sẽ viết những cái lời để lại, Thầy bảo: cái này tu không được đâu, đừng có ai thèm theo nó nữa. Thầy tuyên bố vậy đó.

(04:51) Thầy nói để cho các con biết rằng, cái vấn đề mà Thầy đào tạo là mấy con sẽ đạt được cái chất lượng, đạt được cái sự làm chủ đó. Mà nếu người nào mà làm động, là Thầy thấy cái nhân quả chúng sanh không đủ, Thầy sẽ phá bỏ, phá bỏ và không làm gì nữa hết. Làm lợi ích cho người mà Thầy chịu cực, làm lợi ích cho người mà con người lại phá con người thì như vậy làm sao! Nhất định là sẽ dẹp bỏ!

Đó, thì hôm nay Thầy, không ai thỉnh Thầy đâu, lớp này mà tan hoại rồi – bỏ! Thầy dẹp hết, Thầy không có mở một cái lớp nào khác, Thầy không có đi chỗ nào khác nữa hết! Nghĩa là đi vào ẩn bóng thì có hay hoặc là đi vào nhập diệt thì có!

Chứ còn cái mà mở lớp nữa thì Thầy không mở. Bởi vì bây giờ cái duyên như vậy thì dù Thầy có ở đâu người ta vẫn phá, có những người khác người ta vẫn phá. Bởi vì cái phước của chúng sanh nó không đủ thì nó phải có những chuyện. Bây giờ thí dụ ở đây có người phá thì bây giờ Thầy có ở chỗ khác thì chính quyền phá, có gì đâu, chuyện đó là quá dễ rồi, không có gì, người ta không cho mấy người tập trung thì mấy người làm gì!

Thì các con biết cái đó là cái duyên chúng sanh mà. Nó nhiều cái điều kiện nó sẽ xảy ra mà chúng ta không thể. Còn bây giờ chúng ta yên ổn chúng ta ngồi đây, mình thấy nó yên ổn quá mà bây giờ tự mình phá mình thì mình phải chịu lấy thôi.

Bây giờ cái thứ nhất là mấy con phá mấy con như thế nào? Mấy con nói chuyện với nhau là tự mấy con phá.

Rồi cái thứ hai là mấy con ngủ phi thời, là mấy con tự phá mấy con.

Cho nên cuối cùng, người nào, còn một người Thầy hướng dẫn, mà không còn thì thôi, Thầy dẹp. Có vậy thôi.

Mà tất cả những người ở đây hoàn toàn là Thầy dạy, nghe! Mà cứ lo ngủ phi thời thì dẹp đi, mấy người còn ham ngủ thì về đời ngủ đi, ai biểu vô đây mà thức cho khổ như thế này! Đó là cái sai của mấy con.

(06:40) Cho nên đến giờ này là bắt đầu sẽ sắp xếp lớp và cái phương pháp mà tu Chánh Niệm Tỉnh Giác nó không đơn giản như Định Vô Lậu. Định vô lậu mấy con làm bài, Thầy vất vả; nhưng mà Định Chánh Niệm Tỉnh Giác Thầy vất vả từng người, từng hành động của mấy con.

Phải kiểm tra tu tập, mấy con làm, tư tưởng Thầy biết liền chứ đâu phải mà mấy con gạt Thầy được đâ. Kiểm tra từng người mà, chứ đâu phải mấy con tưởng mấy con ngồi như thế nào mà Thầy không biết sao. Thầy biết tất cả những cái điều kiện nhưng mà bây giờ kiểm tra từng người mới vạch – bây giờ tu cái đó sai – sửa lại ngay liền.

Hướng dẫn, mình phải biết được từng người thì mình mới hướng dẫn được, mà không biết từng người thì làm sao hướng dẫn được. Cho nên mấy con thấy trong vấn đề tu tập nó khó ở cái chỗ phải căn bản. Biết được căn bản thì không khó, mà không biết được căn bản thì khó.

2- CÁCH THỨC VIẾT BÀI LUẬN VỀ NHÂN QUẢ THẢO MỘC

(07:36) Trưởng lão: Bây giờ Thầy sẽ trả bài, bài nộp, trong cái bài này thì Thầy nhắc lại cho Nguyên Phương, cái bài của Nguyên Phương, thì con nên làm lại bài này theo thứ tự. Vào đề, vào đề thì mình phải giới thiệu trước cái đã, rồi đặc tướng, đặc tính, chuyển đổi, duyên hợp, duyên tan, và kết luận.

Theo thứ tự mà Thầy sắp xếp cho con, thì bắt đầu vào cái đề mình giới thiệu cái đề tài của mình là “Nhân quả thảo mộc”, rồi mình mới vào thân bài của nó, minh giới thiệu rồi mình mới vào. Thì vào cái bài đó thì mình nói đặc tướng trước; cái tướng trước, rồi cái tính, rồi cái sự chuyển đổi làm cho nó thay đổi cái đặc tướng, đặc tính nó đi. Rồi mới nói đến duyên hợp, duyên tan, nó mới thuận.

Còn mấy con nói có cái trước cái sau nó lộn xộn, nó không đúng cái bài; cái bài luận của mình, mình phải đi từng bước chứ! Bây giờ mình nói cái hình dáng người ta, rồi mình mới nói tâm niệm người ta chứ. Còn cái này chưa có nói được hình dáng đã lo nói cái tâm của người ta trước rồi, rồi ai mà mường tượng được cái tâm người ta.

Thí dụ mấy con nói cái trái này ngọt, đắng, cay mà trong khi không biết cái trái dài, trái méo nữa, Thầy cũng chẳng biết nữa, phải không? Mình giới thiệu người ta, cái trái này nó tròn nè, nó méo nè, trái này thì nó dài nè. Cái hình dáng nó như thế nào, cái tướng nó như thế nào.

Rồi bắt đầu mình giới thiệu cho người ta biết được cái tướng nó rồi thì bắt đầu mình nói cái tính của nó, cái tính của cái trái đó để thấy được nhân quả đặc tính của nó.

Rồi cái sự chuyển đổi, bởi vì nói cái tính của nó, mình chuyển đổi được cái tâm tính của nó chứ. Tính ngọt, tính đắng, tính cay, chua – mình chuyển nó ngọt được mà. Đặc tính của nó.

(09:21) Rồi duyên hợp, nghĩa là có đủ cái điều kiện nó hợp lại nó mới lên được cái cây, nó mới thành ra cái trái chứ, còn nếu mà nó không đủ thì làm sao! Do đó duyên hợp thì duyên tan, khi mà nó hợp rồi thì nó phải tan hoại. Nó tan hoại bằng cách nào, nó nhiều hay ít, thì mình phải nói, rồi mình kết luận.

Mình kết luận để mình thấy đây là một sự thật, bởi vì ở trên mình diễn tả nó là một sự thật làm cho người ta nhận xét được. Cho nên mình kết luận để mình nhấn mạnh cho người ta biết đó là một sự thật.

Cho nên mình theo thứ tự mình làm một cái bài thì cái bài của mình nó có một cái giá trị rất lớn. Đọc lần lượt dẫn người ta đi từ cái chỗ này đến chỗ kia người ta càng thích, càng rõ. Còn mình nói nó không rõ như vậy thì người ta, bởi vì cái nhân quả mà con, nó khó lắm chứ nó không phải dễ, làm cho người ta thấy như thật, rõ ràng như thật thì nó mới được. Còn mình diễn tả nó không như thật thì không được.

Đây là cái bài của Nguyên Phương, của Thiện Phương phải không hay là cô Như? À, của Diệu Tâm, Diệu Danh! À cái bài của con, con chứ không phải. Bởi vì con để cái tên con Thiện Phương, phải không con? À, cái bài của con, con hãy làm lại theo cái thứ tự Thầy sắp xếp đó con. Đó, Thầy sắp xếp. Đó là cái bài Thầy có ghi phía sau đó con, con sẽ làm lại cho nó theo thứ tự.

Đây là cái bài của Diệu Hiền, con! Con làm cái bài như thế này: giới thiệu thì con giới thiệu vô, lời giới thiệu đầu tiên vô cái này thì đúng rồi. Nhưng mà con lại đưa vào cái duyên sanh trùng trùng của nó rồi con mới nói đặc tướng nên nó đi hơi ngược một chút; đặc tướng rồi con mới duyên hợp, rồi đặc tướng. Con nói lộn xộn, lộn xộn qua lại cái đặc tướng với cái duyên hợp của nó. Thành ra con phải theo những cái điều mà Thầy hướng dẫn cho con ở đây.

