ĐẠO ĐỨC NHÂN BẢN - NHÂN QUẢ, SỐNG KHÔNG LÀM KHỔ MÌNH, KHỔ NGƯỜI VÀ KHỔ CHÚNG SANH TÂM BẤT ĐỘNG - THANH THẢN - AN LẠC - VÔ SỰ
Danh mục trang

Yếu chỉ tu tập

Yếu chỉ tu tập

YẾU CHỈ TU TẬP

Trưởng lão Thích Thông Lạc

Pháp âm gốc: Yếu chỉ tu tập – Tuệ Như Ý Túc

Người nghe: Tu sinh

Thời gian: 17/06/2016

Thời lượng: [01:22:27]

Trích đoạn: [00:00 – 39:39]

 

1- CHỨNG ĐẠO KHÔNG CÓ GÌ LÀ CAO SIÊU VĨ ĐẠI

(0:00) …​Vì vậy mà phải sáu tháng miệt mài với cái pháp Như Lý Tác Ý cho đến khi Thầy làm chủ được bốn sự đau khổ của mình.

Còn bây giờ mấy con có Thầy, cũng như trước mà có đức Phật giảng bài thuyết pháp đầu tiên thì sau thời gian đó năm anh em Kiều Trần Như chứng quả A La Hán. Sao mà dễ dàng vậy? Và cuối cùng những người khác khi được nghe Đức Phật thuyết giảng xong thì họ cũng vậy, chứng quả A La Hán một cách dễ dàng.

Mà tại sao thời nay chúng ta cũng con người chứ đâu phải chúng ta là một cái loài vật gì khác sao? Y như người xưa, người xưa cũng có người thông minh, cũng có người u tối, thì thời nay cũng vậy. Nhưng mà tại sao người ta rồi nghe người ta chứng đạo, còn mình nghe rồi mà tu gần chết, mà tu lạc trong tưởng, mà không đạt?

Bởi vậy cho nên Thầy thấy: Khi hiểu rồi sao mà nó dễ quá, mà chưa hiểu sao lại khó quá! Mà hầu hết Thầy thấy quý thầy chưa hiểu, cho nên tu coi khó. Đi khất thực thì thấy mặt nào cũng ỉu xìu, đi cứ gầm gầm gầm gầm, không có thấy cái vẻ hân hoan gì hết! Tu thì phải hân hoan vui vẻ chứ tu gì mà coi khổ quá, khắc khổ!

Cho nên ở đây, Thầy xin đọc cái bài cho quý thầy hiểu:

Mọi người học đạo đều nghĩ chứng đạo là một cái gì quá cao siêu, vĩ đại.

Thật ra thì quý vị, ở trong não của quý vị từ lâu đến giờ người ta truyền thừa quý vị bằng cách quý vị hiểu như vậy đó. Cao siêu, vĩ đại lắm mới là người chứng đạo, chứng như Phật! Ghê quá, nghe như Phật thấy ớn quá!

Thành ra lúc bấy giờ mình thấy mình nhỏ nhoi, và mình thấy mình là, cái thời của mình là thời mạt pháp chắc tu khó lắm! Tự cái nghĩ như vậy nó cũng làm cho mình giảm đi cái hiểu biết của mình và cái sự tu tập của mình, cho nên rất là đau khổ.

Bởi vì Đại Thừa nó đã gieo vào tư tưởng của chúng ta cái khó khăn đó, cho nên bây giờ Thầy có nói gì, cởi mở gì thì quý thầy cũng thấy khó khăn. Bởi vì từ lâu nó truyền thừa một cách lâu dài, làm cho tâm chúng ta thấy quá khó, tu tập theo đạo Phật quá khó. Sự thật đâu có khó gì đâu!

Cho nên ở đây Thầy nhắc, mọi người hiện mà đang theo Thầy tu tập ở đâyđều nghĩ chứng đạo là một cái gì quá cao siêu và vĩ đại, nhưng sự thật không phải vậy.

Chứng đạo là sống với một tâm không bị dục lậu, hữu lậu, vô minh lậu tác động.

(2:35) Các con thấy không? Dục lậu, hữu lậu, vô minh lậu mà không tác động thì, cái người cũng bình thường thôi, nhưng mà có dục lậu, dục lậu là gì? Là lòng ham muốn, mình muốn cái này muốn cái kia.

Bây giờ đó, mình biết nó là dục lậu thì mình làm sao mình phải theo nó? Ví dụ giờ này nó khởi muốn ăn, thì mình biết nó là dục lậu rồi chứ gì? Mình khởi thích đi lại thất kia nói chuyện thì biết nó là dục lậu rồi chứ gì? Thì dừng nó lại!

Còn không thì lại đi kiếm người ta nói chuyện cho đã thì như vậy là dục lậu, chạy theo dục lậu rồi! Thì như vậy là nó đơn giản, rất là đơn giản. Mình ngăn, mình diệt những cái dục lậu.

Còn cái hữu lậu là những cái mình có. Rồi cái vô minh là cái không hiểu. Mà mình đã học được cái lớp Chánh Kiến rồi thì mình có minh rồi chứ, đã biết nhân quả, đã biết các pháp vô thường, đã biết các pháp bất tịnh, thì đó là mình được một số minh rồi chứ đâu phải là vô minh hết sao?

Cho nên vì vậy mà có cái vô minh lậu nào tác động được? Không có cái vô minh lậu nào tác động được. Vì vậy là ngay đó là giải thoát rồi chứ còn đòi gì, ngay đó là chứng đạo rồi, còn đòi cái gì nữa?

Đòi mấy người mọc ba đầu sáu tay sao? Hoặc là đòi phải bay lên trời, trên không ngồi xếp bằng trên trời mới gọi là chứng đạo! Chứng đạo đâu phải là thần thông? Đạo Phật đâu có dạy chúng ta!

Chứng đạo của đạo Phật là làm chủ bốn sự đau khổ. Như cô Huệ Ân, đến nay cô Huệ Ân cô cũng làm chủ được sinh, già, bệnh, chết, bây giờ cô tịnh chỉ được 15 phút hơi thở rồi!

