ĐẠO ĐỨC NHÂN BẢN - NHÂN QUẢ, SỐNG KHÔNG LÀM KHỔ MÌNH, KHỔ NGƯỜI VÀ KHỔ CHÚNG SANH TÂM BẤT ĐỘNG - THANH THẢN - AN LẠC - VÔ SỰ
Danh mục trang
Anh Vũ tham vấn 03 – Ba giai đoạn xả tâm – Sân vi tế

(CHUYỂN NGỮ TỪ PHÁP ÂM)

Anh Vũ tham vấn 03 – Ba giai đoạn xả tâm – Sân vi tế

A A A

ANH VŨ THAM VẤN 03

BA GIAI ĐOẠN XẢ TÂM – SÂN VI TẾ

Trưởng lão Thích Thông Lạc

Người nghe: Phật tử

Thời lượng: [1:26:06]

 

1- PHẬT PHÁP GIÚP CHÚNG TA TRỞ VỀ CÙNG MỘT ĐIỂM

(0:00) Phật tử khác: (Thưa hỏi)

Trưởng lão: Con cứ ước muốn đi, có ngày Minh Điền sẽ thành con. Thầy nãy Thầy nói ước nguyện mà. Con tu tập được những cái ngày mà thọ Bát Quan Trai như vậy rồi đó thì con sẽ ước nguyện cho Minh Điền. Con không có nói cho nó biết là con ước nguyện trong lòng.

Phật tử Minh Điền: (Thưa hỏi)

Trưởng lão: Không có thể nào không con. Con cứ ước nguyện đi con sẽ thấy cái lời đức Phật dạy mình không có thiếu, không có dối mình, đức Phật nói rất đúng con. Cho nên đức Phật nói mình muốn cái gì đó mình ước nguyện. Thì con tu được như vậy, con ước nguyện cho Minh Điền nó cũng sẽ tu được. Rồi con ước nguyện cả mấy đứa con của con nữa, nó cũng sẽ tu được. Một cái lòng người mẹ mà, thương tất cả các con của mình. Mình tu được thì mình mong cho những đứa con của mình nó cũng tu. Vì cuộc đời con coi vậy chứ nó không có hạnh phúc gì đâu, nó khổ lắm, đủ muôn mặt khổ. Cho nên con ước nguyện, con sẽ đạt được chứ không có gì.

(1:19) Phật tử Mỹ Châu: …​Nếu mà đi như vậy con mình nó buồn, con suy nghĩ mình đi tập tu mà con mình nó buồn mình có tu cũng như không, thấy không an. Đầu óc nó nghĩ, mà con tạm dẹp qua.

Trưởng lão: À thôi. Hôm nào có cái dịp Thầy sẽ cho đọc cái bức thư mà Thầy gửi cho bác Hữu Trí đó. Bởi vì đứa con nó nói: “Ba đi tu ba bỏ con”. Thì do đó Thầy mới lấy cái câu nói “Sao Ba nỡ bỏ con?”. Thầy mới viết một cái bức thư, Thầy gửi cho đứa con đó để nói cái ý nghĩa. Rồi một ngày nào đó, trong cái bức thư đó Thầy có nói cái ý: “Một ngày nào đó Ba sẽ ra đi vĩnh viễn, thì lúc bấy giờ con có gọi ba sao ba nỡ bỏ con thì lúc bấy giờ con cũng là mất Ba rồi”, phải không? Đó là cái bức thư Thầy khuyên để mà thấy được thực tế. Còn bây giờ Ba đi tu con không mất đâu, nhưng mà Ba sống đúng được tâm hồn thanh thản, an lạc. Và con cũng bắt chước ba, con cũng làm được vậy, thì khi mà ba mất, con mất, cha con mình sẽ gặp nhau trên cái điểm đó. Cha con đồng gặp một điểm đâu có còn mà “Sao ba nỡ bỏ con!” nữa đâu.

(2:24) Khi nào con đọc bức thư đó, con sẽ đưa cho mấy cháu nó đọc. Đó là cái lời khuyên của Thầy nó thực tế ở trên con đường đời. Để không khéo chúng ta cứ nghĩ là cha mẹ đi tu là bỏ con, không phải đâu! Tha thiết với con cái lắm mới tu, tu để sau này cha con, chồng vợ mới gặp nhau trên một điểm. Nó có một điểm chúng ta sẽ đồng gặp. Cũng như bây giờ các con cứ nghĩ rằng, ngày xưa đức Phật Thích Ca – Ngài đã nhập vào Niết Bàn. Bây giờ chúng ta không có thấy, chúng ta không gặp được Ngài nữa, không biết mặt mũi Ngài ra sao? Lời nói của Ngài thì còn ở trong kinh sách đó, nhưng mà Ngài thì chúng ta không còn biết nữa.

Nhưng mà khi nào chúng ta giữ tâm mình được thanh thản, an lạc, vô sự, bất động trước mọi cái ác pháp thì ngay cái tâm trạng đó thì chúng ta lại gặp được đức Phật Thích Ca chứ. Đức Phật hai ngàn mấy trăm năm rồi, cách chúng ta xa xưa rồi. Mà bây giờ chúng ta cũng ở đúng vào cái trạng thái mà đức Phật Thích Ca đã nhập Niết Bàn, thì đức Phật với mình cũng gặp nhau trên cái trạng thái đó.

Thì như vậy là rõ ràng bây giờ nếu mà chồng vợ, con cái chúng ta đều sống ở chung nhau trên một trạng thái đó thì chúng ta gặp nhau một điểm rồi, đâu có còn mà không sum họp đâu. Còn giờ chồng thì nghĩ vậy, vợ nghĩ khác, thì lúc bấy giờ mà nó chết rồi thì chồng sẽ đi tái sanh chỗ khác, mà vợ đi tái sanh chỗ khác không gặp nhau nữa đâu. Phải không? Con thấy không? Vợ chồng hiện giờ con thấy có ai mà hai tư tưởng mà giống nhau đâu, cho nên họ đâu có gặp nhau trên một cái trạng thái được. Do đó khi chết phải chia lìa, thì phải mất nhau, không còn gặp nhau nữa.

Mà Phật pháp giúp cho chúng ta để trở về một cái điểm với nhau. Bấy giờ chúng ta sẽ sum họp nhau trên điểm đó. Nó hay đến cái mức độ mà Thầy nói thật đúng là chúng ta hiểu được thì nó hay quá chừng. Nó sẽ không còn chia cắt nhau nữa, không chia rẽ nhau nữa, nó sống hoài. Lúc bấy giờ, ví dụ như mình muốn tức là Tứ Như Ý Túc mà mình muốn gặp nhau thì sẽ gặp nhau liền. Cũng như bây giờ cái trạng thái tâm của Thầy nó ở trong cái trạng thái bất động đó. Nó ly tham, nó ly dục, ly ác pháp, nó ở trong cái trạng thái thanh thản, an lạc, vô sự đó. Thì trong cái ý của Thầy nó muốn gặp Phật Thích Ca, thì ngay đó thì Phật Thích Ca với Thầy nói chuyện với nhau, cũng như là Thầy với mấy con ngồi đây vậy, có gì đâu.

Mặt thấy mặt rõ ràng chứ đâu phải không thấy. Nói chuyện âm thanh cũng như nhau, chứ đâu có thấy nó. Vào trong cái trạng thái đó nó không có cách cái ngôn ngữ. Nó đâu còn cái ngôn ngữ của con người của mình nữa, thành ra phải nói tiếng Anh, tiếng Pháp với nhau mới hiểu? Vô đó thì nó đồng ngôn ngữ với nhau hết, nó có một thứ ngôn ngữ à. Cho nên ví dụ như con là người Mỹ, là người Anh, là người Nga, là người Pháp, mà khi con sống ở trong cái trạng thái đó rồi, thì nó cũng đồng một cái ngôn ngữ nhau để mà gặp, để mà nói. Nó hay như vậy đó, nó phá đi cái hàng rào ngăn cách ngôn ngữ. Còn bây giờ chúng ta muốn thông suốt một ngôn ngữ nào đó phải học gần chết, nó mới có thể nói chuyện với nhau, hiểu nhau mới được. Đó là một cái khó.

(5:23) Vậy cho nên các con ráng cố gắng, Thầy chỉ sách tấn các con thôi, cố gắng để rồi gặp Thầy. Chứ còn nếu mà một mai Thầy đi rồi, các con mà không cố gắng thì các con không sống được ở chỗ tâm bất động, ly dục ly ác pháp, thì các con không gặp được Thầy nữa, vĩnh viễn. Cho nên Thầy mong rằng các con sẽ gặp Thầy. Dù bây giờ các con có ở bên Mỹ, ở đâu bất kỳ, nhưng mà các con chết đi mà con được ở trong trạng thái đó, các con sẽ gặp Thầy. Bất kỳ chỗ nào cũng gặp Thầy được hết. Mà nếu mà con không được ở trong trạng thái đó thì con dù có muốn, dù có gì nữa, con có bức tượng Thầy con thờ, con cũng không gặp Thầy đâu. Đó, đó là một cái nhiệt tâm, nhiệt huyết của mình, để mình đi vào được cái chỗ đó. Để cứu cánh mình hoàn toàn, không còn tái sanh luân hồi, không còn bị chia cắt. Bây giờ con tiếp tục hỏi Thầy thêm không? Con có hỏi Thầy gì nữa không?

2- THAY ĐỔI KHI CÂU PHÁP HƯỚNG KHÔNG HIỆU QUẢ

(06:12) Phật tử: Bây giờ con hỏi về mấy cái câu pháp hướng đó, khi gặp hoàn cảnh gì đó mà mình dùng câu pháp hướng đó mà nó không có hiệu quả, thì mình có nên đọc lại nhiều lần hay là sửa cái câu pháp hướng đó cho nó chi tiết hơn, nó thích hợp hơn hay không?

Trưởng lão: À, nếu mà khi mình dùng cái câu pháp hướng đó, mà gặp trường hợp nào đó, mình thấy nó không có hiệu quả thì mình thay đổi câu pháp hướng. Phải thay đổi, chứ đừng có nhẩm lại, bởi vì câu pháp hướng đó nó không đúng rồi. Nó không đúng với cái tâm trạng của mình, cho nên nó không hiệu quả. Mà hễ mình hướng tâm nó đúng cái tâm trạng mình cái nó hiệu quả, nó giải quyết cho mình được. Bởi vì cái kết quả của nó, khi đức Phật tu dạy: “Pháp ta đến không có thời gian”. Hễ mình hướng mà nó có kết quả thì nó không có thời gian, chứ không phải được chờ đợi. Mình chờ đợi là trật pháp rồi. Cho nên khi mà hướng có hiệu quả thì đúng, mà hướng không có hiệu quả thì phải thay đổi liền. Thay đổi cái cách pháp hướng Như Lý Tác Ý.

Phật tử Anh Vũ: Nếu mà mình đổi hoài, nó trật hoài thì sao Thầy?

Trưởng lão: À, mình đổi hoài, trật hoài tức là mình phải đến, mình nhờ một thiện hữu tri thức giúp cho mình câu pháp hướng, bởi vì mình chưa đủ khả năng trạch pháp. Bởi vì trong cái Trạch Pháp Giác Chi thì đức Phật có nói, khi mình đạt được tới cái tâm nào đó, thì mình trạch pháp nó đâu nó đúng đó. Còn bây giờ mình chưa đạt được thì mình trật, mình trạch pháp khi đúng khi trật. Cho nên mình cứ hướng tâm vô, mình cứ trạch ra những cái câu đó hoài cho đến khi nó hiệu quả thì thôi. Mà nó không hiệu quả thì mình đến mình xin, thì người ta cho mình cái đề mục, tức là người ta cho mình câu pháp hướng. Đề mục thiền hay là đề mục tu đó, tức là người ta cho mình cái pháp hướng.

Phật tử Anh Vũ: Còn trong cái thời công phu đó, mình tập những câu pháp hướng như vậy đó, đọc thầm những câu pháp hướng như vậy đó, thì mình có nên dùng những câu pháp hướng mạnh quá hay không? Hay là nếu mà câu pháp hướng mạnh quá thì có thể là mình không có thực hiện nổi, thì mình trở thành thất vọng, rồi mình chán nản hay không?

(8:19) Trưởng lão: Có! khi mà nó bình thường, tâm mình nó không có gì hết, thì những câu pháp hướng là câu khéo nhắc nhở tâm mình thôi. Còn khi mà đụng chuyện mà cái tâm của mình mà nó. Cũng như bây giờ nó đụng chuyện nó sân, mà nó cứ ngầm nó không chịu xả ra được thì mình quyết định “Sân là đau khổ, tại sao không dứt?”. Thì nó coi như là cái quyết định, quyết liệt để làm cho nó. Coi như là mình cắn răng, mình nghiến răng, mình trợn mắt, mình ra lệnh nó đó. Ra lệnh cho cái tâm phải dứt cái tâm sân đó thì như vậy nó mới dứt được. Thì như vậy là cái câu pháp hướng, nó phải dùng trong lúc đó.

Chứ còn cái câu pháp hướng đó mà dùng trong lúc bình thường như thế này là sai đó. Coi như lúc bình thường là mình vuốt ve nó để mà dụ cái tâm của mình. Mà đến khi mà nó cứng đầu thì phải roi vọt dữ tợn, nó mới nghe. Con thấy không? Mình huấn luyện cái tâm của mình là phải huấn luyện có phương pháp đó, mà câu pháp hướng là cái phương pháp để huấn luyện. Chứ lúc nào mình cũng ra lệnh răn đe nó hết thì nó: “Tôi có chứng ở chỗ nào, tôi có sân nữa đâu mà răn đe tôi dữ vậy nè”, thì như vậy là mình sai rồi. Cho nên phải biết.

Đức Phật mới nói mình thiện xảo mà, khéo léo mà. Cái pháp dạy mà tại vì anh không khéo léo, anh thiện xảo, cho nên anh tu không có kết quả. Pháp thì đúng nhưng mà tại mình tu trật rồi, tu sai rồi, không thiện xảo, không dùng đúng với cái tâm trạng của mình lúc bấy giờ. Cho nên đức Phật mới nêu ra Hành tướng – Nhân tướng, Hành tướng và Đặc tướng. Mình nêu những cái pháp này nó không hợp với mình rồi. Cho nên lúc bấy giờ nó không hợp cái pháp đó, nó hướng tâm nó không hợp. Cái tâm mình như thế này thì nó không hợp, thì mình phải xả nó đi, mình phải thiện xảo, khéo léo.

Cho nên có một cái vị mà về đây tu, thì mong cho cái tịnh chỉ hơi thở để nhập Tứ Thiền. Tối nào cũng ráng ngồi yên lặng, cứ ra lệnh, nghiến răng trèo trẹo để cho hơi thở nó tịnh chỉ. Trời đất ơi! Nó sai! Nó chưa ly dục, ly ác pháp thì để từ từ nó chứ, sao bây giờ bắt buộc nó dữ vậy? Thì như vậy là cuối cùng nó tịnh chỉ bằng cách tưởng. Nó tưởng thành ra nó tịnh chỉ bằng cách tưởng. Thì do đó nó tạo cho mình cái tưởng thức, nguy hiểm rất là nguy hiểm. Thay vì nó thấy nó ngưng hơi thở, nó tạo cho mình ngưng thở thực sự. Nhưng mà thực sự là mình còn thở chứ không ngưng, nhưng mà mình cứ tưởng là nó ngưng.