Viết bài viết này tạm đủ về nhân quả, tức là ở trong đó thì con nói nó lộn xộn thôi nhưng mà nó có đủ. Nhưng mà nó chưa có triển khai cho nó sâu rộng hơn, chứ nó tạm đủ, về thảo mộc thì ngắn gọn. Vậy con hãy theo thứ tự mà làm một bài nữa, tức là: vào đề, rồi đặc tướng, đặc tính, chuyển đổi, duyên hợp, duyên tan, rồi kết luận nó.

Kết luận nó thì con xác định như thế nào, và một hột, một cái nhân nó có nhiều quả, một cái quả nó có nhiều nhân. Con theo trình tự mà Thầy hướng dẫn con làm lại bài đó thì cái bài của con nó sẽ có giá trị.

(11:53) Ngọc Hạnh, con nên làm bài này lại theo thứ tự: vào đề, đặc tướng, đặc tính, chuyển đổi, duyên hợp, duyên tan, kết luận. Con theo cái bài này. Bài này của Ngọc Hạnh, con phải làm, cái bài này con viết nó chưa được, con hãy cố gắng con làm lại theo thứ tự đó con. Bài của Ngọc Hạnh.

Cái bài này là của Từ Hạnh. Con mới vô đầu thì con nói đặc tướng, rồi đặc tính, rồi duyên sinh. Bài của con thì nó ngắn, nó cũng có theo thứ tự, nhưng mà nó ngắn, nó chưa đủ con! Con hãy làm lại theo cái sự mà Thầy hướng dẫn: từ cái nào, cái nào, con theo đó mà con làm lại. Cái bài này là bài của Từ Hạnh.

Bài này là của Quảng Đạo. Quảng Đạo, con cũng tiếp tục con làm theo thứ tự mà Thầy đã ghi trong này, con! Thì cái bài con nó mới được, chứ còn nếu mà vậy thì nó chưa được, chưa được.

Còn cái bài này, Hạnh Từ, con cũng viết lại đó con, làm lại cái bài này một lần nữa, để rồi tuần sau Thầy sẽ trả lại con cái bài đó. Nếu được thì Thầy sẽ chuyển cho con lên cái lớp học về nhân quả con người; còn nếu chưa được thì coi như là còn ở lại để mà tiếp tục làm nữa, để cho nó càng đi sâu thì cái tri kiến các con nó càng rõ ràng.

(13:30) Còn Mỹ Thiện, con cũng nên làm lại cái bài này vì cái bài của con nó chưa đủ, bài này còn thiếu nhiều.

Từ Đức, con thì con nói đặc tính, rồi duyên hợp, đặc tướng, đặc tính, duyên hợp. Coi như cái bài của con sắp xếp lại một chút xíu thì nó sẽ được. Theo cái đặc tướng, đặc tính, chuyển đổi, duyên hợp, duyên tan, kết luận; con theo cái thứ tự đó mà con làm lại cái bài này. Cái bài này của Từ Đức.

Cái bài này, Liễu Huệ 1, con vào thì nói đặc tính, lẽ ra thì phải nói cái đặc tướng của nó, rồi mới tới đặc tính, rồi mới duyên sanh, nhưng mà duyên hợp thì con thiếu, cho nên con nên làm lại cái bài này.

Còn cái bài này là của Liễu Huệ, con theo thứ tự mà Thầy đã ghi vào đây, con sẽ làm lại cái bài này cho nó đầy đủ hơn, đầy đủ hơn, con!

Diệu Đức, con làm bài này nó cũng nhiều nhưng mà điều kiện nó chưa theo đúng cái thứ tự của nó, con sẽ coi theo những cái lời của Thầy ghi trong này và con sẽ làm lại nó, Diệu Đức, cố gắng!

Mấy con ráng cố gắng tu tập, Thầy sẽ hướng dẫn, phải siêng năng, phải làm lại!

(15:12) Đây, một cái bài của Diệu Đức nữa, nhân quả chuyển đổi và duyên hợp, con nên làm trở lại. Bởi vì ở trong cái bài này thì chỉ có nói về cái nhân quả chuyển đổi và duyên hợp, còn cái đặc tính, đặc tướng thì nó không có. Phải làm một cái bài cho nó tạm đủ hết những cái tướng, rồi tính của nó, rồi hợp tan của nó cho đủ.

Mấy con cũng nên làm lại cái bài này, bài của ai đây? Quảng Kính, Quảng Kính con hãy làm lại!

Cái này Tuệ Hạnh, mấy con nhớ cái điều mà Thầy nói, những cái đặc tướng, đặc tính nó đó. Tất cả những cái đó mấy con nhớ nó, để rồi theo cái thứ tự đó mấy con viết nó ra thành cái bài, thì nó đâu nó theo thứ tự của nó để làm cho người ta nhận xét nó dễ dàng. Con hãy cố gắng làm lại, con!

Liễu Nhâm, cái bài của Liễu Nhâm. Đặc tính, duyên sinh khởi trùng trùng. Vô đầu con nói về duyên khởi của nó, rồi sau đó mới nói đặc tính của nó, đặc tướng thì không có. Làm lại cái bài này một lần nữa, Liễu Nhâm!

Các con càng làm thì các con càng thông suốt cái lý nhân quả chứ không có gì đâu, đừng có ngại.

Cái bài của Quảng Trí, con vào đề thì con nói về nhân quả trùng trùng duyên sanh trước, thành ra nó không đúng, nó không theo thứ tự được.

Gieo nhân nào gặt quả nấy, tứ là cái chỗ đó con nói cái nhân nào quả nấy, con nói cái chỗ đó thì nó cũng không phải là cái vị trí đứng của nó đâu; chuyển đổi nhân quả, đây là cái phần chuyển đổi nhân quả, rồi đặc tính. Ở trong bài của con, con viết nó không theo thứ tự.

Có, cái nào cũng có nói nhưng mà nó không theo thứ tự. Bây giờ các con sắp xếp lại thứ tự cho nó: tướng, rồi tính, rồi chuyển đổi, rồi duyên hợp, rồi duyên tan của một cái nhân quả. Con sẽ làm, nó sẽ thành một cái bài rất là tuyệt vời.

(17:32) Theo Thầy thiết nghĩ, khi mà có sự hướng dẫn của Thầy đi từng bước như vậy đó, thì mấy con làm cái bài của mấy con nó sẽ trở thành một cái tri kiến hiểu biết về nhân quả rất là hay. Rồi từ đó mấy con chuyển qua nhân quả con người, thì lấy bài này làm cái gốc để muốn nhắc nó một cái gì đó, để chứng thật nó là một sự hiểu biết của con.

Còn Nguyệt Cảo thì con nên làm lại cái bài, về cái bài này thì con nên làm lại cái bài “Duyên thành hoại của nhân quả thảo mộc” – duyên thành hoại của nhân quả thảo mộc thành một cái bài ngắn gọn để sau đó mình kết hợp lại với nhiều bài nó lại thành ra một cái bài gọn.

Và trong cái bài nhân quả này thì Thầy ghi con về cái phần mà làm thêm cái bài nói về “Nhân quả thân hành” – nói về nhân quả thân hành.

Cái bài này của Liễu Châu, bài này ngắn gọn, tạm đầy đủ ý thôi nhưng mà nó ngắn gọn, mà nó không được diễn tả sâu rộng nhiều góc độ khác của nhân quả, còn thiếu!

Còn cái bài này của cô Xinh, con hãy làm lại bài “Nhân quả thảo mộc duyên hợp”. Nghĩa là con làm từng phần trước cái đã – cái bài của con. Bây giờ nói về nhân quả duyên hợp, nó hợp duyên như thế nào để nó thành ra được cái cây, rồi nó lên được cái quả.

3- VỚI TÂM BÌNH ĐẲNG, KHÔNG BỐ THÍ THỨC ĂN THỪA CHO CHÚNG SINH

(19:07) Còn trong tập này của Quảng Đạo, con có hỏi Thầy một vài điều kiện mà Thầy nhắc, ở đây Quảng Đạo hỏi Thầy. Đây cũng là một cái điều chung trong Chúng ở trong này để chúng ta hiểu:

“Kính Bạch Sư Ông! Như buổi trưa con dùng cơm, có món con dùng không hết, con để riêng không gắp gì đến. Thưa Sư Ông! Con có thể nhờ người bạn đồng tu bên cạnh con dùng giùm. Vậy có được không, thưa Sư Ông!

Như Sư Ông dạy, không được đi sang thất của bạn đồng tu, cho nên con thưa Sư Ông để Sư Ông dạy con nên xử lý như thế nào đúng. Còn con không đem gửi lại nhà bếp vì buổi chiều không ai dùng cơm, để sang ngày mai thì thức ăn bị thiu mà bỏ đi thì con không nỡ! Vì thức ăn đó là công lao của biết bao nhiêu người nông dân và người nấu lên thực phẩm. Mấy ngày qua con chưa biết phải xử lý cách sao cho đúng. Kính bạch Sư Ông chỉ dạy con!”.