Đó quý thầy thì chưa tịnh chỉ chứ cô Huệ Ân như mấy con nhìn, cô Huệ Ân cổ viết trong tập vở cổ trình bày cái sự tu tập, bệnh thì cổ đuổi đi, già thì bây giờ cô còn ngồi được chứ cổ có nằm liệt chiếu liệt giường đâu?

(4:25) Các con thấy, vẫn làm chủ được thân mà! Hôm đó cái lưng cổ khòm, bữa nay thì cổ đã tu tập, cổ đã thẳng được chút ít rồi, đâu có gì đâu! Rồi đây nó sẽ thẳng cũng như chúng ta thẳng thôi, có gì đâu, tại vì chúng ta không chịu.

Cho nên, pháp của Phật nó vẫn làm chủ được những sự đau khổ của kiếp người chứ đâu phải không? Mà hiện diện là chúng ta đã thấy huynh đệ của chúng ta và mọi người ở đây tu tập thật sự ra Thầy thấy, người ta làm chủ được chứ! Các thầy cũng có làm chủ được chứ đâu phải là không có làm chủ được?

Như vậy rõ ràng là pháp Phật thực tế chứ đâu phải không.​ Như vậy rõ ràng là mình có chứng chứ đâu phải là mình không chứng? Tại sao mình không thấy cái chứng của mình mà mình cho rằng cái chứng cao siêu vĩ đại nào? Bộ ngồi đó phóng hào quang là chứng đạo sao, không phải cái chuyện đó!

Cho nên:

Chứng đạo không có cái gì cao siêu vĩ đại cả, chỉ là một tâm bình thường như mọi người nhưng không có chướng ngại nào làm cho tâm người đó chướng ngại được.

Nghĩa là bây giờ, như Thầy bây giờ ai làm Thầy chướng ngại? Có cái gì? Cho nên đối với Thầy, Thầy thấy nó quá bình thường! Trời ơi, nếu mà cỡ trước hồi đó Thầy biết người ta dạy cho Thầy, Thầy cần gì phải tu cho cực!

Nghĩa là không có chướng ngại nào mà tác động vào được. Còn hễ mình bị chướng ngại tức là mình bị ác pháp chứ gì? Cho nên Đức Phật dạy ngăn ác diệt ác, sanh thiện tăng trưởng thiện. Mình sống hàng ngày như vậy là giải thoát rồi còn đòi hỏi gì nữa? Đó là cái cụ thể rõ ràng!

Chứng đạo không có nghĩa là chứng thần thông, mà chứng đạo chỉ là một tâm biết, một tâm bất động trước các pháp và các cảm thọ.

Chứng đạo chỉ là sống với tâm thanh thản an lạc và vô sự, lúc nào cũng như lúc nào, không bị kiềm chế, không bị bắt buộc phải tu như thế này, như thế kia.

(6:16) Nghĩa là mình chứng đạo rồi đâu bắt cái tâm mình, mà buộc mình phải tu như thế này, tu như thế (kia). Còn bây giờ mấy con thấy tâm thanh thản an lạc vô sự cứ bắt nó phải quán thân, rồi bắt nó phải đi kinh hành, bắt nó phải thế này thế kia.

Mà Thầy thường nhắc, ví như buồn ngủ mình đi mà không buồn ngủ thì thôi, mình người chứng đạo mà ăn thua gì mà sợ? Tới giờ đi ngủ rồi cứ ngủ chứ ai biểu không ngủ? Ông Phật ngày xưa ông tu rồi đến canh giữa ông còn nằm ông nghỉ kia mà, nghỉ ngơi kai mà, đâu có gì đâu? Còn nó ngủ cứ ngủ kệ nó, ăn thua gì, nó đâu phải là mình đâu mình sợ? Các con hiểu.

Cho nên, trong cái vấn đề tu tập nó quá cụ thể rõ ràng. Chứng đạo đâu phải là cái gì khó đâu. Nó đâu phải một cái chứng đạo để trở thành con người siêu việt?

Đừng hiểu một cách sai lệch của đạo Phật như vậy thì làm cho Phật pháp nó càng lệch xa, làm cho Phật pháp nó càng xa con người. Làm cho người ta thấy người ta tu không có được, làm cho nó không có gần gũi với con người. Mà đạo Phật là đạo của con người, là đạo gần với con người, cách sống của nó rất là bình thường!

Chứng đạo chỉ là sống với tâm thanh thản, an lạc, vô sự, lúc nào cũng như lúc nào, không bị kìm chế, không bị bắt buộc phải tu như thế này phải tu như thế kia. Chỉ có một điều quan trọng nhất đó là chúng ta phải quyết tâm buông xả đời sống nhân quả hiện có của chúng ta.

Nghĩa là trong cái đời sống chúng ta là đời sống nhân quả, chúng ta có quyết tâm buông xả cái đời sống nhân quả đó không? Nhân với quả. Mà có quyết tâm thì chúng ta mới có buông xả được, mà không quyết tâm thì làm sao? Ví dụ như bây giờ muốn ăn mà cứ đi ăn thì làm sao? Đó là đời sống nhân quả mà!

À nó muốn ngủ, giờ này mình chưa cho phép nó ngủ thì mình tìm cách mình đừng có cho nó ngủ, thì như vậy là mình làm chủ đời sống nhân quả. Mình muốn buông xả cái nhân quả đó thì phải làm như vậy, phải chống lại cái nhân quả đó như vậy, thì như vậy là mình giải thoát chứ có gì đâu!

2- BUÔNG BỎ CÁI BỊ SANH, BỊ GIÀ, BỊ BỆNH, BỊ CHẾT

(8:22) Mục đích tu hành của chúng ta là làm chủ sanh, già, bệnh, chết, nhưng cái gì làm cho chúng ta bị sanh, bị già, bị bệnh, bị chết?

Muốn hiểu điều này Thầy xin đọc lại bài kinh Thánh Cầu:

Thầy đọc cái bài kinh Thánh Cầu để cho quý vị thấy Phật dạy như thế nào?

Bởi vì chúng ta hằng sống ở trong cái nhân quả mà chúng ta không quyết tâm buông xả cho nên chúng ta bị sanh, bị cái đời sống của chúng ta, ham muốn dục lạc cái này cái kia, bị già, bị bệnh và bị chết.