Bởi vì cái tư tưởng mình nó đặt thành cái tưởng ở trong cái chỗ mà quyết định như vậy, cuối cùng là nó không ngưng mà nó thành tưởng thức. Mà một thời gian sau Thầy mới gỡ cho nó ra, chứ nó lọt vào cái tưởng thức nó khó gỡ lắm. Cứ ngồi cái bắt đầu thấy mất cái hơi thở, không thấy hơi thở coi như là mình không có thở nữa, mà nó thở. Bởi vì khi mà nói: “Con giờ con không thở nữa, con ngồi cả tiếng đồng hồ con không thở”. Thầy mới đến, Thầy quan sát, Thầy coi có thở không? Có thở chứ không phải không thở.

Phật tử: Nó thở mà mình nghĩ là không thở.

Trưởng lão: Ờ, mà cứ cái tưởng nó che khuất đi, không thấy hơi thở. Nó ngưng hơi thở mà vẫn sống, tưởng là mình thật sự nhập định, con.

3- QUÁN TƯỞNG ĐÚNG NHƯ THẾ NÀO?

(11:06) Phật tử Anh Vũ: Còn như trong cái thời công phu đó mà về tác ý như vậy đó, mà mình cứ đọc những câu như vậy thì nó có thể là mình nhàm chán quá, rồi nó không có tiếp thu vô cái tâm mình được, thì mình có thể là dùng hình ảnh hay không Thầy? Ví dụ như mình biết là ai khen mình, ai khen con là tu hành giỏi quá, hay là khiêm tốn quá, con tuy không nói nhưng mà trong lòng vẫn thầm thầm vui mừng. Vậy con có nên mà tưởng tượng ra một cái hình ảnh có ai tới khen, rồi mình dùng cái câu pháp hướng để mình chặn nó lại hay không Thầy? Có thể dùng hình ảnh để làm cho nó sống động hơn, cho nó đỡ nhàm chán không?

Trưởng lão: Có con, phải tưởng tượng ra. Bởi vì có lúc đức Phật có nói phải quán tưởng, mình phải tưởng ra để cho mình. Nó sanh nó nhàm chán, không khéo nó ngầm ở trong đó mà nó nuôi lớn cái ngã là không được. Nó khéo lắm, nó thiện xảo lắm. Khi mà có cái người khác, thà là đừng ai nói gì hết, chứ người ta khen mình rồi, thì mình phải quán tưởng. Quán tưởng bằng cái hình ảnh, bằng những cái này, cái kia, bằng sắc tướng, âm thanh, để rồi từ đó mình mới thông được. Quán tưởng mình thông được cái lý của nó, mình mới buông xả được.

Phật tử: Tức là mình quán tưởng bằng hình ảnh được?

Trưởng lão: Bằng hình ảnh được, nó thực mà, cái đó là cái thực mà. Cho nên mình quán tưởng bằng cái… Ví dụ như thế giới siêu hình không có, mình quán tưởng có linh hồn thì cái đó là sai. Còn cái này quán tưởng nó có thật, nó có, nó có thực. Ví dụ như bây giờ mình đây không có thây ma hôi thối, không có bộ xương người. Mà mình quán tưởng có bộ xương người, mình nhìn cái bộ xương người, mình quán tưởng cái thây ma chết sình trương đây, hôi thối mình quán tưởng có. Thì cái này là cái sự thật, nó có cái người chết sình lên hôi thối, có thật, nhưng mà ở đây bây giờ nó không có. Con hiểu không? Chỗ này không có, cho nên đó gọi là quán tưởng, quán tưởng đúng.

Còn bây giờ đó, nó không có cái linh hồn mà mình quán tưởng có linh hồn; nó không có ông Thần mà mình quán tưởng có ông Thần, nó không có cõi Cực Lạc mình quán có cõi Cực Lạc thì nó là trật. Sai. Còn cái này nó có thật. Nhưng mà trong cái hiện tại, cái chỗ nơi đó nó không có cái hình dáng thân hình đó hôi, sình, thối; nó không có cái bộ xương trắng, nhưng mà người ta quán tưởng cái đó có, được, cái đó tốt. Thì cái con quán tưởng đó là dùng cái âm thanh sắc tướng đó mà quán tưởng đúng như thật. Để cho mình xả ly cái tâm tham của mình bằng cách này, bằng cách kia, bằng cái chấp ngã, hoặc là chấp tướng, chấp thọ của mình.

4- TU TRONG CẢNH TỊNH

(13:56) Phật tử Anh Vũ: Ví dụ như con ngồi trong vòng ba tiếng đồng hồ, con đi kinh hành hay là ngồi thiền gì đó, thì tại vì cảnh ở đây nó thanh tịnh quá cho nên hình như là cái chướng ngại pháp nó rất là ít, thành ra chỉ có một ít chướng ngại pháp thì mình đẩy lui nó được thôi. Như vậy ít chướng ngại pháp nó trở thành khó tu tập phải không Thầy?

Trưởng lão: À nó khó, coi chừng nó sẽ rơi vào. Nó ít cái chướng ngại pháp thì coi như cái tâm nó dễ yên lặng hơn, nó rơi vào cái trạng thái tĩnh lặng thì nó cũng sai đó. Cho nên vì vậy mà luôn luôn mình cảnh giác. Mình cảnh giác tức là mình dùng cái pháp hướng để cho cái tâm mình nó vừa tỉnh mà nó trong cảnh yên lặng này nó dừng. Nhưng mình có đem những cái quán suy tư về, ví dụ như mình thấy cái tâm mình nó tham đắm, nó dính mắc cái gì nhiều đó, bị cái gì nhiều, về cái chướng ngại pháp nhiều đó. Mà bây giờ thì nó không chướng, nhưng mình nên lôi những cái đó ra mình quán xét. Chứ không khéo mình ở trong cảnh lặng này mình không triển khai được cái tri kiến giải thoát của mình, thì sau khi mình đến cảnh động cái mình bị liền. Còn bây giờ mình triển khai cái trí tuệ này để sẵn sàng để khi mà mình đụng chuyện cái nó có cái trí tuệ nó đối phó.

(15:14) Phật tử Anh Vũ: Mình có thể đem những cái ký ức, những cái kinh nghiệm quá khứ ra để mà mình suy tưởng nó?

Trưởng lão: Suy tưởng để cho nó thấm nhuần nữa con. Ví dụ như nó có những cái gì ký ức, những cái gì mà kinh nghiệm tu hành mà để giải thoát mình đem ra mình suy tưởng, chứ đừng có để mà ngồi yên lặng, nó thấy yên lặng. Yên lặng thì nó cũng tốt đó, nhưng mà nó sẽ dần đi vào cái sự tĩnh lặng thì nó không tốt rồi, nó sẽ lọt vào trong cái định tưởng rồi. Cho nên mình cố gắng mình tránh làm sao mà cái ý thức mình nó luôn luôn nó có sự hoạt động đó thì tốt, đừng có nghĩ rằng cảnh động đâu.

Mục đích của mình là ly tham, sân, si mà. Ly hết cái tham, sân, si này thì nó là Thiền định. Mà tâm mình nó còn tham, sân, si thì giờ mình có ngồi yên lặng cả một ngày, hai ngày đi nữa nó cũng không có Định đâu. Cái Định tưởng rồi, thì con lưu ý cái phần đó. Thì cho nên vì vậy mà, trong hoàn cảnh yên lặng này thì con không có giữ cái tâm mình trong cái sự tĩnh lặng, mà nó chỉ tỉnh thức thôi. Vì tỉnh thức cho nên mình mới có đưa ra những cái pháp quán mình quán để mình triển khai cái trí tuệ, tri kiến giải thoát cho nó hay.

Phật tử Anh Vũ: Vậy thì trong lúc mà mình chưa ly dục, ly ác pháp hết đó, thì tất cả những Định của mình có đều là Định tưởng hết, không có cái nào mà thật là Định hết trơn đúng không Thầy?

Trưởng lão: Nó không thật Định. Bởi vì cái tâm tham, sân, si nó còn mà làm sao mà Định đây được? Tâm mình nó chưa có hết tham, sân, si mà biểu định, định cái gì?

5- TU TẬP TRONG CẢNH ĐỘNG

(16:25) Phật tử Anh Vũ: Còn trường hợp ngược lại nếu mà mình không ở chỗ Tu viện vắng vẻ như vậy mà mình ở trong thế gian, mình ở nhà chẳng hạn thì sáu căn của mình nó bị áp đảo quá chừng mình không thể nào chống đỡ nổi. Thì có cách nào để chống đỡ nó thì Thầy có thể giúp cho tụi con?

Trưởng lão: À Thầy sẽ giúp cho các con được cái bộ sách đạo đức làm người đó, nó sẽ giúp cho các con chống đỡ. Bởi vì đó là cái căn bản của người cư sĩ mà. Cái đạo đức nó mới chống đỡ được sáu, tiếp xúc sáu trần ở ngoài nó cứ tiếp mình, nó làm cho mình động dữ lắm. Sáu căn của mình tiếp xúc sáu trần nó động. Mà chỉ có cái đạo đức nó mới giúp cho mình bất động thôi chứ còn không có cách nào hết.

Cho nên cái bộ sách đạo đức làm người rất cần thiết cho mấy con là căn bản. Cho nên Thầy nói cái giáo trình mà tu tập cho người cư sĩ đó, là cái bộ sách đạo đức làm người đó, mà Thầy đang chuẩn bị Thầy soạn thảo cho mấy con. Cái bộ đó là căn bản nhất của người cư sĩ. Khi người cư sĩ đã sống được đạo đức làm người rồi đó, thì mới tiến thêm một bước nữa là mới là đạo đức làm Thánh đó, thì mới trở thành tu sĩ được.

Thì bấy giờ mấy con mới vô trong chùa mấy con mới tu tập theo các cái pháp mà Phật đã dạy cho người tu sĩ thì nó mới đúng. Chứ thiệt ra mấy con giờ vô chùa tu, chứ mấy con chưa có đạo đức. Chưa có hiểu Đạo Đức Nhân Bản là gì? Nhân Quả là như thế nào hết. Chỉ, ờ cũng biết nhân quả như vậy, chứ mà chưa biết hành động đạo đức của mình ở trong cái nhân quả nó như thế nào đúng, như thế nào sai? Qúy vị từ xưa đến giờ không có cái bộ sách đó, làm sao biết đâu là đúng sai? Thành ra sau này thì mấy con sẽ có bộ sách đạo đức đó giúp cho mấy con.

Cho nên vì vậy mấy con ở trong gia đình mấy con tu, chứ mấy con đâu có cần phải vô chùa đâu. Khi đọc cái bộ sách đạo đức này, hàng ngày mình phải sống như thế nào, đối xử làm sao, cách thức như thế nào, nói như thế nào, hành động làm như thế nào? Tất cả mọi cái cho người cư sĩ để thực hiện trên cái đời sống của họ, mà nó đem lại cái sự an vui giải thoát cho chúng ta. Bởi vì đạo đức nhân bản – nhân quả không làm khổ mình, khổ người mà. Thành ra nó giúp cho mình không có làm khổ ai, mà cũng chính không làm khổ cho mình nữa. Đem lại mọi cái hạnh phúc cho mấy con đó.

6- BA GIAI ĐOẠN XẢ TÂM

(18:41) Phật tử Anh Vũ: Mình là phải đoạn dứt Ngũ Triền Cái, Thất Kiết Sử, những cái đó lâu lâu nó ló ra chút xíu mình mới thấy thì mình mới biết là mình còn, thì bây giờ mình muốn biết là mình còn bao nhiêu? Làm sao biết được cái này?

Trưởng lão: À, lẽ đương nhiên mình thấy cuộc sống của mình có những cái mà nó không quá cay nghiệt với mình thì mình sẽ làm chủ được. Có những cái mà nó quá cay nghiệt mình chưa làm chủ được. Nhưng mà nó quá cay nghiệt mình, nhưng mà mình vẫn tự chủ được, không có đến nỗi mình thô lỗ như những người khác thì mình biết con đường tu của mình nó có kết quả. Như vậy là nó kết quả được nửa đường rồi.

Còn nếu mà những cái chuyện nho nhỏ thì mình bỏ qua được hết rồi, nhưng mà đến cái chuyện mà quá cay nghiệt quá, nó quá lớn đó thì mình làm chủ không được. Mình trở thành một con người như bình thường, như người khác cũng giận dữ, cũng tức giận, cũng la hét um sùm vậy đó. Thì mình biết rằng mình mới bước đầu vào cái giai đoạn thứ nhất.

Nghĩa là khi mà không gặp trường hợp nào hết, bình thường những chuyện nhỏ nhỏ thì coi như là mình lướt qua được thì nó cũng là khá rồi đó. Tức là mình có hiểu biết rồi. Nhưng mà khi gặp cái trường hợp nó quá rối rồi, mình không còn sáng suốt nữa, thì lúc bấy giờ cái bản chất mà hung dữ của mình từ lâu tới giờ ác pháp đó nó lộ ra toàn bộ ra hết. Thì như vậy là mình mới bắt đầu, mới đi vào giai đoạn một.

Còn cái giai đoạn mà được lần thứ hai đó thì coi như là những cái chuyện xảy ra thì trong tâm mình biết mình có tức giận. Nhưng mà mình không lộ cái tướng thô của mình như: mặt đỏ hay là tay chân múa may hoặc là nói này kia là sai với người ta đó, thì mình biết rằng mình đã khá rồi, được phân nửa rồi.

Phật tử Anh Vũ: Nhưng mà bên trong thì còn.

Trưởng lão: Bên trong thì còn, bên trong mình vẫn thấy còn sân, còn phiền não, còn tức. Nhưng mà nó không lộ ra cái tướng thì đó là mình đã thấy mình tiến nhiều rồi đó. Cái tâm mình nó khởi lên, cái thân của mình nó theo cái hành động thân nó ra liền, nhất là cái miệng của mình nó không có kìm nữa đâu. Mà nó kìm được thì đủ biết nó phải có cái lực gì trong đó rồi, cho nên mình biết được nửa đường rồi. Thì mình tu hành mình so sánh được cái chỗ này mình biết.

Nó bừng lên, hai con mắt nó đỏ lên liền. Nó nghe người ta nói “Nó sai rồi” nó tức lên liền. Lúc bấy giờ hai con mắt mình nó nghe nó nóng lên rồi, mình biết rồi. Nhưng mà mình không có lộ thêm một cái gì ra hết, hoàn toàn không có nói to tiếng, không gì hết, thì mình biết mình được nửa đường rồi. Chứ còn lúc bấy giờ mà miệng nói, tay mà muốn đấm người ta đó thì thôi thô quá rồi. Con lưu ý cái phần đó thì biết mình tu được nửa đường chưa? Còn hễ mà tới coi như tâm hết phóng dật rồi thì con đường của con là hoàn tất rồi đó.

Phật tử Anh Vũ: Nó hoàn toàn không còn nữa.

Trưởng lão: Nó không còn nữa, nó ba cái đoạn. Nó chia làm ba phần:

– Phần thứ nhất là phần Sơ cấp.

– Phần thứ nhì là Trung cấp.

– Phần thứ ba là nó tâm hết phóng dật.

Chia ba phần, coi như nửa đường rồi.

(21:51) Phật tử Anh Vũ: Vậy thì bình thường mình không biết, chỉ khi nào gặp hoàn cảnh khó khăn mới biết, hoặc là có ai mà thử mình thì mình mới biết, chứ còn bình thường thì không biết được.