Đây là chung chung để cho biết có nhiều khi chúng ta ăn không hết thì chúng ta phải làm sao? Thì trong khi Thầy ghi cho Quảng Đạo để nó biết cách mà xử lý.

Trong kinh sách Phật dạy: “Khi đi khất thực, ăn còn thừa dư nhưng không đưa đũa vào đó”, nghĩa là mình biết món nào ăn mình ăn thì mình ăn hết, món nào không ăn thì mình để nguyên, như hồi nãy Quảng Đạo có nói:

“Con không có ăn cái món đó, con không có dùng, để nguyên, con không có thò đũa trong đó, rồi con nhờ một người bạn đồng tu ơ bên cạnh cái thất của con, nhờ họ có thể ăn giùm, nghĩa là đưa qua cho họ ăn giúp giùm để bỏ thì uổng. Thì có được không?”

(21:10) Thì ở đây nó không phải vậy. Không đưa đũa tức là mình không có gắp vào ở trong cái món đồ ăn đó, mình ăn những cái món nào mình ăn. Thí dụ như bây giờ người ta cho mình ba món đồ ăn nhưng mình thấy cơm với một món đồ ăn đủ rồi, còn hai món kia mình không ăn được, vì mình ăn không hết, cho nên nên mình không gắp tới nó.

Nghĩa là dù những cái món ăn đó có ngon đi nữa cũng không có ăn thử, mình không có ăn thử đâu, coi như hoàn toàn mình không ăn là mình không ăn. Còn những cái gì đó mình ăn được thì mình trút trong bát của mình, mình ăn. Thì coi như là cơm với một món thực phẩm thôi, còn bao nhiêu có thừa đó mình không ăn hoặc là mình thấy mình ăn không hết thì nhất định cái món ăn đó thì không gắp, mình để nguyên.

Đó là cách thức của mình không để cho một cái người khác ăn thừa, mà cũng không cho, không bố thí cho chúng sanh, từ là con kiến mình cũng không cho nó ăn thừa của mình đâu. Đó là cách thức – cái Hạnh bình đẳng của một người tu sĩ đạo Phật.

Mấy con thường thường, thường thường một cái loài vật nó không biết nó ăn thừa hay không thừa. Mấy con ăn, mấy con cắn cái bánh, hay một miếng cơm, hoặc một thực phẩm gì nó đổ xuống, nó có chất đường, chất này kìa, hay dầu thì đàn kiến nó bu lại nó ăn nhưng mà không ngờ nó đã ăn thừa mình, bởi vì mình ăn nó đổ.

Còn trái lại mình có cái tâm niệm bình đẳng, mọi loài như mình hết, mình không để cho chúng ăn thừa của mình. Bây giờ trong cái món ăn này người ta cho mình năm món ăn mà mình chỉ ăn có ba món hay là bốn món, còn một món mình thấy mình không nên gắp cái món ăn đó, bị vì mình gắp vô một đũa là cái món ăn đó bị thừa rồi mấy con.

Cho nên khi mà mấy con đem bố thí cho kiến hay hoặc là cho một cái loài vật khác là mình cho nó ăn thừa. Với cái tâm bình đẳng, nhất định là không cho người khác ăn thừa.

Cho nên trong thời đức Phật, Thầy nhắc lại, có một lúc đức Phật ăn cơm rồi thì nó còn thừa những đồ ăn, thì có một vị Tỳ kheo đó, đi ở đường xa đi về, đi về thấy thực phẩm của đức Phật ăn còn; mà đúng ngọ thì làm sao bây giờ, chỉ còn nước nhịn đói thôi chứ gì, cho nên vì vậy mà thấy những thực phẩm của đức Phật ăn còn đó mới xin ăn.

Thì đức Phật mới nói cái bài Thừa tự: “Thừa tự Pháp, chứ không thừa tự thực phẩm”, nhất định là không ăn đồ thừa của kẻ khác, mặc dù đồ thừa của Phật.

(23:20) Thầy thấy thí dụ như người ta có những cái quan niệm rất kỳ lạ, những thực phẩm gì mà Thầy ăn thừa, là kể như Phật ăn thừa, mình ăn lại chắc là phước báu lớn lắm! Điều đó bị sai, điều sai, mấy con! Không phải đâu, cái người tu người ta rất bình đẳng!

Dù là ông Phật, ổng cũng là con người như mình, ổng cũng rất bình đẳng, ổng sống rất bình đẳng! Ổng không bao giờ muốn chúng ta ăn thừa. Chính cái bài kinh đó mà Thầy nghiệm thấy cái đời sống của đức Phật rất là đức hạnh, rất là bình đẳng, mấy con. Không muốn để cho người ta ăn thừa cái vật mình ăn rồi, chỉ là đem bỏ mà thôi, đem chôn bỏ.

Còn mình đối với chúng sanh từ con kiến, hoặc là con trùng hoặc là những cái loài vật nào, mình rất bình đẳng. Cho nên khi mình thực hiện được cái lòng bình đẳng đó, thì cái món ăn đó mình không ăn thì mình để riêng đó. Một lúc nữa mình sẽ đem mình bỏ vào cái chỗ nào đó – mình thấy chỗ đó có kiến hay hoặc gì đó mình đem, hoặc là chỗ đó không kiến, không gì hết – mình đem bỏ món ăn đó (xuống), mình mới gọi tất cả chúng sanh, những loài vật nào đó: “Đây là cái món ăn mà con đã khất thực được của đàn na thí chủ mà con ăn không hết, vậy thì bây giờ con xin bố thí lại cái vật thực này cho tất cả chúng sanh. Những loài vật nào mà đủ duyên phước đến đây sẽ thọ cái thực phẩm này. Thực phẩm này hoàn toàn từ người cúng dường, không ăn thừa!”

Các con sẽ nói lên tâm niệm của mình và kêu gọi chúng sanh đến.

Các con cứ làm những hành động đó đi rồi mấy con sẽ thấy tâm của mấy con nó sẽ tuyệt vời! Các con cứ làm những hành động đó, từng cái bữa ăn của các con xong rồi, mấy con để riêng cái thực phẩm đó. Thí dụ như mấy con đem đến mấy con cho một con gà, một con vật nó ăn nó cũng bình đẳng với mình lắm mấy con! Cho một con chó, mấy con đem để đó, mấy con chó nó chạy lại nó ăn thì tất cả những cái sự thật, mình nói: “Tất cả những cái này không phải món ăn thừa của ta đâu, các con hãy lại ăn đi, đây là món ăn mà ta không ăn hết được, do đó ta để nguyên, để ta bố thí cho tất cả những loài vật khác”. Thì như vậy con kiến hay hoặc con vật khác lại ăn, mình không có lỗi, mà mình thấy cái tâm hồn mình rất bình an.

(25:30) Đó là cách thức của mấy con phải làm. Và trong thời đức Phật là như vậy. Tức là xem nơi đâu xa thất, nghĩa là mình đừng có đổ những cái thực phẩm mình gần bên thất mấy con. Mình đổ thực phẩm mình gần bên thất, kiến nó đến nó ở. Do đó mình đi lại mình sẽ giẫm đạp nó; và nó quen tìm cái thực phẩm nó ăn rồi nó cứ lại đó, thì nó làm động mấy con đó, nó sẽ làm khổ mấy con đó. Loài vật nó không có trí óc thông minh đâu, cho nên mấy con đem lại một cái chỗ nào xa thất của mình, các con đổ.

Đức Phật còn dặn bảo trong Giới luật nữa mấy con: đừng đổ trên cỏ tươi, mấy con. Chất muối, chất đồ ăn nó sẽ làm cây cỏ bị heo úa đi, chết tội lắm! Mấy con sẽ đổ ở trên đất trắng đó mất con, đất mà chỗ đó không có cỏ mọc đó thì mấy con sẽ đổ trên đó và mấy con kêu gọi chúng sanh, những loài vật nào đói hãy đến đây ăn: “Ta bố thí cho ngươi đó, ngươi cứ đến ngươi ăn đi!”.

Thì các con cứ đổ, đừng tiếc, mấy con! Bởi vì coi như ngày hôm đó mấy con nhận lãnh cái thực phẩm đó là cái phần sống của mấy con ngày đó, mấy con cố gắng tu để đền đáp công ơn đó rồi. Và đồng thời các con ăn không hết, các con để riêng, các con bố thí cho chúng sanh. Cái lòng bố thí đó là chia sẻ sự sống của con đối với loài vật khác.