Nghĩa là bị, chúng ta bị chứ không phải là chúng ta muốn cái đó đâu, chúng ta bị. Vậy thì chúng ta muốn cho mình không bị già, bị sanh, bị chết thì chúng ta phải tu tập cái gì đây? Thì trong cái bài kinh Thánh Cầu Đức Phật có nói, sau đây Thầy xin đọc lại đoạn kinh đó để cho quý Thầy thấy. Bởi vì chép nó hơi dài cho nên Thầy không có chép ra mà thôi.

“Ở đây, này các Tỳ Kheo, có người tự mình bị sanh lại tìm cầu cái bị sanh.”

“Bị sanh rồi đi tìm cầu cái bị sanh” – như bây giờ đó, nó khởi là mình muốn uống ly nước hay hoặc ăn, muốn uống ly nước ngọt, uống ly nước sữa hoặc buổi sáng muốn ăn bữa cơm, thí dụ nó khởi muốn, đó là cái bị sanh đó! Phải không, cái bị sanh đó.

Thì bây giờ chúng ta lại tìm cầu cái bị sanh, là chúng ta đi lấy bát cơm hay hoặc lấy cái ly nước sữa uống, đó là chúng ta tìm cầu cái bị sanh. Đó là chúng ta tìm cầu cái bị sanh.

Rồi bây giờ chúng ta, ở đây cái câu kinh rất là rõ ràng dạy chúng ta rất rõ, chúng ta đừng có làm theo cái điều đó thì chúng ta không có bị sanh.

“…​ tự mình bị già lại đi tìm cầu cái bị già”

Cái bị già là cái gì? Cái ăn uống đó nó chạy theo cái dục đó đó, là bị già đó! Ở đây để rồi cái bài kinh nó sẽ giải thích cho chúng ta thấy cái nào bị già. Thầy xin đọc luôn để thấy rõ ràng:

“Có người tự mình bị sanh lại tìm cầu cái bị sanh, tự mình bị già lại tìm cầu cái bị già, tự mình bị bệnh lại tìm cầu cái bị bệnh, tự mình bị chết lại tìm cầu cái bị chết, tự mình bị sầu lại tìm cầu cái sầu, tự mình bị ô nhiễm lại tìm cầu cái bị ô nhiễm.

Này các Tỳ Kheo, cái gì theo các người gọi là bị sanh?

Này các Tỳ Kheo, vợ con là bị sanh…​”

Thấy chưa?

“…​ đầy tớ nam, đầy tớ nữ là bị sanh, dê và cừu là bị sanh, gà và heo là bị sanh, voi, bò, ngựa đực, ngựa cái là bị sanh, vàng bạc là bị sanh.”

(11:02) Nghĩa là nói chung một cái đời sống của chúng ta xung quanh hiện giờ: Nhà cửa, của cải, tài sản, ruộng vườn, đất đai là cái bị sanh hết, là bị già, là bị bệnh, là bị chết. Những cái đó đó, nó là những cái “bị” đó.

Thì ở đây Đức Phật xác định cho chúng ta thấy là nói về cái bị, cái đời sống của chúng ta là, cái đó là cái bị sanh, già, bệnh, chết. Vậy thì chúng ta buông nó ra. Vậy thì bây giờ quý vị về đây quý vị buông nó ra hết đi chứ bây giờ còn cái gì nữa không?

Thế mà trong lòng không chịu buông đó. Trong tâm chưa chịu buông nữa! Ở ngoài cái hình thức là buông hết chứ trong tâm ngồi đây chứ còn nhớ vợ, nhớ con, ngồi đây còn lo lắng không biết ở nhà nó đói khổ làm sao? Rồi ở đây không biết nhà cửa ruộng đất (của) mình không biết có ai lấy không? Giấy tờ không biết có lo làm không? Nó đủ thứ chuyện hết, nói bỏ chứ sự thật chưa bỏ!

Bỏ, bỏ dứt hẳn đó, thì nó mới được, tức là không bị già, không bị sanh. Đây là cách thức thật sự mà, tại sao chúng ta muốn làm chủ sinh, già, bệnh, chết, tại sao chúng ta không dám bỏ? Mà bỏ tới nửa chừng, bỏ phân nửa thôi, còn phân nửa đi về, mai mốt có gì rút chạy quay về!

Thật sự ra mình đã quyết bỏ là bỏ thật sạch đi, thì con đường đó là con đường chứng đạo chứ gì? Khi mà quyết rồi thì nó chứng đạo chứ gì, cho nên cần phải dứt bỏ nhân quả mới chứng đạt được.

Thì Thầy xin đọc tiếp:

“Này các Tỳ Kheo, những chấp thủ ấy bị sanh người ấy lại nắm giữ, tham đắm, mê say chúng, tự mình bị sanh lại tìm cầu cái bị sanh.

Và này các Tỳ Kheo, cái gì theo các người gọi là bị già?

Này các Tỳ Kheo vợ con là bị già…​”

Nó cũng lặp trở lại, lặp đi lặp lại, vì sao này kia, cũng lặp lại bao nhiêu đó, là sanh, già, bệnh, chết.

Nghĩa là cái đoạn kinh này đó, lặp đi lặp lại cái chỗ đó là nói bị sanh, bị già, bị bệnh, bị chết, nó cũng đều toàn bộ là cái cuộc sống của chúng ta hằng ngày: Vợ con, nhà cửa, của cải, tài sản, heo dê, tiền bạc, đất đai, ruộng vườn, nhà cửa,​ tất cả những cái đó là cái bị sanh, già, bệnh, chết.

“Và này các Tỳ Kheo, có người tự mình bị sanh, sau khi biết rõ sự nguy hại của bị sanh, tìm cầu cái vô sanh.”

(13:27) Bây giờ đó, đi ngược lại đó, bây giờ đi ngược lại, để dạy cho mình, cái kia hồi nãy thì mình bị sanh, bị già, bị bệnh, bị chết, bây giờ đi ngược lại: Cái vô sanh, cái không già, cái không chết. Bây giờ để coi thử nó cho chúng ta biết cái nào?

Thì rõ ràng là mục đích của mình, ở đây Thầy nói: Chứng đạo là làm chủ bốn sự đau khổ, chứng cái sự làm chủ bốn sự đau khổ. Mà bây giờ mình chứng được, mình hiểu được, thì cái không bị già, cái không bị chết, cái không bị sanh, cái không bị bệnh, thì mình phải làm chủ nó, mình đừng có để cho nó sai mình thì tức là giải thoát, chứng đạo chứ có cái gì?