Trưởng lão: Hoàn cảnh đó thì mới biết. Đó vậy đó. Bình thường thì mình thấy mình đâu có gì đâu mà biết được nó, nó cũng y bình thường như những người giải thoát vậy. Nhưng mà con sẽ biết, khi mà con tu được phân nửa rồi con sẽ biết. Thường xuyên cái tâm của con nó luôn luôn nó tập trung trong hơi thở, tâm nó trong hơi thở. Bắt đầu bây giờ con ngồi một ngày, con ngồi chơi vậy. Trong một ngày con bình thường, con không có chuyện gì hết. Mà con thấy thường thường là cái hơi thở con, cái tâm con nó biết cái hơi thở ra vô, ra vô. Con không bắt buộc nó mà nó vẫn biết trong hơi thở thì con biết. Nếu mà cái số thời gian mà nó dài đó, trong một ngày 12 tiếng đồng hồ mà con thấy cái tâm của con mà nó bám vô hơi thở vậy, nó được 6 tiếng thì con được, coi như là con đi được nửa đường rồi. Còn nếu mà nó có 1 tiếng hay là 5, 10 phút đó thì nó mới có chút chút, thì nó mới bắt đầu vô.

Còn nếu mà luôn luôn lúc nào nó cũng biết hơi thở ra vô, ra vô nó không phóng dật nữa rồi thì đó là xong. Nó bình thường thôi, nhưng mà mình xét qua cái tâm nó thanh thản, an lạc, vô sự nhiều hay ít thì cũng biết được cái tâm mình ly tham, sân, si nhiều hay ít. Do căn cứ trong hơi thở, chứ không phải không biết. Nó không biết là hoàn toàn, coi như là mình hoàn toàn là không có cái pháp để mình căn cứ vào mình không biết.

Chứ còn đây ở trong đạo Phật thì đức Phật nói: “Tâm Định trên thân”. Khi mà cái tâm nó định thì nó sẽ định vào cái thân của nó mà nó định vào hơi thở. Thân của nó thì nó không thể nào định vào một cái bất động được mà nó phải định vào cái động. Do đó nó định vào cái động thì chỉ có hơi thở là nó động thôi. Nó định vào cái thân thì cái thân nó phải động thôi. Mà hơi thở là nó động, do đó nó luôn luôn nó phải định vào hơi thở. Và nếu mà nó định nhiều tức là tỉnh thức nhiều. Nếu mà nó tỉnh thức ít thì nó xả ít. Nó xả ít thì cái tâm tham, sân, si nó ít, phải không? Mà nó định nhiều, nó tỉnh thức nhiều ở trên hơi thở nhiều thì nó sẽ xả tâm nó nhiều. Mà nó nhiều thì do đó, thì nó làm cho tâm tham, sân, si của mình nó giảm nhiều. Mà khi mà nó định luôn liên tục như vậy hết thì nó là hết tham, sân, si. Căn cứ chỗ này mình cũng biết được cái tâm của mình.

7- TÂM PHẢI ĐỊNH TRÊN CÁI ĐỘNG CÓ ĐÚNG KHÔNG?

(23:55) Phật tử Anh Vũ: Như Thầy nói tâm phải định trên cái gì đang động như hơi thở, chứ còn cái bất động thì không được. Con nghe nói mấy thầy, mấy sư mà của Nguyên Thủy đó, của mấy thầy Nam Tông đó như là có cái pháp môn Thiền là để một cái vật gì đó trước mặt rồi quán, thì có phải là họ tìm cách định ở trên cái vật bất động đó không?

Trưởng lão: À, trên vật bất động đó là Định tưởng rồi, nó sẽ rơi vào cái bất động Không rồi. Bởi vì cái động này nó sẽ trở thành cái không ngơ rồi, vì cái đối tượng này để mình nhìn mình tập trung đó.

Ví dụ như vẽ một cái vòng tròn có cái điểm để cho mình tập trung trong cái điểm đó. Để cho tâm mình nó bất động trên cái đối tượng đó, thì đó là nó định trên cái vật đó rồi. Mà định trên vật đó thì nó sẽ vào cái bất động của cái đó, thì do đó nó không còn động nữa, thì nó là Không rồi. Nó lọt vào trong Không Vô Biên Xứ rồi.

Phật tử: Vậy cái đó nó có tốt không ạ?

Trưởng lão: Không tốt con, nó đi lạc đường rồi.

Phật tử: Đi lạc đường.

Trưởng lão: Nó không đúng.

8- BỐN LOẠI ĐỊNH VÔ SẮC VÀ TỨ THÁNH ĐỊNH

(25:16) Cho nên vừa rồi thì vợ con có hỏi ở trên máy, trên vi tính đó thì hỏi Thầy. Nó hỏi về cái Không Vô Biên Xứ, cho đến cái Thức Vô Biên Xứ. Tại sao mà trong các kinh như kinh Niết Bàn, kinh này kia thì đức Phật ở trong những bài kinh đó, thì nó có nhập bốn Thiền, rồi tới nhập bốn cái Định Vô Sắc này đó. Không Vô Biên Xứ, Thức Vô Biên Xứ, nó nhập Diệt Thọ Tưởng Định phải không?

Thì Thầy chỉ tóm lược Thầy trả lời: Khi đức Phật mà được các vị ngoại đạo dạy thì đầu tiên Ngài nhập cái Không Vô Biên Xứ. Cho đến khi mà cuối cùng, vị thầy cuối cùng dạy thì Ngài nhập được Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Nhưng mà đức Phật nhập được những cái định này rồi, xem lại thì nó không có giải thoát. Nó không có làm chủ được sinh, già, bệnh, chết của mình, cho nên đức Phật mới ném bỏ đi.

Do đó sau khi mà đức Phật khổ hạnh đến tối đa, thì lúc bấy giờ đức Phật không có đi được vì ăn ít quá, cho nên cái sức khỏe nó không còn nữa. Khi đó đức Phật mới được cái chú chăn dê đổ sữa cho mình, mới tỉnh lại. Thì tỉnh lại, đức Phật mới hồi tưởng lại nhớ hồi nhỏ mình ngồi mình tu mà ly dục, ly ác pháp nhập Sơ Thiền. Thì đức Phật mới nghĩ con đường mà Sơ Thiền cho đến Tứ Thiền, cái lộ trình này có thể đưa mình đi đến giải thoát. Còn toàn bộ tất cả những sự khổ hạnh và Không Vô Biên Xứ, Thức Vô Biên Xứ này thì nó sẽ không giúp mình giải thoát được gì hết.

Cho nên khi đó đức Phật mới nói, nếu như vậy mình bây giờ mà mình có sức khỏe để cho mình tu được thì mình phải ăn lại. Chứ còn nếu mình ăn uống khổ hạnh mình không còn đủ sức mình tu. Cho nên đức Phật mới bắt đầu ăn uống trở lại bình thường. Nghĩa là một ngày ăn ngày một bữa, nhưng ăn no đủ chứ không phải ăn ít, không phải tiết thực như vậy nữa. Do mà ăn đủ trở lại như vậy thì năm anh em Kiều Trần Như mới cho là đức Phật lợi dưỡng, vậy mà không có chơi với đức Phật nữa.

Cho nên đức Phật giờ còn có một mình, do đó đức Phật mới đến cái cội Bồ đề. Trước cái cội Bồ đề đó có dòng sông, để tiện lợi cho mình vừa tắm rửa mà vừa có nước nôi uống này kia nữa, cho nên đức Phật chọn chỗ đó. Bởi vì bây giờ còn có một mình, ai múc nước cho mình uống? Cho nên vì vậy mà ở đó để tiện mình múc nước mình uống hay tắm giặt cho nó tiện. Còn hồi đó thì ở chung với năm anh em Kiều Trần Như, thì những người này họ có thể họ thay phiên đi khất thực hay hoặc là họ múc nước. Mình ăn uống khổ hạnh thì họ lo lắng cho mình được. Còn bây giờ, thì không ai còn lo cho đức Phật nữa. Cho nên đức Phật mới đến cội Bồ đề đó, mới thực hiện từ Sơ Thiền đến Tứ Thiền rồi đi qua Tam Minh, chứ không có đi vào bốn cái định Không này nữa.

(27:53) Vì vậy mà tại sao bây giờ trong bài kinh Nguyên Thủy nó vẫn có những cái này? Là do ngoại đạo nó đưa vào. Chứ đức Phật đã tu không giải thoát thì bỏ, bây giờ còn lại kê vô đây làm gì? Con thấy cái pháp mà không lợi ích mà bây giờ còn kê vô sắp lớp với nhau như vậy, mà sắp lại trên cái pháp Tứ Thánh Định nữa. Mà rõ ràng là ở trong những cái kinh Phật, thường thường đức Phật xác định trong cái Ngũ Lực đó:

Thì hỏi “Định lực là gì”? Thì đức Phật nói: “Tứ Thánh Định” bốn Thiền: Sơ Thiền, Nhị Thiền, Tam Thiền, Tứ Thiền đó là Định lực.

Còn hỏi “Niệm lực là gì?” – Thì đức Phật nói: “Tứ Niệm Xứ”.

Mà hỏi “Tấn lực là gì?” – Thì đức Phật nói: “Tứ Chánh Cần”.

Mà hỏi “Tuệ lực là gì?” – Thì đức Phật nói là: “Tứ Diệu Đế”.

Mà hỏi “Tín lực là gì?” – Thì đức Phật nói là: “Tứ Bất Hoại Tịnh”.

Bởi vì tất cả những cái đó đều là những cái pháp nó cụ thể, rõ ràng. Ở trong kinh nó đã liệt kê cho chúng ta biết được cái pháp nào đúng, pháp nào sai? Chứ đức Phật đâu có nói là “Tứ Không” bao giờ đâu? Đức Phật nói “Tứ Thánh Định”, chứ đức Phật không nói “Tứ Không”. Thành ra “Tứ Không” không có, mà bây giờ lại liệt kê theo cái đó, để sắp như vậy thì tức là người sau này làm, chứ không phải đức Phật làm. Đức Phật đã loại bỏ nó ra rồi. Thì hỏi Thầy, Thầy trả lời để cho thấy được tại sao có những cái bài kinh người ta sắp những cái Định như vậy? Từ cái Định Hữu Sắc cho đến Định Vô Sắc rồi mới Diệt Thọ Tưởng Định. Thì như vậy rõ ràng nó có một cái con đường đi nó như vậy.

Thì Thầy mới vạch ra khi đức Phật tu bốn cái loại Định Vô Sắc này không có kết quả, thì đức Phật loại trừ bỏ ra rồi. Cho nên chúng ta hiện giờ chúng ta chỉ cần tu “Tứ Thánh Định” và hướng đến Tam Minh thôi, chứ không cần đi qua bốn cái này. Nó là cái lợi ích thật sự cho cuộc sống của chúng ta, còn cái này nó không lợi ích.

Cho nên hầu hết là các Thầy tu nó lạc vào trong Không Vô Biên Xứ, nó đi vào cái Định tưởng. Cho nên mới đưa ra những cái đề mục bên ngoài đó để mà tu, đó là các pháp của ngoại đạo. Xưa nó cũng có, trước đức Phật nó cũng có những cái pháp tưởng này, cho nên các vị ngoại đạo mới dạy đức Phật đó. Dạy đức Phật tu tập nhập mấy cái Định này.

Thì các con thấy hôm nay nhờ Thầy mà dựng lại tất cả những cái gì. Chứ không khéo người ta cứ xen vô trong kinh sách của Phật, cứ nói Phật dạy như vậy, nó làm lệch đi không biết đường đâu mà tu. Bây giờ Thầy dựng lại tất cả những cái gì mà người ta ném bỏ, của Phật mà người ta ném bỏ. Rồi có sẵn những cái bài kinh ở trong kinh Nguyên Thủy, nói thật sự đức Phật đã loại trừ nó như thế nào, nó cũng có cái lời của đức Phật đã nói rằng: “Tôi tu tôi thấy nhập Không Vô Biên Xứ tôi chỉ biết Không Vô Biên Xứ thôi, chứ không có gì. Ngồi không không đó, như vậy là Không Vô Biên Xứ chứ có cái gì đâu. Bây giờ tôi nhập Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ thì tôi cũng chỉ biết Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, chứ không có thấy hết tham, sân, si gì hết được. Thì như vậy có cái mục đích gì mà giải quyết cho tôi được đâu? Tu mà để ngồi vô trong đó chơi vậy thôi, chứ không có gì”. Đó là những cái bài kinh mà đức Phật lý luận. “Nhập Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, một cái Định tưởng cao như vậy mà rốt cuộc rồi nó cũng không có cái gì hết. Nó chỉ biết cái phi tưởng đó thôi, chứ không còn cái gì khác hơn hết. Thì như vậy nó có lợi ích gì? Tôi ném bỏ”.

(31:03) Cho nên nhờ những bài kinh đó mà Thầy vạch ra người ta mới chứng minh để cho biết đức Phật đã luận như vậy, để thấy đức Phật đã giải thoát. Chứ không khéo nếu mà không có những bài kinh đó, mà tội mấy ông Đại thừa, mấy ông mà Tổ của mình trước kia, mấy ông đó đưa vô mà mấy ông không qua. Chứ lẽ ra là người ta gạch mấy câu đó hết đi, thì bây giờ Thầy làm sao Thầy luận, phải không? Thầy làm sao Thầy dựng lại được. Bây giờ gạch mấy cái câu mà ông Phật luận: “Cái này tôi tu không được này kia”, gạch bỏ đi, thì người ta đâu có ngờ được là Phi Tưởng Phi Phi Tưởng là tu được hay không?

Còn này ông Phật ông luận nói cái này tu vậy không đúng rồi. Thì tại sao mấy ông khôn mà không ngoan một chút? Nếu mà ngoan một chút thì đời sau này mình hết dựng nổi. Đó là những cái mà để làm chúng ta có cái bằng cớ, để mà chúng ta dựng lại Phật giáo. Chứ nếu mà Thầy đặt ra thì đâu được. Kinh sách mọi người, người ta dịch chứ Thầy có dịch đâu? Mà bây giờ Thầy nói đức Phật ông nói không có, đức Phật không có nói mà Thầy nói có thì làm sao người ta tin Thầy được? Còn cái này bài kinh rõ ràng mấy ông dịch, chứ tôi có dịch đâu, Thầy có dịch đâu. Rõ ràng là đức Phật đã luận như vậy mà. Thành ra Thầy xách cái đó ra mà Thầy đập cái kia xuống mới được.

9- HAM THÍCH CẢM GIÁC THANH THẢN – AN LẠC

(32:19) Phật tử Anh Vũ: Ngũ Triền Cái với lại Thất Kiết Sử đó, trong khi mình cũng nói là thanh thản, an lạc, vô sự đó, thì cái an lạc nó có phải là một cảm giác dễ chịu mà mình thích hay không? Tại vì nếu mà cảm giác dễ chịu mình thích đó thì nó cũng thuộc về loại tham nữa, tham vi tế.

Trưởng lão: Mình biết nhưng mà không thích thì đúng. Mà biết mà thích cái đó cũng như thích cái đó như thế này: “Bữa nay sao ngồi không thấy cái này?”, tức là thích rồi. Cho nên bữa nay mình ngồi không có mà mình vẫn thấy bây giờ bữa nay nó không có thanh thản này, nó không an lạc như hôm qua hay như hồi nãy. Nó có cái niệm này, nó có niệm kia thì mình cũng không đòi hỏi nó nữa, mà mình cứ đẩy lui các cái chướng ngại pháp đó ra cho khỏi thôi. Chứ không nói: “Sao bữa nay ngồi sao mà nó lộn xộn quá vậy? Nó không yên”. Đó là mình tham cái an lạc rồi, thì không có được, không có như vậy được. Cái tâm mà khởi vậy là ác pháp rồi, còn tham. Mà tham cái an lạc, tức là còn dục. Vậy đẩy lui nó đi. Thì rốt cuộc rồi nó có là tự nó, chứ con không khởi tham đâu, con hiểu chưa?

Phật tử Anh Vũ: Tức là khi nào nó có an lạc thì mình nhận biết thôi?

Trưởng lão: Con nhận biết thôi.

Phật tử Anh Vũ: Còn khi mà không có thì mình đừng có cầu mong nó?