Nếu mà các con ăn hết, các con thấy, bây giờ mình thấy, mình sợ chúng sanh nó có những con vật như con kiến, con này con kia; một cái bánh con bẻ ra một miếng đi, con bẻ ra một miếng, con đừng có cắn ăn rồi con bỏ cho kiến ăn thì nó thừa, con bẻ ra: “Ờ! bây giờ đây là cái bánh nguyên nè, cái phần này ta bẻ ra nè, để bố thí cho kiến nè”.

Đâu nó ra đó con. Rồi bắt đầu các con bẻ cái bánh, rồi các con bỏ trong cái bát, rồi các con múc, các con ăn. Các con đừng có cầm cái bánh các con cắn, mấy con! Cái hạnh đó nó không đúng đâu, mấy con!

Cái ăn của mấy con, cũng như một trái cam, hay trái quýt, mấy con đừng có cắn. Mà mấy con lột rồi mấy con bỏ trong cái bát, rồi mấy con lấy cây muỗng mấy con múc, mấy con bỏ trong miệng mấy con ăn. Thì cái điều đó là cái hạnh của mình, cho nên phải tập những cái oai nghi tế hạnh đó.

(27:30) Khi mình muốn bố thí mà trong một cái ngày mình ăn được no bụng, mà mình muốn bố thí thì mình bẻ một miếng bánh ra rồi mình để riêng ra, một lúc mình ăn rồi mình bố thí. Mình biết rằng hôm nay mình no bụng là mình đủ cái phước báu, mình no; nhưng loài chúng sanh, các con biết loài chúng sanh nó không có đủ phước đâu, nó chạy đi kiếm, khổ lắm mấy con! Cho nên mình dành một chút, một chút thôi nhưng mà biết bao nhiêu con kiến để ăn một chút đó, mấy con biết! Nó sẽ no bụng, các con, tội lắm!

Khi mình biết no lòng thì mình nhớ đến những cái con vật khác đang đói, Thầy không phải bảo mấy con phí của đàn na thí chủ đâu mà Thầy muốn gợi được cái lòng thương yêu của mấy con. Khi mấy con đã no bụng thì mấy con nghĩ đến những con vật xung quanh mấy con, nó đang chạy lăng xăng nó đi kiếm thực phẩm nó ăn, nó không có đâu mấy con! Chúng ta dành một chút xíu mà chúng ta nuôi biết bao nhiêu, chúng ta bố thí biết bao nhiêu con vật đang đói khổ.

Thành ra Thầy dặn mấy con đó. Như vậy là do câu hỏi của Quảng Đạo mà Thầy nhắc nhở.

Chứ lẽ ra thì nó tới những cái giờ mà dạy về oai nghi tế hạnh, trong cái lớp này đào tạo mấy con về oai nghi tế hạnh đó con. Thì Thầy sẽ dạy từ cái ăn, cái bố thí nhưng mà vì cái vấn đề mà xử lý ngay liền bây giờ thì mấy con chưa biết cách xử lý thì nó làm cho tâm mấy con bị động đó. Thành ra mấy con yên tâm trong cái vấn đề đó, khi mấy con ăn không hết thì đừng có lại thất người ta. Có nhiều người ăn không hết, để cho người khác ăn; mình đừng làm vậy, họ đi khất thực họ cũng tự biết lấy cái khẩu phần của họ, ngày hôm đó ăn bao nhiêu rồi.

(29:11) Chúng ta không nên làm cái điều đó mấy con! Mà chúng ta hãy, ăn không hết chúng ta để đó, một lúc nào đó rồi chúng ta đem bỏ ngoài đất trắng rồi kêu gọi tất cả chúng sanh nào đói bụng thí nó sẽ đến đó nó ăn, còn nó không ăn thì thôi.

Cũng như là chúng ta đã thọ cái của người ta cúng dường mình rồi, nhưng cái sức của mình, mình ăn không hết. Thay vì người ta cho mình lấy từng cái khẩu phần thì chắc là mình không dư; còn cái này người ta không có cho mình mà người ta làm cho mình có cái khẩu phần, người ta đặt cho mình cái khẩu phần mình ăn, cho nên mình ăn không hết.

Đối với Thầy, các con lấy như vậy Thầy ăn đâu có hết đâu mấy con. Một ngày Thầy ăn cơm, Thầy ăn với một món ăn thôi chứ Thầy it có ăn nhiều món ăn lắm. Mà Thầy cũng ít có ăn canh lắm. Đối với Thầy, Thầy ít ăn canh, canh gì cũng vậy, Thầy ít có ăn lắm. Mà hễ Thầy ăn canh thì Thầy bỏ cơm vào canh Thầy làm cháo Thầy ăn chứ Thầy không có ăn canh không. Cho nên, do cái sự ăn uống của Thầy nó đơn giản lắm, nó không có đòi hỏi nhiều thực phẩm.

Vì vậy mà trong cái vấn đề ăn uống thì mấy con khéo léo, khéo léo thì mấy con sẽ được an ổn và mình cũng có cái sự bố thí của mình, bố thí được cái tâm của mình, thương xót được chúng sanh!

Thầy nói bây giờ cỡ mình ăn không thừa nhưng mình cũng nghĩ đến cái sự đói của chúng sanh, mấy con: “Hôm nay tôi no bụng mà xung quanh tôi nhiều cái con vật khác, tức là nhiều người khác, nhiều cái loài động vật khác đang đói bụng, mặc dù là chúng đang xung quanh tôi thì tôi biết cái sự đó thôi, chứ còn những con vật khác ở xa làm sao tôi biết, làm sao tôi bố thí hết được. Nhưng vì trước mặt tôi, tôi biết có những con vật đang đói, nó đang tìm thực phẩm ăn, cho nên vì vậy mà tôi ăn tôi dành lại một ít. Mặc dù là tôi ăn hết được nhưng mà tôi dành lại một ít, dành một ít cơm, hoặc là dành một phần nước”.

Những loài vật bình thường nó ăn đường hoặc là dầu, nó ưa những cái món đó lắm, thì do đó mình dành lại một ít bánh hay hoặc là một ít đồ ăn gì có dầu, mình đem ra mình đổ. Còn cơm cũng được chứ không sao nhưng mà chút ít, ngày nào mình cũng dành ra, thương yêu chúng; nhưng đừng bỏ gần thất của mình mấy con, xa xa ra. Đó là những cái điều mà Thầy nhắc nhở mấy con.

4- SÂU SẮC VỀ NHÂN QUẢ THẢO MỘC THÌ SẼ THẤY NHƯ THẬT NHÂN QUẢ CON NGƯỜI

(31:23) Còn tập sách của Nguyên Phương, con nên làm lại cái bài nhân quả chuyển đổi, con! Vì cái nhân quả duyên hợp thì con có rồi, đặc tướng của nhân quả. Nhưng mà con sắp xếp theo thứ tự như Thầy nãy giờ đã nói đó, thì nó thành một cái bài luận.

Con làm cũng khá, ý con nhiều. Nhưng mà ở đây thì con nên làm lại, nhất là cái bài nhân quả chuyển đổi, chuyển đổi cho nó… Bởi vì trong cái bài mà con viết thì: nhân quả duyên khởi có nè, đặc tướng có nè, nhân quả duyên hợp có nè, nhân quả duyên sanh trùng trùng có nè, rồi đặc tướng nhân quả nè, nhân quả duyên hợp nhưng mà nhân quả chuyển đổi thì không có. Từ cái giống này nó thành ra một cái giống khác, chuyển đổi, thay đổi. Thì con viết như vậy là trong cái bài này cộng lại; và đồng thời thì con sắp xếp theo thứ tự thì cái bài luận của con quán cái tri kiến của con về nhân quả nó sẽ chuẩn chạc, nó không có lộn xộn, làm cho chúng ta dễ dàng nhận xét được cái nhân quả.

Tập sách này của Nguyên Từ, con nên làm lại cái bài nhân quả duyên tan và duyên hợp, con! Con làm hai cái phần này, hai cái phần duyên tan, duyên hợp. Sau đó thì mới theo thứ tự mà làm thành một cái bài từ đặc tướng, rồi đặc tính, rồi chuyển đổi nhân quả, rồi duyên tan, duyên hợp. Còn bây giờ con làm riêng cái bài nhân quả duyên tan và duyên hợp. Khi nói nó hợp rồi thì mới nói tan, đó là con nói hai cái phần đó thôi, đừng có nói cái kia. Rồi sau đó sẽ được kết hợp trở lại, thành ra nó thành được nói những cái phần khác nữa con. Nó thành ra một cái bài nhân quả của mình đầy đủ.

(Tu sinh mời Thầy uống nước)

Được con! Con để đó, Thầy không khát nước, con!