Cho nên quá dễ, người ta nghe rồi người ta​ chấp nhận cái không bị sanh, không bị già, cái vô sanh này thì tức là vô sự, chấm dứt hoàn toàn, có gì đâu?

Có gì mà phải tu, có gì mà phải thức đêm dậy khuya như vậy? Có gì mà phải cực khổ đến cái mức độ như vậy? Thầy thấy quá đơn giản, đâu có gì đâu, hiểu rồi ngay đó là tôi đã giải thoát hoàn toàn!

Hôm nay Thầy xin đọc lại cái đoạn này cho rõ ràng, đây:

“Và này các Tỳ Kheo, thế nào là Thánh Cầu?

Ở đây này các Tỳ Kheo, có người tự mình bị sanh, sau khi biết rõ sự nguy hại của sự bị sanh, tìm cầu cái vô sanh, vô thượng an ổn khỏi các khổ ách, Niết Bàn;

Tự mình bị già sau khi biết rõ sự nguy hiểm của sự bị già, tìm cầu cái không già, vô thượng an ổn khỏi khổ đau, Niết Bàn;

Tự mình biết cái bệnh và cái không bệnh…​;

Tự mình biết cái chết và cái bất tử…​;

Tự mình bị sầu cái không sầu…​;

Tự mình bị ô nhiễm, sau khi biết rõ sự nguy hại của sự ô nhiễm, tìm cầu cái không ô nhiễm, vô thượng an ổn khỏi khổ ách, Niết Bàn.

Này các Tỳ Kheo, như vậy là Thánh Cầu!”

(15:24) Nghĩa là bây giờ mình biết những cái đó là vợ con, nhà cửa, của cái, vàng bạc, tiền của…​ đó là cái sanh già bệnh chết, cái bị sanh, già; cái vô sanh, cái không bệnh, không già, không chết thì cái đó đi ngược toàn bộ là không chấp nhận cái đó.

Vậy thì mình không chấp nhận, mình bỏ đi, bỏ thật sự, quyết tâm bỏ chứ đừng có tiếc, đừng có gì nữa hết, trong đầu này đừng có gì nữa hết thì ngay đó chứng chứ sao? Người ta hiểu rồi người ta bỏ sạch người ta đâu có tiếc?

Cung vàng điện ngọc, Đức Phật vì sự đau khổ của chúng sanh Ngài bỏ, Ngài không tiếc chút nào hết. Sau khi về còn có một đứa con trai, thay vì để cho nó thay thế mình nó làm vua chứ? Không! Cho cái bình bát, coi như là cái ông Phật tiệt dòng mất rồi! Rồi cái ngai vàng này bỏ cho ai đây? Ổng có tiếc không mấy con? Ông đâu có tiếc đâu! Có thằng con trai ông cho làm vua mà giờ vác bình bát đi xin ăn, mà chúng còn đánh lỗ đầu nữa chứ!

Các con thấy cái chỗ của ông Phật, ổng thấy được cái thật và cái giả của cuộc đời, cho nên cái ngai vàng là cái giả, cái giàu sang là cái giả, có gì? Đó là cái bị sanh, già, chết. Cho nên dẹp hết, bỏ ra, khi về gia đình độ cả vợ con đi vào con đường giải thoát hoàn toàn, bỏ hết, không cần thiết!

Đó là một cái gương, một cái gương rất sáng, mà cái gương rất sáng để chúng ta biết rằng tu hành đâu phải khó, chỉ cần buông bỏ cái này. Mà Thầy thấy các con buông không nổi. Tại sao mà buông không nổi? Có gì đâu? Đã học các pháp đều vô thường, tất cả đều nhân quả, duyên hợp mà thành, có gì của mình nữa đâu mà tại sao không bỏ!

(17:10) Cho nên đọc sơ cái bài kinh như vậy chúng ta biết cái gì là cái bị sanh, bị già, bị chết, chúng ta phải quyết tâm chứ! Quyết tâm để mà chúng ta không còn bị sanh, già, bệnh, chết nữa.

Cho nên hiểu được cái bài kinh này rồi thì chúng ta biết cái chỗ nào để mà chúng ta tu. Sau này quý vị đọc lại cái bài kinh Thánh Cầu: Phi Thánh Cầu và Thánh Cầu, nghĩa là chúng ta sống theo cuộc đời thế gian đó là phi Thánh Cầu, còn chúng ta sống đúng, bỏ xuống hết thì đó là Thánh Cầu.

3- TU HÀNH KHÔNG PHẢI DIỆT Ý THỨC, DIỆT VỌNG TƯỞNG

(17:45) Tu hành là một sự sống bình thường, có lý đâu lại diệt hết ý thức phân biệt thiện ác…​

Ông Phật có dạy mình, xả cái đời sống của mình như vậy là có xả cái ý thức của mình không? Đâu có! Các con đọc cái bài kinh này có nghe ông Phật bảo rằng phải dừng hết cái vọng tưởng, dừng hết cái ý đâu? Mà bảo dừng, diệt những cái đó đó, cái bị sanh, già, bệnh, chết đó, dừng cái đó lại đi!

Thì ông Phật dạy vậy, tại sao chúng ta không làm vậy mà chúng ta đi làm khác? Dừng hết cái vọng tưởng chúng ta làm cái gì, mà ông Phật có dạy đâu?

Cho nên tu hành là một sự sống bình thường, mình sống như bình thường mọi người, có khác gì với ai đâu? Nếu mà mình bỏ cái đó là mình phi thường đó! Bởi vì người ta bỏ không được mà mình bỏ được, đó là cái phi thường của nó. Mà cái phi thường đó quá dễ mà!

Từ mình làm ra, từ duyên hợp của nhân quả mà có cha, có mẹ, chứ đâu phải là mình làm được cái này đâu? Duyên hợp ra có cha có mẹ, thì bây giờ mình hiểu được Phật pháp: Cái này là bị già, bị sanh, bị chết nè, bỏ xuống hết nè, để chấm dứt sanh, già, bệnh, chết! Cái mục đích nó như vậy mà! Thế rồi chúng ta lại bỏ không được!