Trưởng lão: Đừng có cầu mong, đừng có ước. Đừng có nói so sánh “Hồi nãy có, bây giờ sao lại không có, như vậy mình tu sai rồi”. Không phải đâu. Bởi vì cái tâm mình nó chưa ly dục ly ác pháp hoàn toàn. Thì lúc mà nó ly, tự nó ly thì mình thấy an lạc. Mà lúc nó không ly thì nó khởi niệm này, nó phóng dật, nó khởi niệm kia thì mình lo mình tu tập chứ. Tại sao mình đòi hỏi lúc nào cũng an lạc? Thì chừng nào mình tu xong rồi thì nó sẽ được vậy hết chứ có gì mà cầu, phải không? Cho nên không tham mà có. Mà bây giờ mình ước mong nó có thì nó lại vọng tưởng hoài, con thấy nó cứ vọng hoài, nó vọng hoài không à.

(34:09) Cho nên nó có, mình biết như vậy là lúc này mình có ly dục, ly ác pháp rồi nó mới có an lạc đây. Nhưng mà không cầu mong mày đâu, tao chỉ cần dẹp cho hết, ly dục ly ác pháp cho hết thì cái này có phải có. Cho nên bây giờ mày có hay không có tao cũng không cần. Còn bây giờ mình cần, bắt đầu cái tưởng của mình sinh ra nó làm cho mình an lạc, từ đó nó dẫn mình đi vào Định tưởng mất. Mình cứ mình bị, mình ráng như vậy để mình ức chế cái tâm của mình, mình không xả nó. Mình ráng giữ cái tâm mình trong hơi thở để cho nó yên lặng, để cho nó có sanh ra đó, thì nó sanh ra tưởng. Chứ nó không phải do ly mà nó do bị ức chế mà nó sanh ra. Mà nó sanh ra cái an lạc này, bây giờ nó là hỷ lạc tưởng rồi, chết mình rồi. Nó dẫn mình đi trong cái mê hồn trận của nó.

Bởi vì cái tâm tham mình nó còn, nó không ly cái này. Chính cái chỗ mà nó còn ưa cái chỗ an lạc này thì tức là nó bị tham rồi. Mà mình không có xả nó ra, thì lúc bấy giờ cái dục tưởng bắt đầu nó hiện cái tướng xúc tưởng hỷ lạc hiện ra. Bởi vì mình cố gắng, mình ức chế đừng có vọng tưởng thì bị ức chế nó rồi. Ức chế thì cái xúc tưởng hỷ lạc nó sanh ra cái an lạc, rồi mình cứ tưởng nó là đúng. Nhưng mà nó càng lúc nó lại rung người mình lên. Mình ngồi riết, rồi bắt đầu bây giờ nó lúc lắc, nó không định mà cái thân nó lúc lắc. Nó càng lúc lắc nó lại càng thấy an lạc nữa, nó lại càng thích nữa, thì cái đó nó mới dẫn mình đi vào Định tưởng.

Thì giống như mà đồng cốt, con thấy nó lên nó nhảy tới nhảy lui, ngồi mà nó nhảy tới nhảy lui. Nó lúc lắc tùm lum tùm la một hơi, cái nó ợ, nó nói lên, nó giống như đồng cốt, nó bị tưởng.

Phật tử: Có những người ngồi thiền đó họ cũng lúc lắc dữ lắm, họ không biết họ lúc lắc.

Trưởng lão: Ờ đó, họ không biết đâu, họ thấy an lạc.

Phật tử: Họ nói là họ không có làm.

Trưởng lão: Mà mình ở ngoài thì thấy, thì thấy họ lúc lắc. Nhưng mà trong khi đó họ thấy cái tâm họ rất yên ổn. Nó không có vọng tưởng, nó không có gì, mà nó an ổn lắm. Mà họ lúc lắc qua lại, lúc lắc qua lại, đó là cái sai rồi.

10- KHÔNG BẰNG LÒNG LÀ CÒN SÂN VI TẾ

(36:12) Phật tử Anh Vũ: Còn trường hợp nữa là mình thấy những người thân hay là những người quen của mình, mà họ tu theo cái kiểu gì mà không có giải thoát, mà mình thấy nó không có tốt cho Phật pháp, thì mình không có vừa lòng. Thì cái cảm giác không có vừa lòng đó thì nó vẫn thuộc về sân rồi phải không Thầy? Sân vi tế.

Trưởng lão: Sân rồi, sân vi tế. Nó không bằng lòng là mình biết nó bị sân rồi. Nó có chướng ngại pháp mà nó không bằng lòng là thuộc về sân vi tế.

Phật tử Anh Vũ: Thì như vậy nó chưa gọi là sạch hết những ác pháp?

Trưởng lão: Những ác pháp.

Phật tử Anh Vũ: Là không đạt Sơ Thiền được?

Trưởng lão: Không đạt Sơ Thiền được.

Phật tử Anh Vũ: Thành ra cái Sơ Thiền đó là khó nhất phải không Thầy?

Trưởng lão: Khó nhất. Tam Thiền, Tứ Thiền là quá dễ. Cho nên ông Phật, ông cũng xác định con thấy: Khi mà mình ly dục, ly ác pháp rồi nhập Sơ Thiền, thì từ Nhị Thiền đến Tam Thiền, thì mình nhập nó không có mệt nhọc, không có khó khăn. Mà lúc này sao mà mình nhập cái Sơ Thiền nó mệt nhọc, nó khó khăn ghê gớm? Thì đúng là ông Phật ông nói đúng, bởi vì nó toàn bộ nó nằm ở trong cái Giới, Giới nó sanh Định. Cái tâm nó, mình giữ gìn giới luật, mà thiện pháp nó trọn hết rồi thì cái tâm nó ly dục, ly ác pháp nó mới có Định, thì nó khó thật.

Nhưng mà tới khi mà cái tâm có Định rồi, thì bắt đầu cái tâm Định này nó điều khiển thân nhập Định thì dễ quá rồi, nó không còn khó nữa, không còn mệt nhọc nữa. Cho nên đức Phật nói: “Tâm nhu nhuyến”. Nó nhu nhuyến rồi là nó ly dục, ly ác pháp rồi, nó dễ sử dụng. Thì bây giờ nó nói làm sao, nó bảo sao thì nó làm vậy. Cho nên vì vậy mà nó nhập Nhị Thiền, Tam Thiền, Tứ Thiền quá dễ dàng, đến Tam Minh cũng không còn khó khăn nữa.

Con thấy mình có cái lộ trình đầu tiên là cái cánh cửa đó, cánh cửa giới luật đó, nó đóng kỹ quá cho nên mình vô, mình vô không được. Mà mình vô được rồi thì bắt đầu nó khỏe. Coi như là mình vô nhà, bây giờ cứ đồ đạc ở trong nhà mình lấy ra xài thôi. Còn hồi đó mình đứng ngoài cửa, cửa nó khóa kín mình vô không được, vô không có thấu nữa. Bây giờ như các con là đang đứng ngoài cửa đó, đang tìm cách mở ống khóa mà vô.

11- THƯA HỎI VỀ NHẬP ĐỊNH VÀ ĐỊNH TƯỞNG

(38:09) Phật tử Mỹ Châu: Dạ thưa Thầy, khi mà nhập định như vậy vô ra như ý mình muốn, nó vô Định thì khi đó cái thân mình…​

Trưởng lão: Nó an lạc, Thầy nói nó an ổn lắm con ơi. Coi như thân tâm con nó không có cái thọ, nó không có cái cảm giác gì mà chướng ngại trên thân của mình, nó an lắm. Còn cái tâm con nó không có chút nào phiền não, tức là nó an ổn lắm. Cái chỗ mà Thầy nói thanh thản, an lạc. Cái chữ an lạc này nó giữa Tâm và Thân, nó an lạc qua cái thân…​

Phật tử Mỹ Châu: Dạ thưa Thầy, giống như là khi mà mình Định vậy…​

Trưởng lão: Nó không có cứng nữa con. Nó không còn cảm giác cứng nữa. Con nghe nó nhẹ nhàng, nó thơi thới, nó không còn tê nhức ở chỗ nào hết. Còn cái Định mà cứng ngắt là Định tưởng rồi…​ Nó bất thành, nó vô là bị tưởng, nghĩa là con chưa có ly dục ly ác pháp. Tức là cái Sơ Thiền này nó không vô, mà giờ nó vô là cái định bất tử. Thì cái định đó là thuộc về Định tưởng rồi.

Phật tử Mỹ Châu: Dạ, thì con vô được vậy xong cái con ra, con ngồi con thấy cái thân là nó thoải mái an lạc lắm.

Trưởng lão: Đó cũng là Định tưởng đó con.

Phật tử Mỹ Châu: Nó khỏe vậy đó, không biết sao?

Trưởng lão: Cái đó con không có làm chủ được đâu. Còn khi mà con ly dục, ly ác pháp rồi, con muốn Định nào nó vô Định nấy. Tại vì cái muốn Dục Như Ý Túc mà, mình muốn làm sao nó làm như vậy.

Phật tử Mỹ Châu: Dạ, đợt trước con đến đây đó Thầy. Thì con nghe có cái tiếng chuông, tiếng chuông vang vang xa xa vậy đó. Cái thứ hai nữa là

Trưởng lão: Cái đó thuộc về Thinh tưởng.

Phật tử khác: Nhưng mà cái tưởng này là nó có không Thầy? Nó có ở đâu xa nó vọng về không?

Trưởng lão: Không! Nó ở trong tâm con nó vọng ra. Nó qua cái cửa ngõ tưởng uẩn của con, tưởng ấm đó, nó qua cái cửa ngõ tưởng ấm. Khi cái tâm cái ý thức của con nó không hoạt động tức là nó không có vọng tưởng nữa. Nó yên lặng thì bắt đầu cái tưởng nó hoạt động. Cái tưởng nó hoạt động thì cái âm thanh tưởng nó xuất hiện từ ở chỗ tưởng ra, chứ nó không phải có cái tiếng chuông xa nó đưa đến.

(40:12) Phật tử Mỹ Châu: Như vậy là con tu sai là lý do tu sai là ở ngay chỗ này là cũng như trong lúc nó yên lặng quá rồi cái …​ hơi thở con nó không được tỉnh phải không Thầy?

Trưởng lão: Tức là con không có điều động được cái hơi thở của con bằng cái sự tỉnh thức của nó để đưa vào cái pháp hướng, để ly tham, sân, si đó. Thì con ở trong cái hơi thở, con yên lặng trong hơi thở không thì nó đưa con vào trong cái trạng thái thinh tưởng đó. Nó xuất hiện ra 18 cái loại hỷ tưởng sắc tưởng, rồi thinh tưởng, cái con nói đó là cái thinh tưởng đó con. Nó giống như là tiếng Chư Thiên nói hay hoặc là tiếng chuông hay tiếng chư Thiên nói. Cho nên người ta nhập vào trong cái Định tưởng đó thì người ta nghe chư Thiên nói, tiếng chư Thiên. Cho nên có nhiều nhà sư họ tu bên Nguyên Thủy, rồi họ nhập vào cái Định, rồi bắt đầu họ nghe được chư Thiên nói chuyện. Đó là một cái thinh tưởng của họ nó xuất phát ra, nghe trời Phạm Thiên đang nói chuyện, nghe dữ tợn. Nhưng mà thật sự ra cái trời Phạm thiên là cái cảnh tưởng. Cho nên đức Phật nói Tưởng tri chứ không phải Liễu tri. Đó, đó là cái thế giới tưởng nó hiện ra.

(41:10) Phật tử Mỹ Châu: Dạ, thưa Thầy, ý là trường hợp như vậy là mình tu sai thì mình phải sửa lại là khi cái tâm mình nó im lặng rồi thì mình phải bám vô trong cái hơi thở phải không Thầy?

Trưởng lão: Không phải! Khi mà cái tâm nó yên lặng rồi thì con bám vào cái pháp Như Lý Tác Ý. Con cứ hướng tâm: “Tâm ly tham, sân, si nghe”, diệt cái ngã của con thì con cứ quán cho nó. Con cứ tác ý ra, con cứ thường xuyên con tác ý chứ đừng có để nó không không, không được. Để nó biết hơi thở không thì không được đâu, nó sẽ đi sai. Đó, thì nhiều cái bây giờ nói chung, là hầu hết tu là nó sai. Đến cái chỗ nó cứ bị nhiếp tâm vào cái hơi thở, nó không có niệm khởi ra nữa, rồi cứ ôm chặt cái hơi thở mà đi đó thì nó sai rồi.

Cho nên khi mà nó biết cái hơi thở rồi thì bắt đầu chúng ta quán ly tham, quán ly sân, quán ly si, quán vô ngã, quán tất cả mọi cái Kiết sử. Chúng ta cứ thỉnh thoảng chúng ta quán. Hễ quán một cái câu tác ý rồi thì chúng ta cứ để cho nó yên lặng một khoảng thời gian chừng năm hay mười hơi thở, vậy cái bắt đầu tác ý ra nữa. Chứ đừng có để mà nó kéo dài chừng 5 phút, 10 phút không có được. Nó yên lặng 5 phút, 10 phút thì không có được. Nó chỉ khoảng độ chừng 1 phút là mình tác ý một lần thì nó cũng dài lắm rồi đó. Cứ tác ý ra đặng cho giữ cái ý thức của mình nó đừng có mất, mình tác ý ra để giữ ý thức.

12- THEO DÕI HƠI THỞ ĐÚNG CÁCH

(42:37) Phật tử Anh Vũ: Hồi nãy con nghe Thầy nói là mình ngồi trong vòng hai hay ba tiếng đồng hồ đó, không có vọng tưởng xen vô, mình cứ theo dõi hơi thở hoài được thì là tốt. Bây giờ thì mới nói là đừng có để theo hơi thở lâu quá phải tác ý nó. Thì như vậy hai cái câu đầu với câu sau con nghe nó trái ngược?

Trưởng lão: Trái ngược? Bây giờ Thầy nói, hồi nãy Thầy so sánh cho con biết là trong khi đó mình muốn biết được cái tâm của mình ly dục, ly ác pháp nhiều hay là ít, phải không? Thì do đó bây giờ mình mới nhìn lại coi trong mình ngồi chơi vầy mình cũng thấy nó. Mình cũng có mục đích, mình không có bắt buộc cái tâm của mình nó nhiếp trong hơi thở đâu. Nhưng mà tự động của nó, nó lại quay vô, nó luôn luôn biết hơi thở, tự nó nó quay vô. Thì nó quay vô cái thời gian mà ngắn 5, 10 phút đó, thì mình biết mình mới đi giai đoạn đầu. Mà nếu mà nó được một, hai tiếng đồng hồ hay là sáu, bảy tiếng đồng hồ, thì mình biết là nó đi được phân nửa. Mà hoàn toàn nó luôn luôn nó biết hơi thở, nó luôn luôn định trên hơi thở, nó không lưu ý gì bên ngoài. Ai chửi lộn bên ngoài, ai làm gì nó cũng không để ý hết. Mà nó chỉ có biết hơi thở thôi thì biết nó hết phóng dật rồi, thì nó là xong công việc của mình ly dục, ly ác pháp .

Phật tử Anh Vũ: Cái đó là mình trắc nghiệm?

Trưởng lão: Để trắc nghiệm. Còn bây giờ trên con đường mà đang tu, tâm mình chưa ly dục, ly ác pháp, mình biết mình còn sân, còn tham, còn đủ thứ đó. Mà bây giờ mình cứ bắt buộc nó ở trong hơi thở mà kéo dài thì không có được. Con hiểu chưa? Phải không?

Phật tử Anh Vũ: Thật là vi tế.