Cái tập này là của Liễu Châu, con đã ghi, Thầy đã có ghi cho con và đồng thời con có làm những cái bài. Ở trong cái tập sách này Thầy có ghi, con nên làm cái bài nhân quả thảo mộc đặc tướng. Con đã viết nhiều bài cho nên vì vậy mà con hãy làm theo thứ tự của Thầy để tổng kết một cái bài nhân quả thảo mộc, con!

(33:45) Phần của cô Diệu Tâm, con nên quán về nhân quả đặc tướng của thảo mộc. Và con nên nhiếp tâm và an trú tâm chừng khoảng hai mươi phút thôi, đừng có tăng lên nhiều, con! Để cho nó thuần thục rồi con sẽ tăng lên, nhiều quá thì nó không có nhiếp tâm và an trú tâm được trong cái tập của con.

Còn về vấn đề mà làm cái bài nhân quả, thì con làm lại cái bài nhân quả đặc tướng cho rõ ràng của thảo mộc: cái tướng của thảo mộc, nó dài, nó ngắn, nó lớn, nó xanh, nó vàng như thế nào đó. Mỗi cái loài đều nó một cái tướng riêng của nó, thì con làm lại để cho nó cụ thể. Dường như là trong cái bài của con, viết về đặc tính nó có, nhưng mà cái đặc tướng thì nó không có.

Cho nên vì vậy mà con làm cái bài đặc tướng, rồi duyên tan, duyên hợp ở trong này nữa, cố gắng làm để cho mình thấu suốt được cái nhân quả. Còn về tu mà nhiếp tâm để tỉnh thức thì Thầy sẽ kiểm tra lại sau này, giúp đỡ cho mấy con tu cho nó đạt được.

Còn Hải Tâm, con sẽ làm lại cái bài nhân quả, đặc tướng của nhân quả: cái hình dáng, màu sắc của nhân quả (thảo mộc). Thí dụ như cây chanh nó không giống như cây xoài, đó là cái tướng của nó. Rồi cái trái của nó, trái chanh nó cũng không giống như trái xoài, rồi trái ớt không giống như trái mướp đắng.

Mọi tướng, cái hình dáng của nó, mình đem nhiều cái hình sắc của nhân quả của loài thảo mộc để thấy là muôn hình vạn trạng, nó muôn hình vạn trạng. Cho nên nhân quả nó có muôn hình vạn trạng, chứ nó không phải. Thiên hình vạn trạng mà, nó đâu có một, nó đâu có cái nào giống cái nào được. Cái cây này nó ra cái quả của nó vậy thì cây khác – con thấy trái mít, nó bự vầy, một cái trái cả nhà ăn; còn con thấy một cái trái như trái ớt, con thấy nó nhỏ hoặc là nhỏ nữa như trái tiêu, nó nhỏ nữa, nó có chút xíu – cho nên nó muôn hình vạn trạng của nó.

(36:17) Do như vậy mà chúng ta phải nói cho nó cụ thể, rõ ràng để cho thấy được cái sự vạn trạng thiên hình của nó.

Thì con mà đến cái nhân quả của con người, các con thấy, cái hành động của chúng ta cũng thiên hình vạn trạng, chứ đâu phải nó ít đâu. Cho nên mỗi một cái lời nói, một cái sự suy nghĩ của chúng ta, mỗi cái hành động của chúng ta nó đều biến dạng ra nhiều cái thứ nhân quả của nó. Thiện ác nó chồng chất lên nhau, nó vô hình vô tướng ở trong đó. Cho nên mình không lấy cái nhân quả của thảo mộc để chứng minh cho nhân quả con người thì làm sao người ta rõ ràng được.

Mà không hiểu được nhân quả con người, không hiểu được nhân quả thảo mộc, con người thì làm sao chứng minh được nhân quả thời tiết – một cách rất là mù mờ – vũ trụ làm sao mà chúng ta nói được.

Cho nên đi từng bước từng bước để mà chúng ta triển khai để chúng ta vạch ra cho nó có một cái cụ thể, rõ ràng cho cái sự hiểu biết của nhân quả. Lấy từ cái này chuyển qua cái khác để chứng minh cho cái khác rất là rõ ràng. Rồi từ cái chứng minh này rõ ràng rồi chúng ta mới dẫn chứng cho cái khác, làm cho người ta hiểu nhân quả như thật.

Chứ còn nếu mà chúng ta không khéo chúng ta cũng không hiểu như thật đâu, chúng ta cũng còn lờ mờ, chúng ta chỉ tin là tin theo xu hướng vậy thôi, chứ còn cái hiểu biết rõ như thật thì chúng ta chưa.

Cho nên đức Phật nói chứng là chứng như thật chứ đâu phải là chứng cái gì, cái như thật, biết như thật. Cho nên đức Phật nói: “Thấy khổ như thật”. Nhưng bây giờ chúng ta nói khổ chứ sự thật ra chúng ta chưa như thật. Vì vậy mà chúng ta có cái quán như thật ở đâu, chúng ta nói khổ, là khổ vậy chứ chúng ta chưa có thật sự – thấy khổ, biết khổ vậy, chứ chưa thật sự là như thật.

Vì vậy mà nếu không triển khai cái tri kiến của chúng ta thì không thể nào biết được, cho nên con hãy làm lại cái bài nhân quả đặc tướng, cái tướng của nó rồi sau đó lần lượt Thầy sẽ gợi ý giúp cho cái tính của nó. Ở trong này thì con có nói cái tính của nó rồi, nhưng mà Thầy sẽ gợi ý giúp thêm để cho chiều sâu hơn về cái tính của nó. Rồi cái duyên hợp, rồi cái chuyển biến, mỗi phần nó đều có cái rõ ràng để chúng ta kết hợp lại thành một cái bài luận về nhân quả nó đầy đủ, nó không thiếu chỗ nào hết.

(38:30) Còn về phần Tú, con hãy làm tiếp lại bài “Nhân quả đặc tướng của thảo mộc”. Nói cái tướng của thảo mộc cho nó cụ thể rõ ràng hơn và phần bài viết bài này đầy đủ ý nghĩa đặc tính nhân quả thảo mộc. Cái bài con viết thì nói về cái đặc tính của nhân quả, nhưng đặc tướng thì không có. Thì con sẽ làm lại cái bài, càng làm thì mấy con sẽ càng thông suốt được cái lý nhân quả.

Cái bài này, tập này là của Mỹ Châu. Về Mỹ Châu thì con nên quán trở lại “Nhân quả đặc tướng của thảo mộc”, nói về cái hình sắc, cái tướng của thảo mộc, nói chuyên về cái phần đó thôi, đừng có nói gì khác hơn hết. Để rồi sau đó sẽ kết hợp nó từ tướng, tính của nó lại thì nó sẽ thành một cái bài luận hay của mình chứ không có gì hết. Đó, thì bắt đầu con làm lại, quán về nhân quả đặc tướng thảo mộc.

5- TU TRONG Ý THỨC – TU TRÍ TUỆ

(39:30) Nghĩa là chúng ta tu ở đây mấy con lưu ý, chúng ta tu vừa trí tuệ, vừa triển khai cái tri kiến của chúng ta mà vừa tu để mà ở trong cái sự an trú của chúng ta nữ, chứ nó không phải tu một phần nào.

Mà theo các Thiền sư người ta dạy mình như thế này, nghĩa là mình phải nhiếp tâm, an trú được rồi mình mới quán. Đó là thiền ở bên Nam Tông, các sư bên Nam Tông như thiền Mahasi, thiền Minh Sát Tuệ, người ta bắt buộc mình nhiếp tâm cho nó an trú, rồi bắt đầu từ đó mình quán ra, gọi là Minh Sát ra.

Ở đây không. Đạo Phật dạy chúng ta có cái Định Vô Lậu hẳn hòi hoàn toàn, dùng tri kiến chúng ta triển khai cái sự hiểu biết, chứ không có trí tuệ gì hết, không có quán Minh Sát Tuệ gì, không có tuệ gì chỗ này nữa hết. Mà chỉ triển khai cái tri kiến, nhờ một vị Thầy hướng dẫn, từ cái chỗ mình không biết để cho mình biết, từ cái chỗ mà chưa thông suốt để cho mình thông suốt.

Đó là cái tri kiến người ta gợi ý, người ta giúp cho mình để triển khai nó, chứ Thầy cũng chẳng nói gì hết mà Thầy triển khai bằng cái tri kiến để cho các con hiểu biết, để các con tự các con triển khai nó ra.