Cho nên Thầy nói:

Tu hành là một sự sống bình thường chứ lý đâu lại diệt ý thức phân biệt thiện ác. Cho nên có vọng tưởng hay không vọng tưởng đều là một ý thức bình thường của mỗi con người.

(19:18) Như mình có vọng tưởng hay không vọng tưởng thì trong đầu mình nó suy tư nó nghĩ tưởng gì nó nghĩ thì mặc nó ăn thua gì? Miễn là nó đừng có suy nghĩ lòng vòng ba cái bị sanh, bị già, bị chết này thôi, chứ nó nghĩ gì cứ cho nó nghĩ, mà đừng có nghĩ cái chuyện đó.

Mà nghĩ cái chuyện đó thì dẹp…​ (không nghe rõ) …người bình thường như Thầy thôi, thì mấy con sẽ được giải thoát chứ có gì đâu? Đơn giản, quá đơn giản không có khó gì!

Đó, Đức Phật đã gom lại cho chúng ta thấy: Một cái đời sống của chúng ta xung quanh cả bao nhiêu vật chất, tình cảm của chúng ta đều là gói ghém ở trong đó hết. Đó, Đức Phật gọi là cái bị sanh, bị già, bị bệnh, bị chết.

Bây giờ muốn cái mà không sanh, không già, không chết thì bỏ cái này xuống đi, chứ đâu có bảo dạy mình diệt cái ý thức của mình, đừng có niệm ở trong đó. Các con hiểu rõ cái chỗ này.

Cho nên bây giờ mà cứ ngồi đó mà lại ức chế cho hết, còn bữa nào mà có vọng tưởng lia lịa tới thì “Trời ơi bữa nay tu sao mà khó quá”. Đó là cái tu sai, không đúng.

…​ của mọi người. Nhưng người tu hành không chấp nhận những vọng tưởng có tướng bị sanh, bị già, bị bệnh, bị chết.

Đó Thầy lặp lại đó! Thầy sẽ đọc lại câu này thấy rõ:

Tu hành là một sự sống bình thường chứ lý đâu lại diệt hết ý thức phân biệt thiện ác?

Cho nên có vọng tưởng hay không vọng tưởng đều là một ý thức bình thường của mỗi con người, nhưng người tu hành không chấp nhận những vọng tưởng…​

Tức là những ý tưởng của chúng ta khởi nghĩ đó.

…​ có tướng bị sanh, bị già, bị bệnh và bị chết.

Nó đúng với cái câu trong bài kinh Thánh Cầu.

Tất cả những vọng tưởng đó …​ đều ngăn tất cả những vọng tưởng đó.

Những cái vọng tưởng mà bị sanh, bị già, bị chết đó, tất cả những vọng tưởng đó, nếu nó đến thì chúng ta ngăn và diệt.

…​ Còn những vọng tưởng không sanh, không già, không bệnh, không chết thì để tự nhiên.

Nhớ cái câu Thầy nói. Nó có vọng tưởng, nhưng mà vọng tưởng không sanh, không già, không chết thì để tự nhiên chứ! Vậy thì cái vọng tưởng nào mà không sanh, không già, không chết?

(21:25) Quý vị biết quá nhiều, bây giờ tôi ngồi tôi nghĩ là bây giờ đây thân tâm thanh thản, an lạc, vô sự nè, thì cái này rõ ràng là cái vọng tưởng không sanh, không già, không bệnh, không chết chứ gì? Cái thanh thản, an lạc, vô sự có sanh, già, bệnh, chết gì trong đó được? Nó đơn giản vậy.

Mà nếu có những cái kia thì mình nhìn thấy, điểm mặt nó liền, đâu chấp nhận nó! Cho nên cứ để tự nhiên. Vì vậy mà chúng ta đâu cứ phải gò bó ức chế cái tâm nó quá là cực khổ như vậy?

Cho nên tu riết rồi Thầy thấy, mấy con tu riết mà cái mặt cứ gằm gằm gằm gằm vầy mà không thấy hân hoan chút nào hết! Người nào cũng thấy coi nó khắc khổ quá, cứ hai tháng qua rồi thì nhìn coi bộ người nào coi cũng khắc khổ! Sao mà làm khổ mình đến cái mức độ như vậy?

Bởi vì, Thầy nói không dám ngó ai hết! Ai biểu liếc xéo liếc ngang làm chi, ngó thì ngó, nhìn thì nhìn chứ sao, có gì đâu, nhưng mà đừng có liếc người ta!

Cho nên Đức Phật dạy: “Ta thành Chánh Giác là nhờ tâm không phóng dật, muôn pháp lành đều do nơi đó mà sanh!”

Các con thấy không? Không phóng dật mà các pháp lành tăng, như vậy là có vọng tưởng hay không vọng tưởng nè? Các con cứ nghĩ đi, các con cứ nghĩ cái câu của lời Đức Phật nói.

Câu Đức Phật lời nói quá rõ ràng: “Ta thành Chánh Giác là nhờ tâm không phóng dật, muôn pháp lành đều do nơi đó mà sanh” – do nơi tâm không phóng dật mà sanh.

Vậy thì do nơi tâm, pháp lành mà, thì nó có chỗ nào? Có bị sanh, bị già, bị chết nữa không? Đâu có nữa! Cho nên nó đâu phải là hết vọng tưởng đâu.

Quý vị có nghe rõ lời dạy này chưa? Không phóng dật nhưng lại các pháp lành từ nơi tâm không phóng dật mà sanh! Đọc câu này chúng ta thấy người tu hành có hết vọng tưởng không?

(23:10) Nếu hết vọng tưởng là chúng ta thành cây đá mất! Nghĩa là tu cái kiểu mấy con mà đi khất thực mà Thầy thấy ít hôm chắc nó thành cây thành đá hết! Nghĩa là không dám cục kịch đi, cứ nhìn dưới chân này bước, bước, bước, rồi tới nó lấy cơm rồi cái cúi đầu đi về, không dám ngó qua ngó lại gì hết, thành một cây đá!

Chúng ta ngó qua ngó lại nhưng không được liếc xéo, liếc ngang! Mình hiểu vậy! Đó là những cái mình quá gò bó, mình quá sợ hãi. Có gì đâu mà mình phải sợ hãi mình dữ vậy?