Trưởng lão: Vi tế đó, phải hiểu cho rõ, chứ không hiểu nó sai. Cái tâm của mình, mình biết chưa có ly dục, ly ác pháp. Bây giờ mình đã biết nó căn cứ vào, nó mới có biết hơi thở chút ít, thì mình nói: Như vậy rõ ràng là những cái chuyện gì nhỏ nhỏ,mình xả bỏ cũng thấy dễ dàng lắm. Nhưng mà chuyện lớn bắt đầu nó không có giữ được nó đâu, phải không? Nó to tiếng, nó cũng tay chân nó múa may đủ thứ hết à. Thì mình biết là, mình mới được cái phần đầu thôi.

Còn bây giờ nó, trong bụng mình thì nó có gặp cái chuyện mà nó khó khăn. Cái chuyện mà nó khó giữ được mình đó, thì do đó thì mình thấy mình có sân lên, thực sự mình có sân. Nhưng mà mình không có lộ ra cái tướng cho ai biết hết. Cho nên hầu hết tới cái tướng vi tế này thì người ta tưởng là người đó không sân. Chứ sự thật ra mình biết mình hơn ai hết, mình có sân, thì mình biết đây là mình mới đi được nửa đường. Thì mình nhìn lại để mà quan sát trong cái sự mà cái tâm mình nó không có sân thì nó ly dục, ly ác pháp hết. Còn bây giờ còn đang tu, thực ra đụng chuyện thì mình còn sân, cái gì cũng còn tham hết. Thì bắt đầu nếu mà ngồi mà cứ giữ tâm trong hơi thở đừng có vọng tưởng thì coi chừng đó, cái đó không được đâu. Phải luôn luôn tác ý ra, chứ không có được ngồi đó mà giữ. Đó, hiểu như vậy thì các con tu mới chính xác.

13- NGƯỜI NHẬP NHỊ THIỀN

(45:39) Phật tử Mỹ Châu: Dạ thưa Thầy, khi mà cái người mà vào Nhị Thiền…​

Trưởng lão: À, vào Nhị Thiền. Cái thân tướng của người đó con nhận xét qua cái giới đức của họ. Cái giới mà họ sống, họ không bao giờ vi phạm, họ không bao giờ ăn phi thời đâu. Rồi tới cái dễ nhận nữa là họ không có ngủ phi thời đâu con. Cho nên những cái đó là những cái tướng của người ta có. Thường thường là người ta đi, người ta hay phòng hộ mắt, tai. Bởi vì cái tâm người ta thường thường cái người mà ly dục, ly ác pháp thường thường cái tâm người ta phòng hộ. Người ta đi thường hay ngó xuống, người ta không có ngó qua ngó lại. Không có chuyện gì mà làm cho người ta liếc ngó qua lại. Đó thành ra, nội thấy cái tướng của người ta, biết cái người này ly dục, ly ác pháp. Cũng có nhiều người họ cũng tập cái tướng đó, nhưng mà đời sống mà giới luật họ ăn ngày ba bữa, thì biết ông này chỉ là cái tướng giả thôi.

Ví dụ như bây giờ con đến một vị sư ở bên Nam Tông, con thấy quý vị còn ăn thịt chúng sanh thì biết quý vị không có thực hiện tâm từ bi rồi. Quý vị có những cái luận để cho quý vị ăn thôi, chứ thật ra tâm từ bi quý vị không có thực hiện được, thì biết là quý vị này chưa ly dục, ly ác pháp rồi. Nội cái tướng ăn thịt chúng sanh không là đã biết không ly dục, ly ác pháp rồi. Bây giờ quý sư có nhập thiền định gì cũng không có được hết, phải không?

Bây giờ cái thứ hai nữa: quý sư thường hay lấy cái quạt che, giữ, phòng hộ mắt của mình, đi đâu cũng có dù có quạt hết, nhưng mà quý sư làm cái tướng. Nhưng mà sự thật ra quý sư cũng nói ăn ngọ, ăn ngày một bữa. Nhưng mà sáng quý sư còn uống sữa hay ăn cái gì đó, hay chiều uống nước trái cây, thì rõ ràng là quý sư chỉ biện luận thôi, chứ quý sư không có đúng thật đâu. Thì như vậy là qua cái giới luật thì mình xét được quý sư này chưa ly dục, ly ác pháp, còn chạy theo dục của thế gian, còn tham ăn, phải không?

Mình thấy cụ thể rõ ràng qua cái này, vô ở chừng một ngày thì biết rồi, đâu có trật được. Cho nên khi mà con đến cái vị sư mà người ta ly dục, ly ác pháp rồi con thấy, không ăn phi thời, sống rất đúng. Mà đi thì luôn luôn người ta ngó xuống, người ta ít ngó qua. Hễ khi mà người ta bước ra đường, người ta đi thì người ta ngó xuống. Mà có ngó qua làm cái điều gì, cần gì thì người ta đưa hết cái mình người ta qua chứ không có liếc xéo vậy. Không có đi mà liếc ngó, liếc liếc vậy đâu. Họ muốn ngó cái gì đó, họ phải xoay qua. Mình để ý là mình biết người đó ly dục, ly ác pháp.

14- ĐI PHÒNG HỘ NHƯ THẾ NÀO?

(47:48) Phật tử Anh Vũ: Nếu mà mình không có dòm lên, không có ngó thì có thể có gì nguy hiểm nó tới mình không Thầy?

Trưởng lão: À mình ngó như vậy chứ, từ đây tới đó không phải cúi. Nghĩa là đi không phải đi như ngựa đi, cúi đầu gằm xuống vậy đi. Phòng hộ kiểu gằm đầu vậy sai, phòng hộ cũng đi ngó tới trước vầy. Cho nên vì vậy mà khi mình ngó trước như vậy, thì cái góc độ của nó đó, cái góc độ của mắt từ chỗ này mà nó ngó ra, nó có một khoảng rộng vầy. Chứ không phải là gằm đầu như ngựa mà đi. Gằm đầu phòng hộ mà như ngựa mà đi thì trật, nó lại sai nữa. Đó, mặc dù là không ngó qua ngó lại, nhưng mà ngó xuống. Nhưng mà không phải ngó xuống dưới bàn chân mình đâu, ngó cách xa đó. Thành ra nó có cái góc độ, nó bao vầy. Thành ra có những sự kiện gì xảy ra mình đều giải quyết được hết.

Phật tử Anh Vũ: Lúc đi đó thì ngó xuống xa khoảng bao nhiêu bước?

Trưởng lão: Nó chừng khoảng hai thước hay ba thước.

Phật tử Anh Vũ: Hai, ba thước?

Trưởng lão: Hai, ba thước. Thành ra nó có cái góc độ xa vậy con. Còn mình ngó xuống vậy cái góc độ nó hẹp, nó dòm xuống dưới thì nó sai rồi, nó nguy hiểm lắm, thành ra mình phản ứng không kịp. Ví dụ như bây giờ con ngó xuống như vậy, con cứ đi ngó xuống vậy chăm chăm, xe tới nó đụng con không hay. Còn con ngó chừng khoảng độ ba thước, nó đến thì con tránh lên lề được. Nó ở ngoài kia, chứ nó chưa tới ba thước đâu. Nhưng mà vì con ngó ba thước con đã thấy nó ở ngoài kia rồi. Cho nên con tránh vô đây, cái xe nó đi tới, nó không đụng con. Nó phản xạ bằng cái trí tuệ. Mà bằng cái trí tuệ thì mình phòng hộ mắt của mình, nhưng mà không để cho nó duyên các cái pháp khác. Nhưng mà nó vừa là bảo vệ cho mình trên cái bước đường đi của mình, tai nạn có thể xảy ra.

Mình thấy thí dụ như có một bầy trâu hay bầy bò gì đó, nó cách xa mình. Đợi cho nó tới ba bốn thước, nó tới mình rồi thì làm sao tránh kịp? Cho nên vì vậy mình tránh trước. Một cái người điên nó đang ở cách xa ngoài kia năm, mười thước, thì ở đây mình đã thấy nó, đã có dáng của nó rồi thì mình tránh đi. Chứ để nó điên nó tới đây, nó chụp nó cắn mình sao? Hoặc là nó đánh mình thì sao? Do đó mình tránh trước.

Tất cả những cái này đều là phòng hộ, nhưng mình ngó xa vậy nhưng mà luôn luôn con biết như thế nào? Luôn luôn nhắc: “Mắt phải thấy hơi thở”. Chứ mình đi, mình gằm đầu xuống, mình nhắc nó không có nghĩa lý gì hết. Mà mình nhìn như vậy, vừa bảo vệ mà vừa nhắc cái tâm, cái mắt của mình phải gom vô. Nghĩa là nó gom vô, nó thấy hơi thở. Cho nên tuy rằng mình nhìn như vậy chứ luôn luôn lúc nào nó cũng cảnh giác, là cái con mắt của mình nó để ý cái hơi thở của mình thôi. Nhưng mà lúc nào thì con nhớ là tu theo đạo Phật thì không phải là: “Gom con mắt, biết hơi thở” không đâu. Mà nó luôn luôn nó ở trong cái chánh niệm của nó, tĩnh giác ở trong cái hơi thở đó, chứ nó ở trong cái chánh niệm. Cho nên mỗi một cái tà niệm nào, cái pháp ác nào mà nó vừa đến nó là nó phản ứng liền.

Cho nên nó có tĩnh giác mà nó Chánh Niệm, nó kèm theo cái Chánh Niệm của nó luôn luôn. Cho nên nó không để tà niệm xen vô, nó không xảy ra cái tai họa, nó không xảy ra cái khổ đau. Cho nên nó phòng hộ mà nó phòng hộ ở trong cái chánh niệm, nó tĩnh giác mà nó ở trong cái Chánh Niệm, vì vậy mà nó phòng hộ được mắt của nó. Cho nên thí dụ như bây giờ mình đang phòng hộ như vậy có một người phụ nữ đi ngang đẹp, thì bắt đầu nó nhắc: “Biết hơi thở, đừng có nhìn phụ nữ là một người sẽ lôi cuốn mình trong cái tâm không tốt, sẽ sanh ra dục”. Do đó mình nhắc nó vậy thì mình đi qua, mình không chú ý người phụ nữ đó nữa. Chứ không nó lén nó liếc, nó vi tế.

Cho nên vì vậy mà tất cả sự tu tập mình phải thiện xảo lắm. Nhưng mà thiện xảo một thời gian nó quen rồi, nó thành thói quen thôi, rồi nó dễ. Mới đầu thì thấy nó lọng cọng, nó khó, nó đủ thứ chuyện hết. Nhưng mà tập rồi nó thành thói quen, cái nó đi vào cái nề nếp được rồi, mình thấy cái người tu sĩ của mình rất giải thoát.

15- NHẬP TỨ THIỀN SAO SỐNG LẠI ĐƯỢC?

(51:41) Phật tử Mỹ Châu: Dạ thưa Thầy, về cái Tứ Thiền của Thầy. Sao thấy Thầy dạy là phải tịnh chỉ các hành, là tịnh chỉ toàn thân hết rồi. sao cái thân mình sống được Thầy?

Trưởng lão: À, con nghe như thế này này. Bởi vì khi một người muốn nhập Tứ Thiền thì họ có tâm thanh tịnh, tức là cái tâm ly dục, ly ác pháp. Tức là tâm nó lìa tham, sân, si hết rồi. Cái tâm nó thanh tịnh hoàn toàn, nó không tham, sân, si nữa, cái năng lực tâm nó vĩ đại lắm. Cho nên khi mà con nhập được cái Tứ Thiền là không phải con tập nín thở hay hoặc là con tưởng thở bằng lỗ chân lông. Hoặc là bằng ở trên óc con, hoặc bằng lỗ chân lông hoặc bằng da con, hay hoặc bằng bất cứ nơi đâu. Con không có được tưởng mà con chỉ có ra lệnh thôi, cái pháp Như Lý Tác Ý con ra lệnh thôi.

Khi tâm con thanh tịnh, cái tâm mà thanh tịnh rồi cái năng lực của nó sẽ làm cho cái thân con nó tịnh chỉ cái hơi thở, nó nhập Tứ Thiền. Cho nên khi mà con ra lệnh: “Hơi thở phải tịnh chỉ ngưng” hay hoặc là thọ, “Xả các cái thọ, xả các cảm thọ như thọ lạc, thọ khổ phải xả đi”. Con ra lệnh như vậy thì tự động cái thân của con nó theo cái lệnh của tâm, nó xả cái hơi thở, xả các cảm thọ. Cho nên do đó con bất động, hoàn toàn bất động. Vì vậy khi mà con phục hồi lại nó thì cũng do cái tâm đó nó bảo: “Hơi thở phải thở trở lại”. Thì nó cũng ra lệnh như vậy thì cái hơi thở nó thở lại. Chứ còn bây giờ con tập nín thở, tới chừng đó con thở trở lại, con không biết làm sao thở lại mới chết luôn. Con hiểu không?

Cho nên ở đây, người ta đi vô người ta có cái pháp vô, mà đi ra người ta có pháp ra, như vậy gọi là “Dục Như Ý Túc”. Nghĩa là mình muốn thở là nó thở, mà mình muốn không là nó không thở. Con hiểu “Tứ Như Ý Túc” chưa? Đó là cái pháp mà chúng ta để thực hiện Tứ Như Ý Túc. Do vì vậy mà cái tâm ly dục, ly ác pháp thì chúng ta mới thực hiện được Tứ Như Ý Túc. Tâm chưa ly dục ly ác pháp thì không thực hiện được Tứ Như Ý Túc. Cho nên nghe thì nó khó, nhưng mà sự thật ra tâm mà ly dục, ly ác pháp thì nó dễ lắm, nó không còn khó nữa.

Còn bây giờ đó, con muốn nhập Tứ Thiền là khó đó. Con bây giờ, con cứ ra lệnh, nó bảo hoài, nó cũng trì trì nó không. Mà con quyết định con làm dữ tợn nó, con ám thị dữ tợn nó thì nó sẽ tịnh chỉ bằng cái tưởng rồi, nó không thật đâu. Cái tâm nó còn tham, sân, si thì nó không tịnh chỉ được đâu, nó không làm sao mà nó dứt hơi thở.

16- ĐỊNH TƯỞNG CÓ LỢI ÍCH KHÔNG?

(53:57) Phật tử Anh Vũ: Còn như hồi nãy con có nghe Thầy nói là: Chưa ly dục, ly ác pháp mà mình Định thì cái Định đó là tưởng. Như con nhớ cái trường hợp cách đây cỡ ít năm đó, lúc mà con có tập được nhiều đó, tập kinh hành hay ngồi thiền đó, thì rõ ràng lúc đó là dục và ác pháp còn nhiều dữ lắm, thế nhưng mà sau mỗi lần ngồi thiền hơn một tiếng đồng hồ đó thì thấy tâm nó an lạc, thấy trí tuệ mình sáng suốt hơn, thấy có từ bi nhiều hơn, thì nếu mà gọi cái đó là tưởng thì cũng được, nhưng mà nó cũng tốt vậy Thầy, nó cũng giúp ích mình thấy vấn đề rõ hơn, mình từ bi hơn, rồi cái vấn đề mình làm khổ mình, khổ người nó cũng ít hơn nữa, thì nó so với ly dục, ly ác pháp mà trắng sạch như vỏ ốc thì nó không bằng, chứ còn nó vẫn tốt phải không Thầy?