Đó là lần lượt mấy con có những… mà cái tri kiến của mấy con hiện giờ mấy con không bị Tưởng, nó không có bị Tưởng là tại sao? Tại vì bây giờ cái ý thức của mấy con đang là con người bình thường, đang là một người học trò như những người học trò trong trường. Mấy con triển khai sự hiểu biết của mấy con qua cái góc độ này, qua cái góc độ ý thức của mấy con chứ không phải qua các góc độ Tưởng thức.

(40:50) Còn bây giờ mấy con nhiếp tâm, an trú tâm, cái ý thức con nó không hoạt động, nó không hoạt động nữa. Mà bây giờ con tư duy suy nghĩ thì cái Tưởng con nó sẽ phóng ra, nó sẽ phóng ra nó thay thế của ý thức của con hiểu biết. Cho nên nó tưởng ra nó sẽ viết lên những cái Tưởng của nó, thành ra những cái mấy con tưởng chứ sự thật nó không có, nó không có đúng.

Cho nên vì vậy đó, cái mà gọi là Minh Sát của thiền Minh Sát Tuệ, thì cái đó là cái Tưởng, pháp Tưởng của mình. Người ta tưởng ra nên người ta viết, là tại vì người ta ức chế cái tâm của người ta, không có niệm rồi người ta muốn quán tưởng ra, thì cái đó là thuộc về Tưởng.

Còn chúng ta không có ức chế, cho nên chúng ta hoàn toàn là chúng ta đang ở trong ý thức chúng ta, hoàn toàn chúng ta tu. Còn hiện giờ mà chúng ta nhiếp tâm và an trú tâm, là mục đích của chúng ta để phá cái hôn trầm, thùy miên; buộc lòng chúng ta phải đi, mà đi bằng cách nào để cho tỉnh thức thôi chứ không phải là chúng ta nhiếp tâm để cho hết vọng tưởng.

Cách thức của chúng ta là như vậy, cho nên vì vậy mà chúng ta nhiếp tâm. Bởi vì nếu mà để cái tâm mình nó lăng xăng, lộn xộn một hơi thì nó sẽ bị hôn trầm, buộc lòng chúng ta đi tới đi lui thôi. Và đi tới đi lui đó, thì trong khi đó chúng ta thấy rằng, cái cơ thể chúng ta bây giờ mạnh nhưng một lát nữa đau chúng ta không chừng. Mà nếu chúng ta an trú không được thì chúng ta đẩy lui bệnh không được, vì vậy chúng ta tu Tứ Niệm Xứ không xong. Cho nên vì vậy mà chúng ta phải nhiếp tâm như thế nào để nó không có đi lọt vào trong Tưởng.

Còn mình khơi khơi vầy, mình nhiếp tâm để cho ý thức mình không có niệm thì coi chừng mình lọt trong Tưởng mất thôi. Cho nên người ta hướng dẫn cho mình cách thức mình nhiếp tâm và an trú tâm để đạt được cái chất lượng chỗ nào đó, rồi người ta dừng lại, người ta không cho mình đi tới nữa, người ta giúp cho mình được tới mức độ đó để cho mình phá được cái hôn trầm, thùy miên. Khi nó buồn ngủ mình dùng cái phương pháp đó thì mình phá được làm cho tâm mình tỉnh thức trở lại.

(42:34) Và như vậy mình sẽ không còn hôn trầm, thùy miên. Như hồi nãy Thầy đã nói, như thầy Chơn Thành, bây giờ một ngày thầy chỉ ngủ có ba mươi phút mà thôi, còn bao nhiêu đó, mà ba mươi phút phút buổi trưa. Còn buổi tối mấy con rất khó, rất khó cho mọi người thắng được hôn trầm, thùy miên; thế mà thầy không còn ngủ nữa! Thì như vậy rõ ràng chúng ta đã đẩy lùi được cái hôn trầm, thùy miên – cái Vô minh lậu của mình đã dẹp được.

Cho nên trong cái sự tu tập này, thì mấy con phải cố gắng để rèn luyện, để cái phương pháp Chánh Niệm Tỉnh Giác đi kinh hành đó giúp cho con phá được hôn trầm, thùy miên. Rồi lần lượt mấy con thích nghi, nó quen đi, nó sẽ không có ham ngủ nữa, nó không có lười biếng nữa.

Còn về cái bài này của Minh Chánh, con làm cái bài này “Nhân quả thảo mộc”, con hãy làm lại cái bài này một lần nữa đi! Trên cái bài con làm thì nó chưa đủ, cái bài này con làm chưa đủ, vì vậy mà con cố gắng con làm một lần nữa và nếu như chưa được thì con sẽ làm một lần nữa. Hoặc là trong tuần tới con có thể, khi tới cái giờ mà tu Định Vô Lậu đó, con viết cái bài ra, rồi con suy ngẫm ở trên cái bài đó, rồi con thấy nó thiếu cái gì, con truy ra coi nó thiếu cái gì? Dựa vào những lời Thầy đã nói: cái đặc tướng, rồi đặc tính nó, rồi duyên hợp, duyên tan, rồi chuyển đổi nó – tất cả mọi cái đó con suy tư coi mình còn thiếu cái gì đó thì con lại làm thêm nhiều bài nữa. Lặp đi lặp lại nhiều lần để coi thử nó còn thiếu không.

Thí dụ bây giờ con nói cái cây ớt mà nó còn thiếu dây tiêu, rồi con nói dây tiêu, rồi nó còn thiếu một cây cam, còn thiếu cây quýt hoặc là còn thiếu một cây sầu riêng, hoặc là còn thiếu một cây bơ, hay hoặc là còn thiếu cái gì đó. Đưa đây ra hết tất cả mọi loài, cái mọi loài nào mà con thấy cần thiết con cứ đưa ra những cái cây đó, có hình dáng khác nhau như thế nào, thế nào; để mình diễn tả mà lại mình viết không hết nữa chứ đâu có. Bởi vì thảo mộc nó nhiều quá, nó nhiều loại mình viết không hết; mỗi loại để đưa ra một cái hình dáng, để đưa ra một cái tính chất của nó, để làm cho người ta thấy rõ ràng, cụ thể. Càng đưa nhiều cây, nhiều loại thì làm cho người ta thấy rõ được cái nhân quả của nó, cái đặc tính, đặc tướng của nó, nó rõ ràng hơn, nó làm cho người ta dễ hiểu hơn.

(44:53) Như vậy mấy con phải cố gắng, cố gắng tập. Đây là những cái tập, sách các con đã trao cho Thầy, Thầy xin trả lại mấy con. Còn những bài của mấy con vừa gởi cho Thầy thì để Thầy sẽ chấm kế tiếp cho, tuần sau Thầy sẽ trả cho mấy con. Và đồng thời thì mấy con cứ tiếp tục mà làm, bởi vì các con tới giờ Định Vô Lậu, giờ đó là giờ tu để triển khai cái tri kiến mình. Mà bây giờ cái đề tài này, Thầy đang cho mấy con đề tài này, thì mấy con đưa lại cái bài đó lại. Con quán, con tư duy, suy nghĩ coi cái bài mình viết coi nó còn thiếu chỗ nào, nó đúng hay chưa, nó còn chỗ nào mà chưa hết, coi thử coi nó còn cái gì mà con chưa nói hết những cái nhân quả của thảo mộc, để mà mình đưa vô cho nó hết hoàn toàn. Mình triển khai cho sự hiểu biết mình càng lúc nó càng rộng ra, càng sâu ra để chứng minh một cách cụ thể, rõ ràng hơn. Đó là một cái hay để làm cho mấy con có cái tri kiến rất lớn, và vì vậy mà cái Chánh Kiến của mấy con mới hiện tiền được, mới cứu mấy con thoát khỏi được những cái ác pháp, chứ còn không khéo thì nó không đủ sức.

Đây mới là cái bài đầu thôi, chứ nó còn nhiều bài lắm mấy con, chứ không có một bài này đâu. Đó, thì rồi bắt đầu bây giờ mấy con nhớ trong cái vấn đề đó và đồng thời Thầy nhắc lại.

6- ĐỘC CƯ LÀ BÍ QUYẾT THÀNH CÔNG CỦA SỰ TU TẬP

(46:10) Ngày mai là cái lớp của bên nam, rồi bên nam cũng đông lắm rồi mấy con! Thầy thấy như bữa đó cũng ngồi bốn hàng như thế này, cũng tới đằng sau rồi, không có thua bên nữ đâu. Bên nam cũng đông lắm, do đó thì ngày mai là bên nam, Thầy cũng sẽ trả bài họ và Thầy cũng nhắc nhở họ. Cho nên hôm nay khi mà các con nghe rồi thì từ đây về thất mấy con cứ ở trong thất mà lo tu.