Tại sao chúng ta lại dẹp hết vọng tưởng để trở thành cây đá?

Tu là làm chủ những sự đau khổ để hết đau khổ chứ đâu phải tu là làm cho chúng ta trở thành con người ngơ ngơ ngẩn ngẩn, gầm gầm đi không dám nhìn ngó ai?

Tu là đem lại cho tâm hân hoan vui vẻ, đoan trang, chánh trực, không liếc xéo, liếc ngang, không nói xấu nói lỗi người, không ly gián người này với người khác.

Tu là đi đứng khoan thai nhẹ nhàng, thoải mái chứ đâu phải đi cúi đầu, khom lưng bước thấp, bước cao.

Tu là tỉnh giác, nhưng tỉnh giác đâu có nghĩa là chỉ có biết bước đi, hơi thở, mà tỉnh giác là tỉnh giác tất cả mọi sự việc xung quanh chúng ta.

Nghĩa là đâu có tỉnh giác ở trên bước đi không đâu, mà tỉnh giác đây là tỉnh giác những chuyện gì xung quanh chúng ta xảy ra, biết rõ thiện ác, biết rõ cái bị sanh, bị già, bị chết biết rõ, sự kiện xảy ra biết được, đó mới là tỉnh!

Chứ không phải tỉnh cứ trong hơi thở, biết hơi thở ra, biết hơi thở vô. Đâu có tỉnh nghĩa là tỉnh mình đi biết mình đi không đâu? Cho nên tỉnh giác là toàn diện, chứ không phải tỉnh giác có một cái hành động của chúng ta thôi.

Nhưng tỉnh giác trong một cái hành động đầu tiên của chúng ta tu tập đó là bắt đầu, khởi sự cho người mới tu là tập nương vào hơi thở, biết hơi thở ra vô, đó là mới tập tỉnh.

Còn bây giờ mấy con đã trải qua bao nhiêu thời gian tập cái đó rồi, bây giờ còn tập cái đó để làm gì nữa? Tập làm gì nữa?

5- TU LÀ NGĂN VÀ DIỆT NHỮNG HÀNH ĐỘNG LÀM KHỔ MÌNH, KHỔ NGƯỜI

(25:29) Chứng đạo cũng như người bình thường, nhưng người bình thường thì đang bị sanh, già, bệnh, chết làm dao động, còn người chứng đạo thì không bị sanh, già, bệnh, chết làm dao động.

Cho nên người chứng đạo và người bình thường chỉ khác nhau ở chỗ tâm bất động trước các ác pháp và các cảm thọ.

Tu như vậy đâu có nghĩa là khó khăn phải không quý vị? Tu đâu có nghĩa là làm cho chúng ta thay đổi thân tâm khác thường? Mà làm cho thay đổi thân tâm khác thường thì đâu gọi là tu đúng?

Tu là ngăn diệt những hành động làm khổ mình, khổ người. Đó là cách thức tu!

Sau 2 tháng tu hành, Thầy nhìn trên gương mặt của quý thầy, của quý cư sĩ sao không thấy hân hoan, trông có vẻ khắc khổ quá!

Cho nên, quý vị xác định cho rõ ràng: Tu chứng là chứng cái gì?

Phải xác định được cụ thể rõ ràng cách thức mình tu chứng là chứng cái gì. Nghĩa là mình trình bày lại cho Thầy: “Con nghĩ tu chứng là phải chứng như vậy!”, trình bày cho Thầy nghe thấy tự lời mình nhận xét tu chứng.

Bởi vì các con đọc trong “Những Lời Phật Dạy”, Đức Phật đã giác ngộ cho người ta ngộ được cái chân lý, cái tâm thanh thản, an lạc, vô sự. Để làm gì? Để mình hộ trì và bảo vệ cái trạng thái đó. Thì hộ trì và bảo vệ cái trạng thái đó là chứng trạng thái đó chứ gì? Đó là cái chân lý Diệt Đế mà, cái chân lý.

Vậy thì chúng ta phải nhìn nhận như thế nào đúng và như thế nào sai. Có phải khi mà chúng ta hết vọng tưởng rồi thì chúng ta mới chứng được cái trạng thái thanh thản, an lạc, vô sự đó không? Phải hỏi kỹ lại.

Còn cứ nghĩ chứng nó phải có Tam Minh, phải có Lục Thông, phải có Tứ Thần Túc, đừng có nghĩ vấn đề đó! Mà càng nghĩ vấn đề đó thì lại càng không có cái thứ đó.

Cho nên chúng ta đừng có nghĩ cái điều đó! Mà chúng ta hãy nghĩ bây giờ nè, cái gì bây giờ mà làm cho chúng ta chướng ngại nè, bây giờ làm cho chúng ta khắc khổ nè! Tu mà làm cho mấy con quá cực khổ, cái đó là cái sai.

Cho nên, khi mà chứng đạo rồi thì Đức Phật nói: Con đường khổ hạnh Đức Phật không chấp nhận, mà con đường lợi dưỡng cũng không chấp nhận đâu! Hai cái ngả này Đức Phật không chấp nhận. Cho nên nó trung đạo.

Vậy trung đạo là trung đạo cái chỗ nào? Cho nên trung đạo là cái chỗ không tự làm khổ mình. Tu mà làm khổ mình quá như vậy thì làm sao mà tu tới nơi tới chốn được? Cho nên, cái tu mà làm khổ mình tức là khổ.

(28:32) Cho nên, quý vị xác định cho rõ ràng: Tu chứng là chứng cái gì? Rồi trình cho Thầy cái điều kiện đó.

Mình ngộ, mình giác ngộ cái trạng thái mình chứng, để mình biết mình đã đạt được cái chỗ đó, rồi Thầy sẽ giải thích cho mấy con nghe đúng hay sai. Đúng thì Thầy xác định cho cái này đúng, và giữ gìn nó bằng cách nào Thầy sẽ chỉ cho.

Chứ còn bây giờ hỏi pháp tu của Thầy, à bây giờ tu tỉnh thức là vậy, tu hơi thở là vậy, đẩy lui bệnh là vậy, xả tâm là như vậy, thì hỏi vậy Thầy trả lời vậy.