Trưởng lão: À tốt, nhưng mà điều kiện nó sẽ dẫn mình đi vào một cái sai. Bấy giờ thì nó phát triển được cái tưởng tuệ. Cái tưởng tuệ nó cũng làm cho mình trước các ác pháp mình cũng ngăn được. Mình cũng thấy cái tâm mình nó cũng thanh thản, an lạc, nó xả được nhưng mà nó bằng tưởng, nó không thật rồi. Cho nên một cái thì mình lấy cái hình bóng để mình thực hiện sự giải thoát. Cho nên cái hình bóng đó nó sẽ đến cái mức độ của nó, nó sẽ hoàn toàn nó không thật.

Bởi vì mình còn những cái vi tế, mà cái vi tế đó cái hình bóng không giải quyết được. Nó giải quyết cho con cái phần thô bằng tưởng tuệ. Cho nên con thấy những cái người mà dùng cái tưởng họ tưởng rất hay con. Họ lý luận bằng tưởng mình không cãi được đâu. Nó đâu phải, bởi vì cái thế giới siêu hình tức là thế giới tưởng, nó tuyệt vời lắm. Nó có Ngũ Thông lận, chứ đâu phải ít đâu? Cho nên nó không có thua ai đâu, nó cũng có cái trí tuệ tưởng của nó cũng kinh lắm. Cho nên các tổ con thấy như Long Thọ ông luận cái Trung Quán Luận đó. Thầy nói thật sự ra trí tuệ tưởng thật siêu lắm chứ không phải là, coi như là nó muốn hơn Phật, chứ đâu phải vừa đâu. Cho nên con thấy nó có lợi ích thật sự, nhưng mà cái rốt ráo của nó để mà diệt lậu hoặc không được. Cho nên vì vậy mà đức Phật thấy cái cuối cùng của nó, nó không diệt được cái mầm tái sanh luân hồi mà. Cho nên nó không giải quyết được cái con đường giải thoát hoàn toàn.

Con thấy bây giờ nó nhập vào Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ Định đó. Nó nhập vào cái Định đó rồi, con thấy nó ngồi hai ba ngày nó vẫn bất động, chứ không phải là ít đâu. Người ta thấy nó cũng ghê gớm lắm đó. Nhưng mà có cái điều kiện là nó không có giải quyết được bốn cái nỗi khổ của con người. Nó giảm, nó có giảm. Vô bốn cái định đó nó có giảm. Con thấy các Thiền sư Đông độ, họ có giảm tham, sân, si, chứ không phải không giảm đâu. Nhưng mà hoàn toàn để sạch thì không được. Mà con đường đó thì không làm sao sạch được, nó có giảm, chứ nó không sạch.

17- PHẬT TÁNH (GIẢI MÃ CÔNG ÁN)

(56:36) Cho nên con tu con thấy, bây giờ con tu con thấy nó có phát triển trí tuệ thật, cái trí tuệ đó là trí tuệ tưởng. Cho nên vì vậy con tưởng ra nhiều lắm, con tưởng ra rất nhiều. Cho nên Thầy nói như thế này này. Con thấy cái Phật tánh nó cũng do cái tưởng tuệ của người ta mà tưởng ra Phật tánh. Người ta lấy cái tánh biết, tánh thấy, tánh nghe của mình để làm Phật tánh chứ gì? Đó là cái tưởng của người ta.

Đó, cho nên vì vậy mà trong khi người ta hỏi một cái công án, cái câu công án thôi. Mà mình giải được cái câu công án, tức là mình đáp người ta. Người ta vừa hỏi mình đáp, chứ mình không có được suy nghĩ, mình suy nghĩ đó là ý thức rồi. Do vì vậy đó mà người ta thấy rằng nó quá hay, quá thâm sâu. Làm sao mà người ta vừa hỏi cái mình đáp, cái đúng cái nghĩa? Mà hai cái thì cái câu trả lời với câu hỏi nó không ăn khớp với nhau mà tại sao người ta hiểu nó đúng.

Ví dụ hỏi “Phật là gì?” Thì vị Thiền sư nói “Ba cân gai”. Thì mình thấy ba cân gai với Phật đâu có nhằm nhò chỗ nào? Nó đâu có nghĩa, mình giải ra thì nó khác nhau xa quá. Nhưng mà nó đúng nghĩa đó con. Nghĩa là hỏi “Phật là gì?” Thì các Thiền sư nó mới Tánh thấy, Tánh nghe, Tánh biết là Phật chứ gì? Là Phật tánh của mình chứ gì? Vậy thì bây giờ cái ông Thiền sư này ông đang cân gai ông bán phải không? Đang cân gai bán, mà người ta hỏi Phật thì ba cân gai chứ cái gì? Thì cái tánh tui tánh thấy, tui thấy tui đang cân gai đây thì tui nói thật, chứ tui nói cái khác sao được? Con hiểu không?

Bây giờ Thầy nói như thế này, có người hỏi con “Phật là gì?”. Thì con nhìn Thầy, con nói “Thầy Thông Lạc” thì có đúng không? Bởi vì cái tánh thấy của con thấy Thầy mà, ngay hiện tại đó con có suy tư cái gì nữa đâu? Rồi bây giờ bắt đầu bây giờ con đang nhìn cái máy này mà Thầy hỏi “Phật là gì?”, Con nói “Cái máy này” đúng không? Tại vì cái tánh thấy con đang thấy cái máy chứ. Thì con nói trong cái tánh của con, chứ con có suy nghĩ đâu. Còn bây giờ đó, ví dụ như bây giờ đó, con nhìn cái máy mà Thầy hỏi “Phật là gì?” Thì con mới ngó quanh ngó quất, con mới nói “Cái cây ngoài kia”. Thì nghe nó cũng đúng chứ, nhưng mà Thầy nói “Thằng ăn trộm”, phải không? Bởi vì con ngó quanh ngó quất tức là có tìm kiếm để mà trả lời chứ gì? Đó là cái thứ hai.

Bây giờ con lại nhìn đây, mà ở ngoài kia có cái cây ngoài kia, mà con nói cái cây. Thì Thầy thấy con mắt con nhìn ở chỗ này mà con không nói cái máy. Hay hoặc là con nhìn ra phía tấm vách mà con không nói cái vách, mà con lại nói cái cây ngoài kia, Thầy nói con “ăn trộm”. Chỉ do con bắt chước học để mà nói thôi, phải không? Còn bây giờ con hỏi Thầy “Phật là gì?” Thì Thầy nhìn cái vách, Thầy nói cái vách, đúng không? Bởi vì tánh thấy Thầy thấy cái vách ngay liền hiện tại. Cho nên thật sự ra con thấy có lợi ích gì đâu? Chỉ là những cái ngôn ngữ để mà làm cho người ta khó hiểu, để làm cho người ta bặt cái lối suy tư chứ gì?

Phật tử Anh Vũ: Cái đó khó hiểu quá à.

Trưởng lão: Nhưng mà cuối cùng rồi, Thầy trả lời có sai không? Thầy trả lời trong cái tánh thấy, tánh nghe. Cũng như bây giờ con hỏi “Phật là gì?”. Thầy vừa nghe con chim kêu ngoài kia, con cũng nghe tiếng chim kêu ngoài kia, con hỏi Thầy. Thầy nói “Tiếng chim kêu”“Phật là gì?”“Tiếng chim kêu”. Thì lúc bấy giờ con nói Thầy sai đâu được? Tại vì tánh nghe Thầy đang nghe con chim kêu Thầy nói ngay là Phật, chứ đâu phải Thầy nói con chim kêu là Phật.

Thì có một câu chuyện: Hai thầy trò của Bách Trượng, là ngài Hoàng Bá đi với Bách Trượng. Thì khi Bách Trượng mới thấy có bầy cò bay qua ở trên trời nói “Bầy cò kìa”. Thì Bách Trượng mới nói “Bay qua rồi”, thì ông ta nắm cái đuôi ông kéo “Bay đâu?”. Tức là ông Hoàng Bá nói trật. Cho nên Bách Trượng mới nắm cái lỗ mũi ông nhéo, ông đau ông la: “Đau, đau quá, ôi ôi ôi”, thì Bách Trượng mới nói “Đó, cái chỗ đó đó”, phải không? Cái chỗ mà đau đó đó là Phật tánh ở chỗ đó đó, chứ không phải là bầy cò bay qua.

Chứ phải chi thí dụ như Bách Trượng nói “Bầy cò bay qua”. Trong lúc đó ông đang chặt cây cà chứ gì? Hai người mới đi hái cà chứ gì? Thì ông mới nói “Cây cà” thì nó đúng rồi. Cái này ông mới nhìn lên, ông thấy bầy cò bay qua. Ông nhìn lên, tức là ông phân biệt rồi, ông nói “Bầy cò bay qua”. Thì Bách Trượng ông mới tức, ông đâu có nhận ra Phật tánh. Ông mới nắm cái lỗ mũi ông nhéo, ông đau quá ông la. Thì ông nói Phật tánh ở đó đó. Con hiểu cái chỗ cái công án, những công án ấy chưa? Cho nên nói trong cái hiện tại tánh thấy, tánh nghe mà. Mình thấy mình nghe cái chỗ nào, người ta hỏi cái gì đó, thấy nghe chỗ đó, mình cứ trả lời. Đừng có trả lời ngoài cái tánh thấy tánh nghe của mình thì trật, thì có suy nghĩ gì đâu.

Đó, giống như bây giờ hỏi “Phật là gì?” mà Thầy thấy cái bàn, Thầy nói cái bàn. Thầy thấy đâu, Thầy nói đó thì cái đó là đúng mà. Cho nên khi mà xét ra cho đúng thì con thấy công án đâu có cái gì đâu mà khó đâu. Tại người ta không hiểu thôi, chứ hiểu rồi thì ngộ. Phật tánh dễ quá, đâu có còn gì đâu khó nữa. Mà rốt cuộc rồi con suy nghĩ coi, khi mà nhận ra Phật tánh mình có hết tham, sân, si không? Hay hoặc bây giờ mình phải tu này? Cho nên ở trong đó bây giờ bắt chúng ta tu, mà tu là ức chế, chứ đâu phải tu xả. Ức chế thì con thấy nó rơi vào Định tưởng. Định tưởng thì nó có giảm cho chúng ta tham, sân, si chứ, cũng như con nói hồi nãy, phải không?

Nó lòi cái tưởng, rồi bây giờ cái tưởng nó mới phát triển được. Bây giờ chúng ta mới luận, luận đông luận tây, nó nói cái nào cũng nghe hay hết. Cho nên các vị Thiền sinh, Thiền sư đều là lý luận mà sanh, có không? Thầy nói có không?

Phật tử Anh Vũ: Có.

Trưởng lão: Cho nên cuối cùng thì có ông nào mà làm chủ sanh tử được không?

Phật tử Anh Vũ: Về phương diện văn chương thì rất hay.

Trưởng lão: Rất hay, thơ văn thì rất hay, bởi vì tưởng mà, con thấy không? Còn bây giờ chúng ta thật này, bây giờ chúng ta phát triển thật sự. Trí tuệ chúng ta phát triển là trí tuệ Tam Minh, nó diệt lậu tận. Lậu Tận Minh nó diệt sạch lậu tận của chúng ta, nó chấm dứt tái sanh luân hồi. Tức là cái nguồn gốc mà tham, sân, si của chúng ta, cái nghiệp lực đó nó sẽ quét hết ra, nó không còn nữa, nó diệt hết. Cho nên chúng ta chấm dứt sanh tử luân hồi. Bây giờ còn hỏi gì nữa không?

Phật tử: Bữa nay là con hết rồi đó. Còn chị có câu hỏi gì để hỏi Thầy nữa không?

18- GIAI ĐOẠN NHỊ THIỀN

(1:02:36) Phật tử Mỹ Châu: Dạ thưa Thầy, khi mà mình ngồi thiền tu lâu đó Thầy, rồi tay chân mình nó có cứng không Thầy?

Trưởng lão: À, không phải đâu con. Cái Nhị Thiền sau khi mà chờ cho con mà ly dục lý ác pháp rồi, cái tâm mà ly dục ly ác pháp rồi, thì con mới ra lệnh như thế này này: “Tầm Tứ phải tịnh chỉ ngưng”. Hay hoặc là “Diệt Tầm Tứ”, con ra lệnh như vậy thì Tầm Tứ nó tịnh chỉ. Mà Tầm Tứ tức là ý thức của con. Cái ý thức, ý căn của con, cái Tầm Tứ nó thuộc về ý thức. Bởi vì con suy nghĩ cái điều gì nó là cái ý của con, phải không? Con tác ý trong cái điều gì đó là cái ý của con. Mà con bảo nó: “Tịnh chỉ, nó diệt Tầm Tứ đi”. Bởi vì cái Nhị Thiền nó diệt mà. Diệt tức là cái ý thức của con nó không còn hoạt động được nữa. Mà ý thức là một trong sáu cái thức. Đây: “Nhãn thức, Nhĩ thức, Tỷ thức, Thiệt thức, Ý thức và Thân thức”, con hiểu không?

Nó sáu cái thức. Mà khi mà cái ý thức này nó bị ngưng thì năm cái thức kia nó đều ngưng theo hết. Cái này nó ngưng hoạt động thì năm cái kia nó ngưng theo hết. Bởi vì trong thân của chúng ta có sáu cái thức_ Nhãn, Nhĩ, Tỷ, Thiệt, Thân, Ý thức. Mà cái ý thức chúng ta là Nhị Thiền đó, nó chỉ nhắm vào cái ý thức mà nó diệt. Cho nên vì vậy mà nó diệt luôn cả sáu cái thức của nó luôn, chứ không phải là diệt trong cái ý thức không. Nó diệt Tầm Tứ tức là nó diệt luôn sáu cái thức của nó: lỗ tai nè, con mắt nè. Tất cả mọi cái mà con ra lệnh một cái nó ngưng rồi, con mắt con bây giờ nó mở, nó cũng không thấy nữa. Nó không hoạt động mà, nó đâu có thấy. Lỗ tai con giờ không nghe, trời sét nó cũng không nghe.

Cho nên con nghe đức Phật nhập cái Định mà trời sét không nghe không? Đó là nhập Nhị Thiền, chứ không phải Tứ Thiền đâu. Tứ Thiền còn siêu nữa, con thấy không? Từ cái Sơ Thiền, tầm tứ con hẳn hòi đàng hoàng mà luôn luôn lúc nào nó cũng sống trong thiện. Nó không có ác pháp, cho nên tâm con nó hoàn toàn nó bất động rồi. Mà bước vào cái Nhị Thiền là kể như là trời sét không nghe rồi. Ngoại đạo làm sao mà bằng được. Năm trăm cỗ xe bò đi ngang đâu có bằng tiếng sét của trời, phải không? Vậy mà không giật mình. Bởi vì nó diệt rồi nó đâu còn nghe.

Con thấy tất cả trong bốn thiền của Phật đó, thì chỉ có cái Nhị Thiền là nó diệt thôi. Chứ còn cái Tam Thiền là nó ly hỷ thôi. Còn Tứ Thiền nó mới xả thôi chứ nó chưa có diệt cái gì hết. Cho đến cái Lậu Tận Minh nó mới diệt cái lậu hoặc, chứ còn nó không có diệt, con thấy chưa? Mà cái Nhị Thiền nó diệt nó dữ lắm. Nó diệt cái ý thức để hoàn toàn, để cho nó ly hết cái tưởng thức. Nó xả hết cái bóng của nó ra là nó nhờ cái diệt ý thức. Cho nên nó mới tới Tam Thiền, nó mới tịnh chỉ được hơi thở, nó kinh lắm chứ đâu phải. Con thấy chưa?