Mà nếu thấy buồn ngủ thì mấy con rời thất, thì tự mấy con đi ngang qua thất của mọi người, bởi vì mấy con coi như là cái chung cư của mấy con đang ở – nó đông, có nhiều nhà cửa quá rồi – mà mỗi nhà đều có một người ở hết. Cho nên mấy con cúi mặt xuống, mình đi ngang thất người ta mình nhìn xuống, mình đi theo Chánh Niệm Tỉnh Giác, mình đi ra khỏi cái khu của họ để mình đi kinh hành. Cái chỗ nào mà không có, mình đến mình đi chứ mình không đi nơi họ. Hoặc là mình đi trước nhà của mình, mình đi qua đi lại trước nhà của mình thôi, cái khoảng đường mà trước nhà, trước cái thất của mình thôi, chứ không có đi xâm phạm qua. Mà người này thì không được lại thất người kia, nếu mấy con lại thất người kia là mấy con phạm lỗi. Nghĩa là mình đi ngang qua thất người ta thì được nhưng mình lại thất người ta thì không được. Thí dụ như mấy con ở cái khu này mà mấy con lại cái khu khác là mấy con không được đâu. Bởi vì mình có cái duyên gì mình lại khu khác là mình phá động người ta, cho nên không được.

Do đó, do như cái vấn đề này thì mấy con phải giữ gìn cẩn thận chứ không khéo Thầy sẽ cho mấy con dự thính thôi chứ không được tham dự trong lớp học. Giữ gìn cho cẩn mật để mà từ đây về sau nỗ lực tu để cái thời gian nó thu ngắn lại – nghĩa là mấy con chứng đạt được sớm chừng nào thì Thầy đỡ cực chừng nấy. Còn nếu mấy con kéo dài từ đây mà tới bảy năm, không chừng Thầy sống không nổi đâu, bị lâu quá. Các con biết, cái tuổi Thầy bây giờ đã là bảy mươi chín, tám mươi tuổi rồi!

Mà nếu mà bảy năm nữa, “bảy ngày, bảy tháng, bảy năm” thì Thầy tám mươi mấy, gần chín chục tuổi rồi. Mà ngày nào mà cũng đến lớp mà dạy như vầy thì cái sức của một cái người mà, con người mà đứng lớp mà dạy đó, thì cái tuổi mà như Thầy thì phải hưu trí chứ không bao giờ mà ai còn đứng lớp dạy; mà giờ Thầy đứng lớp dạy như vậy mấy con biết rồi, rất là nhọc nhằn.

(48:14) Cho nên do đó thì mấy con phải giữ gìn cho nó đúng để mà Thầy cố gắng Thầy hướng dẫn, Thầy chịu khó Thầy hướng dẫn mấy con, thì như vậy mới được. Đó, thì giữ gìn cho đúng. Mặc dù bây giờ mấy con rất là thân với nhau nhưng mà hôm nay thì coi như là mấy con không còn thân, không còn nói chuyện với nhau nữa. Nghĩa là tránh hết, nghĩa là người nào cũng có bổn phận lo tu, thứ nhất là để đền đáp ơn Phật, thứ hai là đền đáp ơn Thầy, không phụ lòng Thầy, thứ ba là làm sáng tỏ lại Phật giáo.

Trách nhiệm của mấy con! Trên vai mấy con gánh rất nặng trong vấn đề này. Cho nên mỗi bước đi kinh hành, mỗi sự tu tập, mỗi sự tư duy suy nghĩ để mà viết thành bài như thế này là có sự gánh vác của các con rất nặng chứ không phải nhẹ.

Cho nên cái sự tu tập của mấy con mà được tốt, được mau thì đó là một điều vui mừng của Thầy! Mà cái hãnh diện nhất là Phật giáo – đức Phật ngày xưa đã để lại – mà bây giờ mình là con cháu của Người, mình đã dựng lại được của Người thì mình thấy mình không có vinh hạnh nào hơn là mình đem lại cái Chánh pháp của Phật, cái nền đạo đức đức Phật cho con người!

Cho nên cái hành động mà mấy con cực khổ ngày hôm nay, mấy con rất vinh hạnh sau khi mấy con làm được cái điều này, rất vinh hạnh! Và trong khi cái việc làm của Thầy mà tạo được, Thầy rất mừng, mừng vì chúng sanh sẽ có được cái nền đạo đức. Nghĩa là con người trên hành tinh chúng ta, cái sự sống của chúng ta sẽ có hạnh phúc. Và tất cả khi mà chúng ta sống đạo đức rồi thì tất cả những cái loài vật xung quanh chúng ta đều có hạnh phúc hết mấy con! Như chúng ta đang sống mà chúng ta biết dành từng miếng ăn nhỏ của chúng ta cho loài kiến xung quanh chúng ta thì không phải là hạnh phúc sao?

Mà mọi người đều biết vậy thì còn ai, con người làm sao giết con vật? Và mọi người đối xử với nhau với cái sự bình đẳng như nhau. Chính hành động của Thầy dạy các con hôm nay, ăn từ miếng bánh, ăn từ cái thực phẩm mà không hề cho một cái loài vật, mình bố thí cho loài vật bằng thức ăn thừa của chúng ta. Đó là Thầy dạy cái sự bình đẳng của chúng ta đối với sự sống ở trên hành tinh này, không những con người chúng ta, mà đối xử với loài vật chúng ta vẫn bình đẳng.

Bởi vì sự bình đẳng của nó là từ nhân quả chúng ta như nhau. Cha mẹ của chúng ta sanh ra được chúng ta đều là nhân quả, và nó cũng là người cha nhân quả mà sanh ra nó. Cho nên chúng ta cùng một cha một mẹ, cho nên chúng ta phải thương nhau, làm sao mà chúng ta ghét nhau! Chúng ta chia sẻ từng miếng ăn của chúng ta cho những người anh, những người chị, những người em của chúng ta đang đói khổ kia mà. Chúng ta tư duy, suy nghĩ chúng ta làm những điều này có đúng không? Đúng chứ làm sao sai được, bởi vì trong luật nhân quả mà, có gì khác được đâu.

(50:50) Cho nên những hành động chúng ta thương yêu như vậy, là chúng ta đã thương yêu những người thân thương của chúng ta trong đó. Cho nên vì vậy mà các con hãy thực hiện những lời Thầy dạy để chúng ta đem lại cái lòng từ của chúng ta, ban rải khắp mọi loài chúng sanh, chứ không riêng có một loài người không. Mấy con ráng! Vì vậy mà cái sự mà lo lắng tu tập, sống độc cư trầm lặng không nói chuyện, nội cái hành động sống như vậy mấy con cũng không phụ lòng Thầy rồi!

Còn nếu mấy con không làm được vậy là mấy con đã phụ lòng Thầy. Cho nên từ đây về sau mấy con đừng có nghĩ rằng chúng tôi phải thân tình, rồi người này đi đến nói chuyện người kia, người kia nói chuyện người nọ. Mấy con làm cái chuyện đó ở đời người ta đã làm thường quá rồi, mình ở đây mình làm khác, mình không có làm như vậy nữa. Mình lo cứu mình, mình lo dựng lại Chánh pháp, mình lo sống đạo đức để mình làm sáng tỏ được đạo đức giúp cho mọi người.

Đó, thì mấy con nhớ những lời Thầy khuyên, ráng! Đến đây rồi không còn gì nữa mà vui đâu. Cuộc đời chúng ta chỉ còn làm chủ được sự sống chết, dựng lại những gì tốt đẹp cho con người thì mới vui, chứ còn hạnh phúc gì nữa, hết rồi mấy con! Đến với Thầy là kể như một màn đen tối, một là chết, hai là chứng đạo mấy con, chứ không còn gì mà hy vọng để mà ở trong cuộc đời này!

Tất cả những người thân, khi lỡ chúng ta chết chúng ta không mang một người nào, mà mọi người có thương yêu chúng ta cũng không làm gì được hết. Vì vậy mà chúng ta chỉ còn độc cư, độc bộ, độc hành trên con đường tái sanh luân hồi mà thôi, không còn gì nữa! Rồi một mình chúng ta chết. Như các con đã hiểu nhân quả rồi, mà một thân các con chết biết bao nhiêu người thân phải sanh ra không? Mà bao nhiêu người, mà sanh ra làm loài động vật, sanh làm loài cây cỏ? Thì nó khổ muôn vàn chứ đâu có sung sướng gì mấy con!

(52:32) Một mình mình khổ, mình không vui, sao mà mình lại muốn cho người khác khổ nữa? Cho nên mấy con nhớ kỹ phải ráng tu cứu mình, chứ không ai cứu mình được đâu. Thầy thương các con Thầy chịu cực khổ nhưng mà các con phải thương mình, thương Thầy mà ráng tu, giữ gìn hạnh độc cư đúng!