Nhưng mà trả lời những cái pháp như vậy thì nó trở về với cái trạng thái bất động của nó, trạng thái an lạc. Nhưng mà không ngờ rằng, khi mà trả lời vậy thì về quý vị phải ức chế làm cho được cái đó thì nó lọt vào cái trạng thái ức chế, nên nó không niệm khởi, nó bất động thì nó lại sai pháp!

Đâu phải tu hết các tưởng là chứng đạo! Đâu phải tỉnh giác là chứng đạo! Đâu phải thần thông là chứng đạo! Đâu phải ngồi thiền nhiều là chứng đạo!

Chứng đạo là tâm định tỉnh, nhu nhuyễn, dễ sử dụng: Ý muốn gì, sai bảo thì thân tâm làm theo.

Các con có nghe cái câu mà Đức Phật đã dạy không: “Tâm định tỉnh, nhu nhuyễn, dễ sử dụng”.

Vậy thì bây giờ mình biết cái đó là cái bị sanh, bị già, bị chết, rồi tâm nó nhu nhuyễn chứ gì, mình đừng có làm theo cái đó thì nó nhu nhuyễn chứ có cái gì đâu, chứ đâu phải tập luyện làm sao cho nó nhu nhuyễn!

(30:04) Các con hiểu cái nhu nhuyễn là như thế nào? Còn định tỉnh là như thế nào? Thì mình biết cái này là cái bị sanh, bị già, bị chết là định tỉnh chứ sao? Không định tỉnh làm sao biết được cái này!

Chứ bây giờ ngồi cứng ngắc như gộc cây rồi tôi định, rồi tôi biết là định tỉnh, như vậy để làm gì đây? Định tỉnh đó làm cái gì, ra ngoài kia làm gốc cây chứ sao!

Chứ không nhẽ bây giờ con người mình tu rồi mình làm cái gộc cây, cục đá ngồi ở ngoài hàng rào kia, ngồi bất động đó sáu tháng như chú bé người Ấn Độ đó, làm cái gì đó. Không lẽ tu như vậy sao?

Mấy con thấy Thầy bác sạch ba cái thứ quỷ quái này! Con người thì con người chứ tại sao con người tu mà để rồi bây giờ ngồi đó sáu, bảy tháng không ăn uống gì hết, không nói gì hết, để làm gộc cây sao?

Cho nên chứng đạo là tâm định tỉnh, phải hiểu chữ “định tỉnh”, định tỉnh là làm sao? “Định tỉnh” chắc có lẽ là ngồi cứng nhắc không cục kịch, đầu óc cũng không dám biết gì hết, không dám nghĩ gì hết, đó là định tỉnh?

Rồi “nhu nhuyễn”, chắc là nhu nhuyễn cái tâm nó mềm mại lắm đó nha! Nghĩ cái gì lạ lùng vậy! Thầy cũng chẳng hiểu nữa!

“Dễ sử dụng” chắc có lẽ là mấy người biết bảo cái gì nó làm theo nấy chứ gì, là dễ sử dụng! Cho nên, phải hiểu cho đúng của nó.

Chứng đạo là làm chủ sanh, già, bệnh, chết. Khi tâm ham muốn một điều gì, ý thức bảo không được ham muốn điều đó là nó không làm.

Thì chứng đạo là vậy. Bây giờ tâm chúng ta muốn cái điều đó – “Không có được!” thì nó thôi; thì đó là chứng chứ còn gì nữa mấy con? Nó có làm theo cái đó không? Mà nó không làm theo đó là mình làm chủ chứ gì? Có phải không? Mấy con cứ nghĩ đi!

Cho nên ở đây Thầy nói rất rõ, những cái điều này là điều mấy con cần phải hiểu dể mà tu.

Chứng đạo là làm chủ sanh, già, bệnh, chết. Khi tâm ham muốn điều gì thì ý thức của chúng ta…​

Chứ không có cái gì hết, không có trí tuệ ở đâu hết à, đây là cái ý thức nè.

…​ bảo: “Không được ham muốn!” thì tâm không ham muốn. Khi tâm sân hận, ý thức bảo: “Tâm không được sân hận!” thì tâm không sân hận.

Đó là chứng đạo chứ sao?

(32:20) Nó còn giận nữa không? Đã bảo là không giận mà giận là tát mặt, lấy bạt tai tát đầu nó vài cái: “Mày còn giận là mày chết! Tao đã bảo không giận là phải nghe!”

Mình bảo mình không được sao? Mình đánh mình không được sao? Có gì đâu mà phải ngồi đó ghìm ghìm cái đầu xuống cho nó giận luôn, có phải không? Còn tát nó mấy tát tai, nó còn giận là tát nó thì nó hết giận!

Có phải sung sướng không, nó hết giận rồi! Cái nào khỏe? Cái đau này tát vô nó hết, chứ cái giận nó hầm hầm nó cứ giận hoài nó không phải khổ sao! Các con thấy, đó là cái đơn giản nhất của cái sự tu tập: Bị ý thức của chúng ta sai là làm.

Thí dụ như bây giờ cái thân của chúng ta già yếu lụm cụm: “Thôi mày không được già yếu lụm cụm! Đi đứng vững vàng!” – thì đó là ý thức mình bảo mà!

Đây cô Huệ Ân các con thấy không? Cô lòm khòm vậy, bây giờ cô tập mà cô cũng đỡ rồi đó, các con thấy chưa? Ý thức bảo mà! Bằng chứng trước mặt mấy con chứ đâu. Phải không?

Cái ý thức của chúng ta nó có đủ cái sức lực, “Ý làm chủ, ý tạo tác” mà, “Ý dẫn đầu các pháp” mà, các con nghe lời Đức Phật nói quá rõ ràng mà, đâu có gì!

Khi thân chúng ta già yếu lụm cụm thì ý thức chúng ta bảo: “Không được già yếu lụm cụm nữa! Thân phải bình thường!” thì lần lượt nó cũng trở lại bình thường như thường.

Đó là cái sự tu chứng của chúng ta mà, nó làm chủ nó mà!

Khi thân bị bệnh, ý thức bảo: “Thân không được bệnh!” thì thân nó sẽ không bệnh.

Các con thấy đó là cái sự thật mà, đâu có gì đâu? Nhưng mà mấy con cứ để cho dính mắc, nhớ nhà nhớ cửa rồi đi nói chuyện, rồi làm cái này cái kia, còn bảo nó cũng không nghe chứ đừng có nói!