(1:05:03) Cho nên bây giờ mấy con không có nói mà mấy con đừng có rớ tới được. Cái bánh mà cái bánh Nhị Thiền, các con bây giờ. Nghĩa là con người mà chúng ta chưa có ly dục, ly ác pháp đâu có nếm được cái mùi vị nó đâu. Không có nếm được cái mùi vị đó, không có vô được chút nào đâu. Mà hễ vô được là tại vì tưởng thôi, chứ còn không có vô được. Cho nên ví dụ như bây giờ tâm con nó hết phóng dật rồi, nó quay vô rồi thì nó là bất động tâm rồi, thì cái Nhị Thiền con sẽ nhập được. Mà cái tâm con nó chưa có quay vô, mà con còn tham, còn sân, si, còn buồn khổ thì cái Nhị Thiền kể như là cái bánh đó, là cái bánh để đó chứ các con ăn không được đâu. Không có người nào mà ăn được cái mùi vị đó, không có biết cái mùi vị đó đâu, con thấy chưa?

Cho nên vì vậy mà con nghe trong băng Thầy, có nhiều người nói nhập Nhị Thiền, Tam Thiền, rồi thấy bóng dáng Tứ Thiền, họ đều nói tưởng. Có điều mà Thầy không nói ra, nói ra sợ họ buồn, Thầy không dám nói. Bởi vì cái tưởng của người ta, nếu mình nói ra nó trái ý với người ta. Bởi vì người ta sống ở trong cái tưởng rồi, mình nói ra cái người ta chống lại mình. Cái ngã của người ta lớn lắm. Bây giờ thầy nói thật sự Thiền sư Đông độ là những người đó đều là cái ngã lớn, chứ không phải không. Cho nên không có được quyền nói họ. Nói họ, họ chống lại liền.

Đó con thấy chưa? Bây giờ mà con cứ lo đi, con về đây, con thọ Bát Quan Trai, là con giữ gìn tám giới nghiêm chỉnh. Con lo tập ly dục, ly ác pháp. Con lo ngăn ác, diệt ác. Con cứ bao nhiêu đó tối ngày làm. Tâm con nó phóng ra thì con kêu nó quay vô, định vô thân, định trên hơi thở. Cứ riết như vậy cho nó định được cái Sơ Thiền đi, rồi còn cái kia sau đó sẽ nói chuyện. Thầy nói bây giờ mấy con tu ngay cái này đi. Tu chừng nào được cái này rồi, hãy nói chuyện cái kia. Thầy sẵn sàng mà. Thầy nói khi mà các con tu được cái Sơ Thiền rồi, Thầy sẵn sàng, Thầy giúp cho.

Mà các con biết khi nào mà con muốn nhập được cái Sơ Thiền các con phải độc cư 100%. Nghĩa là con phải sống một mình không lao động, không làm một cái gì hết. Tối ngày con sống, con chỉ có giữ cái tâm của mình, quét cho sạch tham, sân, si ra hết, thì lúc bấy giờ chỉ có độc cư 100% mới là quét. Chứ còn mình ví dụ mình độc cư 5 – 10 ngày rồi bắt đầu mình tiếp duyên thì nó không được. Nghĩa là suốt ngày sống một mình. Cho nên Thầy viết sách, Thầy nhắc các con. Độc cư là mình ở một mình. Độc bộ, độc hành; nghĩa là một đường mình đi. Độc bộ là: Bộ đây có nghĩa là cái đường, hành là đi. Nghĩa là mình phải ở một mình, đi một đường, chứ không có đi chung với đường ai được hết. Mà phải đi một mình, chứ không có được đi hai người.

19- ĐỘC CƯ – ĐỘC BỘ – ĐỘC HÀNH

(1:07:23) Phật tử Mỹ Châu: Thưa Thầy, vậy con xin vô trong thất rồi mình sẽ hành pháp, rồi mình mới ở trong thất được?

Trưởng lão: Bây giờ con sống chung mọi người đông đây mà con vẫn Độc cư, Độc bộ, Độc hành. Nếu mà con nói chuyện với họ thì con không độc cư, rồi phải không? Mà con đi, người ta cũng đi kinh hành, con cũng đi kinh hành. Mà con chú ý trên bước đi của con thì con độc bộ. Chứ còn mà lưu ý người ta đi “Người đó đi như vậy là trật rồi”, thì như vậy là con trật rồi. Mà con lưu ý người ta đi trật, tức là con không độc hành nữa rồi, con đi có hai người rồi. Phải không? Bây giờ mình ngồi tu đây mà thấy cái người đó họ làm cái gì đó, mình thấy họ sai. Thì đó là mình không có độc hành rồi, mình đã song hành rồi.

Phật tử Anh Vũ: Mình biết có bóng dáng đi ngang qua được không Thầy?

Trưởng lão: Mình biết có bóng dáng đi, nhưng mà mình không lưu ý đến. Họ đi đâu, họ làm gì làm, mình không cần biết. Mình biết, tức là mình vẫn thấy bóng dáng người này người kia, người ta làm mình biết. Nhưng mà không cần biết người ta làm sai làm đúng, người ta tu được, không được mình không cần biết. Mình phải sống chung như vậy mới thấy được cái Độc cư – Độc bộ – Độc hành. Còn bây giờ mình vô trong rừng núi mình sống một mình không phải độc cư đâu, mà cũng không phải độc bộ, độc hành đâu. Cái đó coi như là mình ức chế mình rồi, nó sai rồi. Cho nên có nhiều người hiểu lầm là mình phải tìm cái cảnh tịnh, mình tu cho nó xong rồi, mình mới dám ra cảnh động thì cái đó sai. Phải từ ở trong cảnh động mà tu để xả. Xả cho rồi, rồi bắt đầu nó tự tâm mình, nó ở trong cảnh động mà vô Định.

Cho nên suốt cuộc đời tu hành mà các đệ tử của Phật cũng như Phật là luôn luôn phải đi khất thực. Luôn luôn phải đi khất thực là phải tiếp duyên ngoài, chứ làm sao mà nói là mình sống ở trong thất đóng cửa không biết ai. Vậy mà độc cư chứ. Đi xin ăn, đi vậy chứ mà luôn phòng hộ, cho nên không có nói chuyện tầm bậy. Ai nói thì trả lời rồi đi, chứ không có lý luận gì hết. Cho nên vì vậy mà sống giữa mọi người mà độc cư. Mà sống giữa mọi người mà độc bộ, đi có một mình mình, không có đi chung với ai hết. Sống giữa mọi người mà không có đồng hành, khó đó. Vậy mình mới đi vào được cái đường ly dục, ly ác pháp.

Phật tử Mỹ Châu: Thưa Thầy, bác sĩ Trí có nói: Một mình rất là khó luôn, cái ăn thì dễ mà sống thì khó lắm, mấy ổng than dữ lắm.

Trưởng lão: Đúng vậy, vô không có nổi.

Phật tử Mỹ Châu: Ở trong thất chịu không có nổi.

Trưởng lão: Chịu không có nổi.

Phật tử Mỹ Châu: Như vậy rồi mình phải làm sao?

Trưởng lão: Mình tập, nó có ba giai đoạn độc cư. Mình độc cư, mình tập dần dần, dần dần. Bởi vì cái giáo pháp của Phật, dạy mình thọ Bát Quan Trai là cách thức dạy mình tập độc cư đó. Rồi trong khi mà độc cư, trong cái thọ Bát Quan Trai trong một ngày 12 tiếng đồng hồ hay 24 tiếng đồng hồ đó, thì mình vừa tập độc bộ mà vừa tập độc hành. Mình chỉ có tập 1 ngày thôi, chứ không có cho nhiều. Rồi mình tập dần lên 2 ngày, rồi 3 ngày, 4 ngày, rồi 1 tuần lễ. Hễ mình thấy được, mình thấy thích thú thì mình tiếp dần dần, dần dần. Chứ còn như bác sĩ Trí vô, cái ép vô cái độc cư, riết ở trong thất chừng một tuần lễ cái ông ngán quá trời. Trời đất ơi! Nó buồn khổ, nó cô đơn.

Đó, cũng như con về trên này phải không? Con về trên này, thì lúc bấy giờ Thầy biết rằng, Thầy phải luôn luôn lúc nào cũng giảng thuyết cho con vậy đó. Làm cho con nó có cái sự sách tấn, con thấy nó. Chứ mà Thầy bỏ con 1 tuần lễ mà con sống một mình con không biết, con buồn chết đó, chịu không nổi đâu. Cho nên bác sĩ Trí vô đây cái, Thầy không thèm nói tới, Thầy để cho ông sống độc cư. Bởi vì ai cũng nghĩ độc cư đâu có khó đâu, dễ mà vô, Thầy cho độc cư một tuần lễ là thấy ngán, căng máu mặt liền.

(1:10:53) Phật tử Anh Vũ: Tức là sau một tuần mà không có gặp Thầy là chắc chết. Chịu không nổi.

Trưởng lão: Nghĩa là thí dụ như con từ bây giờ con gặp Thầy rồi, con ra tu, tới mai con gặp Thầy nữa, con thấy nó an ổn lắm. Mà gặp Thầy thì nó tốt chứ đâu có xấu, phải không? Nhưng mà trái lại Thầy để cho con không có gặp Thầy, không gì hết đó. Trong tuần lễ, bắt buộc con phải đi ra con nói chuyện mấy người kia là con xấu hết. Bởi vì họ nói tầm bậy tầm bạ đó, bắt đầu lôi con đi ra, chết không? Nó xấu. Còn bây giờ Thầy huấn luyện cho con, Thầy tập dần dần, dần dần con vậy ha. Cũng như bây giờ bên nữ các con, khi cần thiết gì các con hỏi cô Út đi. Cứ hỏi cô Út, cô Út giúp cho các con. Các con thấy mình cũng độc cư, nhưng mà mình độc cư trong cái sự hướng dẫn của người khác. Thành ra nó sẽ sách tấn cho mình, nó thích tu. Còn nếu mà mình cứ ngồi không, mình không cần hỏi ai hết, mình vô thất mình ngồi đóng cửa, mình tu riết tuần lễ cái mình nhảy ra.

(1:11:46) Phật tử Mỹ Châu: Con thấy con ít hỏi cô Út lắm, hỏi cô Út la lên là con biết.

Trưởng lão: Thí dụ như bây giờ con hỏi cô Út ha, cô Út nói “Sao không giữ cái ý, cứ hỏi?”. Nói chung là mình hỏi tức là nó giúp cho mình, khi mà bị cô Út la sao không giữ ý mà tu tập. Thì lúc bấy giờ đó, do cái mình hỏi vậy cái mình về mình biết. Mình nhớ mình về, mình phải cố gắng, mình giữ ý đừng cho nó phóng dật chứ gì? À, thì tức là do đó cô Út nhắc mình rồi đó. Còn Thầy thì thật sự ra, Thầy giải thích cho các con hiểu cho thâm sâu, rồi từ đó lần lượt lần lượt, các con tập dần tập dần, do đó tới luôn. Chứ Thầy không có như cô Út. Cô Út thì cô muốn ngay liền mấy con phải giữ cái tâm đừng phóng dật liền. Thành ra cô, thí dụ mấy con mà gặp cô Út thì mấy con phải lấy ác pháp ngay liền, mà đương đầu liền, mà xả tâm mình thì các con mới vào tu được.

Phật tử Mỹ Châu: Con thương cô Út lắm, tại vì con hiểu cái tâm cô Út.

20- THẦY VIẾT BỘ SÁCH ĐẠO ĐỨC

Trưởng lão: Đúng con. Cho nên ráng. Mấy con ráng khi nào mà cứ về này tập dần dần. Bởi vì xa quá, chứ phải gần đó. Thì nói chung bây giờ thí dụ như con thì con ở dưới Châu Đốc phải không? Chứ đâu bằng Vũ, con ở bên Mỹ lận. Nó ở bên Mỹ mà nó về bên đây nó tu đó con. Con thấy ghê không? Xa coi như là cả nửa trái đất chứ đâu có ít phải không? Còn con ở dưới đó lên đây thì đâu có xa. Có một trăm mấy cây số chứ gì con, trăm rưỡi hai trăm cây số chứ gì? Hai trăm cây số đâu có xa, còn nó tới nửa trái đất lận. Cho nên vì vậy mà Thầy giảng, các con nhớ kỹ những lời Thầy dạy. Sau khi về các con mở lại, các con nghe cho kỹ lưỡng tất cả những cái này đó con, rồi các con tu sẽ có kết quả.

Có cái gì thì các con, bây giờ coi như là mình liên lạc, ở thông tin thì bây giờ nó cũng dễ. Thành ra cái con đường tu của mình hiện giờ thì nó dễ thôi khó đâu. Cứ miễn là cố gắng tu thôi. Nhất là mấy con còn ở trong gia đình, các con tu xả tâm, Thầy nói chín chắn lắm. Càng ngày nó càng nâng cao cái trình độ đạo đức của mình càng lên. Rồi cái bộ sách đạo đức của Thầy ra là giúp cho các con có một cái hiểu biết về đạo đức sâu xa nữa. Thầy chỉ nghĩ, Thầy lo sức khỏe của Thầy thôi, không biết nó có đủ để mà Thầy hoàn thành không, chứ còn Thầy cố gắng Thầy phục hồi thôi. Thầy thấy, bởi vì Thầy biết như thế này này, biết cái cơ thể của mình rõ:

Thứ nhất đó, nó cụ thể lắm, một khi mà cái người già mà nó còn ăn được thì cái sức khỏe nó còn. Mà người già mà thấy nó ăn dần dần, nó kém xuống đó, thì nó cũng khỏe mạnh nó không có đau ốm, mà nó ăn lần ít, lần ít dần dần, thì biết là cái cơ thể nó suy rồi. Nó không có tiếp thu được cái bên ngoài vô nó, thì sức khỏe nó phải xuống thôi. Ví dụ như: Tháng này Thầy ăn hai chén cơm đi, mà tháng sau Thầy ăn có chén rưỡi Thầy biết, ăn thêm nó không có muốn ăn nữa. Mặc dù là có đồ ăn ngon gì nó cũng không ăn hết à, nó chỉ ăn tới đó thôi à, nó không ăn nữa. Thầy biết là cái sức khỏe mình nó không cần tiếp thu thêm nữa rồi, thì như vậy là nó cằn cỗi rồi chứ gì? Còn nó ăn nhiều tăng lên là cái sức khỏe mình, tức là những cái tế bào trong người mình nó đang mạnh rồi. Cho nên nó ăn, nó mới tiếp nhận ra được nhiều, nó ăn vô. Còn bây giờ nó không tiếp nhận được nhiều, thì biết sức khỏe.

Như vậy Thầy bây giờ chỉ ăn ít rồi, mà chỉ còn có dùng cái sức thiền định để mà phục hồi, cho nó kéo dài ra thêm thôi, chứ con bây giờ ăn nữa là không được rồi. Bởi vì nó già, nó suy yếu. Những cái tế bào này nó già nó suy yếu, nó đâu có còn trẻ nó ăn nhiều được nữa. Nó đâu có tiếp thu những cái chất ở bên ngoài được nhiều nữa. Vì vậy mà nó đâu có muốn ăn nhiều nữa. Do đó bây giờ chỉ còn cái sức Thiền định mà phục hồi nó thôi. Cho đến khi mà hoàn toàn tuổi nó già quá, cằn cỗi quá, nó không còn phục hồi được nữa thì mình phải bỏ thôi. Cho nên Thầy cố gắng, Thầy phục hồi để mà Thầy viết cái bộ sách ra đời.

Thầy nghĩ là Thầy viết bộ sách rồi là Thầy thấy rằng Thầy đã xong cái nhiệm vụ đối với mọi người ở trên hành tinh rồi đó. Bởi vì cái đạo đức bây giờ chưa có, mà Thầy lại viết có là giúp cho mọi người trên hành tinh chứ sao. Để người ta sống, người ta không làm khổ mình, khổ người chứ gì? Thì như vậy là Thầy thấy Thầy mãn nguyện. Đời tu hành của Thầy giúp con người được vậy, Thầy mãn nguyện.