Tới giờ ra lãnh phần các con biết người nào đi trước là đi trước, người nào đi sau là đi sau. Đi có thứ tự, khi mà cô Út mang cơm ra để nơi đâu đó thì mấy con đến nhận lãnh khẩu phần của mình rồi mình đem về. Lấy cơm đủ ăn phần của mình rồi mình về thất của mình, mình thọ thực, giữ gìn nghiêm chỉnh để mình tu tập cho đạt được, chứ không khéo tâm phóng dật thì không được mấy đâu.

Cho nên các con nghe đức Phật nhắc cái câu rất là đơn giản: “Ta thành Chánh Giác là nhờ tâm không phóng dật”. Mà nếu mấy con cứ nói chuyện làm sao mấy con không phóng dật. Mà sự Chánh Giác của Phật, thành Chánh Giác của Phật chỉ tâm không phóng dật.

Khi mà mấy con sống độc cư đến một mức độ và ôm pháp tu tập như thế này hàng ngày, siêng năng, tâm mấy con tự nó quay vô, mấy con. Nó không phóng ra, ở ngoài ai làm gì làm nó không lưu ý gì hết, nó sẽ quay vô. Nhưng chúng ta không ức chế nó, hoàn toàn tự nó quay vô, nó yên, nó “thanh thản, an lạc, vô sự”, nó luôn luôn nó nhìn lại nó, nó không cần biết bên ngoài – tức là nó hết, nó không phóng dật rồi thì lúc bây giờ mấy con sẽ chứng đạo chứ không có gì.

Nhưng mấy con phải sống đúng chứ mấy con sống mà không đúng thì nó bao giờ nó cũng phóng dật hết. Cho nên ráng khép mình trong thời gian không lâu đâu, Thầy hướng dẫn mấy con không lâu, đức Phật đã xác định: “bảy ngày, bảy tháng, bảy năm”. Trong khi đó Thầy mong rằng những cái sự tiến bộ của những người khác, có thể trong vòng bảy ngày họ có thể chứng đạo. Mà nếu mà họ chậm hơn chút nữa, trong vòng bảy tháng họ cũng sẽ chứng đạo. Còn tệ lắm, tệ lắm mà trong cái lớp đào tạo này thì mấy con cũng bảy năm, chứ không xa hơn nữa đâu.

(54:26) Mấy con tin, bảy năm mà học để làm chủ được sanh, già, bệnh, chết của mình không phải là một cái thời gian dài đâu mấy con, không phải là vô lượng kiếp đâu mấy con. Chỉ trong (một) thời gian.

Mà nếu mấy con không tích cực thì chắc chắn còn lâu lắm. Tích cực như đức Phật nói: “Nhất dạ hiền”, mấy con. Như một người tu một đêm làm Thánh Hiền mà – Nhất Dạ Hiền! Đêm đó nỗ lực tu thì từ đây cho đến bảy năm mà ngày nào cũng nỗ lực, giờ nào cũng nỗ lực tu như vậy thì Thầy thấy thời gian của mấy con không dài đâu, nó sẽ ngắn lại chứ nó không dài nữa, phải ráng cố gắng!

Đến đây thì mấy con nhớ những lời Thầy nói, người nào mà chịu sống, dự thính trong một tháng hoặc hai tháng mấy con còn duyên mà về gia đình thì mấy con sẽ được dự thính mà thôi. Vì ở đây là cái khóa mà đào tạo rồi, thì không thể nào mà còn đi ra; nghĩa là còn đi ra – động. Mấy con còn đi ra – động – còn tiếp duyên này kia thì thôi mấy con dự thính thôi, đừng để mất công Thầy quá nhiều!.

Dự thính để nghe, để hiểu biết thôi, rồi lần lượt mình có duyên những cái khóa sau mình vào tu. Còn bây giờ, chứ còn mấy con cũng làm bài, cũng viết bài nhưng mà mai mốt mấy con đi, thì uổng công Thầy làm lắm! Thầy không tiếc đâu nhưng mà rất uổng là tại vì mấy con không tới đâu mà Thầy cũng phải chịu cực khổ với mấy con: phải xem bài, phải kiểm tra bài của mấy con nhưng mà cuối cùng thì mấy con không tới.

Bởi vì con đường này nó buộc mấy con phải Giới luật nghiêm chỉnh. Mà độc cư là một cái bí quyết thành công của sự tu tập của chúng ta. Nó là pháp phòng hộ: mắt, tai, mũi, miệng, thân, ý mấy con. Mà chúng ta không phòng hộ: mắt, tai, mũi, miệng, thân, ý thì chúng ta không tu tập được gì đâu. Đó là điều kiện tiên quyết của một sự hướng dẫn của Thầy hôm nay, nó phải độc cư.

(56:19) Cho nên cái đời sống của Giáo đoàn của đức Phật ngày xưa im lặng, im lặng như Thánh! Im lặng đến nhà vua mới giật mình, một số đông người như thế này mà im lặng đến một cái lá cây rớt người ta vẫn nghe được cái lá cây rớt ở trong rừng. Thì mấy con biết rằng cái sự im lặng của đạo Phật – mà số người đông như vậy.

Còn bây giờ chúng ta thấy, mấy con thấy, mấy con không im lặng được.

Cho nên Thầy mong sao mấy con giữ gìn được như cái Giáo đoàn, cũng như Tăng, cũng như đệ tử của đức Phật ngày xưa. Đệ tử của Thầy cũng vậy, mấy con ngồi đây mà vẫn không nghe một tiếng xì xào nào hết. Người ta đến người ta ngạc nhiên, bước vào đây, cả một số đông ngồi như thế này mà không nghe một tiếng ồn, thì đó là cái đạo Phật đã được sống lại đó mấy con! Còn nếu mấy con, mà số người vầy mà kẻ nói qua người nói lại, kẻ nói tới lui, thì cái tiếng động của mấy con nói nó vọng lại.

Và đồng thời tại sao mình im lặng như vậy, người ta không có đi qua đi lại, mấy con, người nào ở thất nấy, người ta không có đi qua đi lại. Cả một số người mà như vậy, cả một khu rừng như vậy mà không có một cái sự đi qua đi lại, thành ra nó rất là im lặng. Còn chúng ta đi qua đi lại thì làm sao tiếng bước chân không động. Nhớ như vậy mấy con biết rằng, thời đức Phật còn được những cái bài kinh vẽ lại cái đời sống của chư Tăng lúc bây giờ như vậy.

Thầy ước mong rằng cái lớp đào tạo của Thầy được như vậy. Cho nên các con nhớ không? Nhà vua hỏi đức Phật: “Năm trăm Tăng chúng mà theo đức Phật đang tu họ có chứng đạt, chứng quả hết không?”, đức Phật nói: “Chín mươi người chứng Tam Minh, chín mươi người chứng Thiền định, còn lại hai trăm hai mươi người chứng Giới luật”.

Mà chứng Giới luật, mấy con thấy người ta sống im lặng như Thánh, có phải không? Nghĩa là trong Giáo đoàn của đức Phật là năm trăm người – theo Phật đó, thì năm trăm người – mà có rớt người nào không mấy con? Mấy con thấy, trong cái vấn đề đó mấy con thấy hiểu rõ không? Cho nên ở đây Thầy mong rằng mấy con không chứng được Thiền định ít ra mấy con cũng chứng được Giới luật. Giới luật nó xác định được cái Hạnh của người tu, sống im lặng như Thánh.

Đó, Thầy mong như vậy. Thầy mong các con, những gì mà Thầy dạy, để rồi Thầy đem hết cái nhiệt tâm của mình ra hướng dẫn cho mấy con tới nơi tới chốn. Mấy con không phí cái đời tu của mấy con đâu, mấy con không phí cái vấn đề mà từ xa mấy con đến đây mấy con tu đâu. Mà trả lại cái giá rất là cao quý, nghĩa là mấy con làm đúng thì mấy con phải hưởng được cái giá rất là cao quý, không thể có cái gì trên thế gian này so sánh được, riêng mấy con làm chủ được bốn sự đau khổ: sanh, già, bệnh, chết nơi bản thân của mấy con.

HẾT BĂNG

Chia sẻ trang này
(Số lượt xem bài: 34)

THÔNG TIN

☸ CHÁNH PHẬT PHÁP NGUYÊN THỦY

[ Trang bảo tồn sách và các bài pháp của Trưởng lão Thích Thông Lạc ]

Website: chanhphatphap.com

Email: [email protected]

___

* Nguồn tư liệu trong trang này được tổng hợp từ các trang liên kết chánh pháp trên cơ sở bảo tồn nguyên gốc lời dạy của Trưởng lão Thích Thông Lạc.