Phật tử Anh Vũ: Theo Thầy dự định sẽ bao lâu nữa Thầy sẽ xong cái bộ sách đó?

Trưởng lão: À, bây giờ cả những cái chương trình, những cái dàn bài của những cái bài ở trong cái giáo án đó, cái đạo đức đó, Thầy đã soạn xong cái dàn bài hết rồi. Bây giờ chỉ còn ngồi lại để mà viết thành chi tiết của nó thôi. Ví dụ như bây giờ Thầy nói về một cái đạo đức, cái đạo đức Lòng Hiếu Sinh của con người. Hiếu Sinh tức là chúng ta Hiếu cái sự sống, thương yêu cái sự sống của môi trường sống của chúng ta, từ cây cỏ đến mọi loài vật. Đó là cái dàn bài, Thầy có thể Thầy đưa ra cái dàn bài đó, cái đại khái như vậy. Rồi bắt đâu bây giờ bắt đầu thì vào cái gì, cái gì Thầy đã làm cái dàn bài đó rồi. Bây giờ vào bắt đầu vào cái gì, nhập đề thì phải viết cái gì trước? Rồi cái thân bài của nó phải viết cái gì, rồi kết luận nó phải viết cái gì? Thì như vậy là cái bài Đạo Đức Lòng Hiếu Sinh của con người thì như thế nào?

Khi mà Thầy viết cái bài này rồi thì các con sẽ, Thầy nói rằng cái số người ở trên hành tinh này nó sẽ ăn chay phân nửa. Nó sẽ nghĩ rằng tất cả những sự sống, mình sống mà mình nỡ làm chết cái sự sống khác để cho mình sống thì mình ích kỷ quá. Thầy sẽ nói đến mức độ mà Thầy viết như thế nào mà người ta đọc đến người ta cảm động. Người ta xúc động trước cái lòng thương yêu của mình đối với cái sự sống của hành tinh. Mà chỉ có hành tinh này nó mới có sự sống, mà tại sao chúng ta không thương yêu sự sống đó? Thầy sẽ gợi lên tất cả những cái…​, con.

(1:17:24) Phật tử Anh Vũ: Khi viết như vậy thì phải suy nghĩ, như vậy cái tâm nó có động dữ không Thầy?

Trưởng lão: Coi như là Thầy phải làm việc mà còn phải quan sát bằng cái trí Tam Minh của mình nữa. Ví dụ như bây giờ con có một cái tâm gì đó, mà Thầy cần phải viết cho một cái người đó họ sống một cái ác pháp. Như bây giờ Thầy muốn biết cái người mà họ cầm dao họ giết trâu bò, với cái tâm của họ như thế nào để cho nó rõ ràng, Thầy phải quan sát ngay những người đó nữa. Mà Thầy đâu có sống gần họ, mà ở đây Thầy phải quan sát họ thì con đủ biết Thầy phải sử dụng cái mức độ nào? Chứ đừng nói không cái trí. Thành ra mình phải nói cho thật đúng với cái tâm trạng đó để lôi họ đi vào cái đạo đức. Chứ nếu mình không biết mình nói trật, người ta đọc người ta thấy không phải, không nhằm nhò. Để giáo dục họ, phải đúng cái tâm trạng của họ. Cái tâm của họ như thế nào thì mình phải biết rõ chứ.

Ví dụ bây giờ Thầy không phải là người đồ tể mà giết trâu bò, làm sao Thầy biết được cái tâm đó được? Thầy giết trâu bò, Thầy mới biết được cái tâm của Thầy chứ gì? Thì khi mà một nhà văn mà viết cái gì đó thì họ phải có cái tâm trạng đó họ mới viết ra được. Thì bắt đầu bây giờ Thầy phải sống trở lại với cái người đó, Thầy phải hòa nhập vô cái người đó, để Thầy hiểu được cái tâm trạng đó, rồi bắt đầu Thầy mới ngồi đó Thầy viết. Thì con biết nó đầu tư một cái trí tuệ, đầu tư cả một cái trí tuệ của mình vào cái sự viết bộ sách đó, đâu phải ít đâu.

Phật tử Anh Vũ: Sách này mà ra đời, sau này là lợi lạc cho bao nhiêu người.

Trưởng lão: Thầy nghĩ rằng chỉ bây giờ có Thầy làm, chứ bây giờ có ai làm được đâu. Thôi bây giờ Thầy phải ráng trong cái tuổi già. Thay vì nếu mà cách đây chừng hai mươi, hai mấy năm mà Thầy ổn định được, thì chắc chắn là Thầy, cách đây hai mươi năm rồi, thì Thầy có thể Thầy có ra cái bộ sách này rồi. Nhưng mà vì nó chờ đợi mãi cho đến cuối cùng Thầy mới viết. Là chờ đợi Hòa Thượng Thanh Từ đó, chứ không có ai hết. Là Thầy chờ đợi Hòa Thượng Thanh Từ, để mà Hòa thượng đứng cái chiều rộng bên ngoài, mà Thầy cái chiều sâu bên trong, để mà giúp cho Tăng Ni tu tập. Trong lúc mà tăng Ni tu tập đó, Thầy mới rảnh rang, cho nên mà Thầy ngồi, Thầy soạn thảo cái bộ sách đạo đức. Mà không ngờ là đến cái giờ phút cuối cùng thì. Coi như là Thầy viết xong cuốn sách, Thầy quỳ dưới chân các Hòa Thượng mà Thầy xin, để các Hòa Thượng đứng làm cái mặt tiền, để mà Thầy giúp căn hậu thôi. Thế mà không được, không có vị Hòa Thượng nào mà họ.

Có Hòa Thượng Huệ Hưng, nhưng mà cái tư tưởng của Hòa Thượng Huệ Hưng không phải có cái mục đích mà thật sự đi vào Giới – Định – Tuệ đâu. Hòa Thượng Huệ Hưng có mục đích là xây dựng cái Tu viện chuyên tu đó, để cho tất cả các cái pháp môn của Đại thừa vào trong đó tu. Trong đó có cái giáo pháp của Thầy, có Giới – Định – Tuệ. Nghĩa là coi như là cái Tu viện tổng hợp, trong đó có Tịnh Độ, có Mật Tông, có Thiền Tông, rồi Thiền Phản Quang Tự Tánh – Nghe là tánh nghe đồ đó. Hòa Thượng là muốn lập cái Tu viện đó, nhưng mà không may là Hòa Thượng tịch. Thầy cũng nghĩ rằng thôi, bây giờ chỉ cần cho mình có một cái vị trí đứng đó thôi. Mà có một vị Hòa Thượng mà ở trong Giáo hội thì mình thấy đỡ rồi. Nhưng mà không được, cuối cùng Hòa Thượng tịch, ông này mất.

(1:20:01) Thì do vì vậy mà Thầy kéo dài chờ đợi cho đến phút cuối cùng. Thầy nói: “Nếu bây giờ mình nói ra thì đụng, mà đụng mà không có ai thì làm sao gánh vác được cái chuyện này? Khó quá! Mà nếu không nói ra thì làm sao mà xây dựng cái nền đạo đức này được? Bởi vì người ta cứ làm sai những cái đạo đức. Người ta xây dựng cái thế giới siêu hình, làm sao mà có cái thế giới siêu hình? Người ta cầu khẩn như vậy, làm sao mà xây dựng đạo đức được?” Cho nên không nói không được.

Cho nên Thầy nói bây giờ tới giờ phút cuối cùng này rồi mà không nói thì chắc không còn ai nói. Cho nên Thầy mới giảng cái giáo án 61 cuộn băng mà bây giờ các con có nghe đó. Đó là cái giáo án nó ra đời, thì nó hơi đụng chạm. Nhưng mà tới khi mà các con hỏi thì nó mới có cái bộ sách đạo đức Đường Về Xứ Phật, thì lúc bấy giờ các con mới có sách đó mà đọc, chứ không thì đâu có. Rồi bây giờ nó tới tới đó, thì bây giờ tới giờ này mà Thầy mới có lập cái dàn bài cho một cái bộ sách đạo đức đó thôi thì đủ biết là cả một cái vấn đề mà Thầy làm việc.

Phật tử Anh Vũ: Cũng có thể nữa là người ta đã ráng hết sức rồi, nhưng mà người ta chỉ được tới đó thôi, người ta không thể nào mà hơn nữa được, thì như vậy mình cũng nên thương người ta, chứ người ta không cố ý, nếu mà làm cái gì mà không được thì người ta cũng khổ tâm lắm chứ người ta đâu có sướng gì?

Trưởng lão: Đúng đó! Thật sự ra Thầy biết rằng tất cả quý Thầy người ta tu mà người ta không được, người ta cũng khổ, người ta cũng rất khổ. Cho nên mình phải thương xót, mình cố gắng, chứ mình không được ruồng bỏ. Chứ nếu mà thật sự ra mà Thầy chỉ cần nghĩ cho cá nhân của mình, Thầy nhập diệt đi lâu rồi. Coi như là Thầy nghĩ, trong khi mà Thầy về dưới Hòa Thượng Thanh Từ đó, Thầy chỉ nghĩ là một cái điều kiện xin Hòa Thượng nhập diệt. Thứ nhất là cái duyên chúng sanh không có, thì tức là Hòa Thượng chấp nhận Thầy nhập diệt. Thầy chỉ để cái ngày mà Thầy nhập diệt, Thầy gọi phật tử. Hòa thượng sẽ mời tất cả các phật tử về Chơn Không. Thầy sẽ ở đó Thầy nhập bảy ngày đêm. Sau bảy ngày đêm, Thầy sẽ nhập diệt, Thầy bỏ thân. Là Thầy chỉ gieo lại một cái tiếng vang lớn tại đất nước Việt Nam này có một người nhập Thiền Định như vậy thôi.

Nhưng mà Hòa Thượng, thì Thầy biết rằng cái điều kiện này, Hòa Thượng không thể nào mà cho Thầy nhập diệt tại cái Tu Viện Chơn Không hết. Cho nên vì vậy đó, đúng là Thầy xin Hòa Thượng không cho. Chứ mà Hòa Thượng cho thì chỉ để lại cái tiếng vang thôi, rồi sau này chắc không còn ai nhập được đâu, Thầy biết cái điều này kỹ lắm. Cho nên khi Hòa Thượng không cho thì tức là Thầy cố gắng, Thầy núp sau lưng Hòa Thượng để giúp Hòa Thượng thôi.

Nhưng mà cuối cùng thì cái duyên của chúng sanh nó không có, cho nên nó có nhiều cái sự rắc rối trong đó. Cái số huynh đệ của Thầy chứ còn đối với Hòa Thượng thì rất tốt, Hòa Thượng rất tốt. Huynh đệ sợ thầy, cái người tu như vậy là sau này sẽ lãnh đạo toàn bộ cả cái cái Tu viện hết. Cho nên họ tìm cách họ cho Thầy ra cho khỏi. Cho nên Thầy thì không quan trọng cái vấn đề đó, Thầy chỉ quan trọng là giúp cho Phật giáo thôi. Rồi cuối cùng thì Thầy phải coi như là độc bộ rồi, độc hành rồi, đi riêng một đường rồi, thành ra con đường của Thầy rất rõ ràng. Trước kia Thầy lấy cái đường lối chung là Thầy kết hợp, là Hòa Thượng làm cái chiều rộng mà Thầy làm chiều sâu.

(1:23:42) Phật tử Anh Vũ: Kết hợp vậy là hay quá.

Trưởng lão: Nó hay lắm con! Bởi vậy Thầy thấy cái hướng rất tốt, là lấy cái đó làm cái chiều rộng, Hòa Thượng cũng phá vỡ. Bởi vì Thiền tông mà, nó phá vỡ mê tín, con. Nhưng mà nó chiều rộng thôi, chứ nó không có đi sâu được. Còn lấy cái Giới – Định – Tuệ này, nó sẽ đi sâu vào cái Nguyên Thủy, nó đi sâu được. Nó thực hiện được cái nguồn gốc giải thoát thực sự. Chứ Thiền tông thì không thực hiện được đâu. Nhưng mà không được. Cho nên cuối cùng thì coi như là Thầy phải độc bộ rồi, đi một đường mình rồi.

Vì vậy đó mà Thầy phải nói thẳng, nói thẳng ra hết tất cả mọi cái, chứ không thể nào không nói được. Vì vậy mà đụng chạm lắm. Không nói ai hết, chỉ nói sai của Thiền Đông Độ và nói sai của Đại thừa thôi, thế mà động hết đó. Giờ cái điều kiện của Thầy thì nói về con đường mà tu sâu đó, Thầy tin rằng người ta khó lắm, chỉ những bậc đó thì ít lắm con. Để tới cái chỗ mà làm chủ được sanh, già, bệnh, chết như Thầy, nhập các định thì khó lắm. Nhưng mà mọi người đều sống được cái đạo đức thì được. Cái đạo đức nhân bản đem lại cái hạnh phúc cho người ta sống trên cái nền đạo đức được. Chứ mà đi sâu nữa mà ly dục, ly ác pháp hoàn toàn thì người ta ly không nổi, Thầy biết.

Phật tử Anh Vũ: Khó quá.

Trưởng lão: Khó, chứ không phải dễ. Cái người mà có thể nói rằng tha thiết nhất là bỏ hết cuộc đời, có thể đi vào cái ly dục, ly ác pháp. Nghĩa là thí dụ như bây giờ con tha thiết con tập, Thầy không có cho con cắt ngang gia đình đâu, con tập dần dần, dần dần. Mà cái tha thiết con thì, bởi vì mình tập ở trong cái đối tượng mà động thì nó phải lâu thôi, nó không nhanh được đâu. Cho nên con tập lâu, nhưng mà bền chí, bền chí tập. Cứ mỗi mỗi có gì sai hỏi Thầy, Thầy sửa lần, sửa lần. Sửa cho đến khi mà cái tâm quay vô được rồi thì bắt đầu ly gia cắt ái luôn. Chứ còn bây giờ thì không được. Chừng đó, nghĩa là vợ con tất cả mọi người có thương yêu cách gì đi nữa, con thực hiện được cái Thiền định này rồi đó, thì tức là vợ con đều dẫn dắt họ đi về một hướng hết, không còn đi đường khác nữa.

Phật tử: Dạ

Trưởng lão: Bởi vì thấy cái mầu nhiệm cách thức của con đã nhập được các cái định thì họ quá kính trọng, họ phải theo thôi, không còn cách nào khác. Thôi bây giờ mấy con nghỉ con.

Phật tử: Con cảm ơn Thầy.

Trưởng lão: Nếu mà con có cái cần thì ngày mai Thầy đến Thầy gặp hai giờ nữa.

Phật tử: Vậy thôi mai cứ gặp nữa, hễ nếu mà ít câu hỏi quá thì sẽ gặp thưa dần một ngày, cách hai ngày cũng được ạ. Nếu mà mai mà ít câu hỏi đó thì sẽ thưa dần. Vậy mai chị cũng tới đây lúc hai giờ.

Trưởng lão: Hai giờ sẽ gặp Thầy, con. Thôi, xá Thầy thôi con.

HẾT BĂNG

 

Chia sẻ trang này
(Số lượt xem bài: 6)

THÔNG TIN

CHÁNH PHẬT PHÁP NGUYÊN THỦY

[ Trang bảo tồn sách và các bài pháp của Trưởng lão Thích Thông Lạc ]

Website: chanhphatphap.com/net/org

Email: chanhphatphapnguyenthuy@gmail.com

___

* Nguồn tư liệu trong trang này được tổng hợp từ các trang liên kết chánh pháp trên cơ sở bảo tồn nguyên gốc lời dạy của Đức Trưởng lão Thích Thông Lạc.