Còn mấy con nghe lời Thầy, mấy con sống đúng giới đi, sống độc cư trầm lặng không nói chuyện với ai nữa đi, mấy con sai nó có được không? Bảo cái gì nó lại không nghe!

(34:04) Khi mà thân nó sắp sửa chết thì mình sẽ bảo: “Tịnh chỉ hơi thở, chết đi! Ở đây mà thở “hôm hốp hôm hốp” cho mệt!” Phải không? Cho nó ngưng hơi thở rồi chết có phải sướng không! Để nó hớt hớt hớt hoài có phải khổ không? Các con thấy mấy người sắp chết, họ cứ cà nấc, cà nấc mà thở không được, mà sống không sống mà chết không chết, rất là khổ.

Còn ở đây chỉ bảo: “Tịnh chỉ hơi thở, ngưng đi! Chết cho rồi chớ ở đó mà thở kiểu gì lạ lùng!” Có phải không mấy con? Đó là sự thật, người tu hành là phải vậy chứ!

Nhưng mà chúng ta phải sống như thế nào? Bởi vì sống chúng ta không bị sanh, bị già, bị chết chứ, mà chúng ta cứ sống ở trong cái bị sanh, bị già, bị chết rồi chúng ta bảo nó được không? Đâu có được!

Tại vì chúng ta sống đúng. Đó là Giới sanh Định mà! Cái giới luật của chúng ta sống đúng như vậy, đó là giới luật, thì mấy con thấy cái làm chủ của chúng ta rất rõ ràng.

Đây là Thầy nói trên cái vấn đề dùng cái ý thức mà bảo, sai bảo cái thân của chúng ta, cái tâm của chúng ta, đó là cách thức để mà chúng ta biết cách chúng ta tu tập mấy con, mà chỉ cần giữ giới là mấy con sẽ đạt được chứng đạo. Còn năm tháng nữa, mà năm tháng nữa rèn mình ở trong cái này, mấy con sẽ đạt được nhiếp tâm, nó đâu phải khó đâu!

Chứ đâu phải mấy con ráng tập như thế này như thế khác, ôi thôi tập đi muốn chết luôn, mà xả ra cái trời ơi hai chân nó rũ rượi, coi bộ nó muốn buồn ngủ hơn! Không, nó còn khổ hơn! Cho nên vì vậy mà Thầy thấy tu sai mà còn cố!

Cho nên hôm nay là cái bài pháp tuy nó ngắn gọn nhưng nó cô đọng đầy đủ những cái phương pháp. Người nào mà chưa có ngộ được cái sự chứng đạo, cái trạng thái chứng đạo cứ đến hỏi Thầy. Cần thiết để hiểu biết cái này nè, chứ đừng có hiểu biết cái ba lăng nhăng mà tập ức chế tâm đó, hỏi Thầy lăng nhăng ba cái tưởng này tưởng kia, ba cái đó dẹp xuống hết đi, ở đây không có ba cái thứ đó nữa.

Tại vì mấy con cứ ngồi im lặng tưởng nó sẽ sinh ra, rồi tưởng nào đủ thứ hết! Ai biểu dừng cái ý thức làm gì để cho tưởng nó vô nó làm việc? Cũng như một người ngủ thì mới có chiêm bao chứ người không ngủ làm sao có chiêm bao?

Mà ở đây là chúng ta hoàn toàn làm chủ cái ý thức mà, lấy cái ý thức mà làm chủ tất cả mọi pháp mà, còn ba cái tưởng chúng ta đâu có sử dụng, đâu có cần! Chúng ta đâu phải là thứ tu tưởng, cho nên chúng ta khác.

(36:17) Đây là người tu chứng đạo: Ý thức làm chủ sự sống chết, tâm lúc nào cũng thoải mái, dễ chịu, hoan hỷ, vui vẻ.

Các con thấy, mình đuổi nó rồi nó bình an cho mình, thì ngồi vui vẻ chơi chứ có làm cái gì đâu? Chứ đâu phải là quá dụng công, dụng sức gì tu tập mệt nhọc quá, cho nên mặt héo xèo. Có phải không? Mấy con dụng công quá, cái mặt héo xèo, không có người nào hân hoan được! Bởi vì quá dụng công tức là quá hao sức.

Còn cái này mình dùng ý thức của mình đuổi, sống đúng đời sống giới, không ăn phi thời, không nghe ca hát, không vui chơi, không gì hết. Các con thấy. Rồi bắt đầu bây giờ mình dùng cái ý thức của mình đuổi tất cả những cái chướng ngại: Cái bị già, bị sanh, bị chết, làm chủ nó. Mình đâu có sống ở trong cái bị sanh, bị già, bị chết đâu?

Rồi bắt đầu từ cái tâm niệm của mình mà khởi thì biết nó cái bị sanh, bị già, bị chết thì tác ý đuổi. Thì bây giờ nó đến với mình, đau nhức ở trên thân, nó đến với tâm niệm phiền não, sân hận, lo lắng, sợ hãi đều là dứt hết chứ, tác ý: “Dừng!”. Mình có chấp nhận nó đâu? Cái đó là cái bị sanh, bị già, bị chết, mình biết mà!

Đó là qua cái bài Thánh Cầu chúng ta thấy rõ ràng cái đường lối, cách thức chúng ta tu, chứ không khéo mà chúng ta cứ ức chế tâm để mà tập tỉnh thức, để tập xả tâm bằng cách này bằng cách kia, thì chúng ta không khéo chúng ta lọt vào trong trạng thái của tưởng, rất là khó khăn!

Cho nên, chứng đạo là sống trong sự an vui, thanh thản trước các ác pháp, chứ đâu phải chứng đạo như cục đá gốc cây!

Như sư cô Huệ Ân làm chủ được thân tâm một cách cụ thể, rõ ràng.

Đó bây giờ sư cô Huệ Ân ngồi trước mặt chúng ta đây, cô làm chủ được, rõ ràng như vậy là chứng đạo chứ, còn đòi hỏi gì mấy con? Còn đòi hỏi gi! Hạnh phúc quá! Trên thân có đau thì cô chỉ tác ý một vài giây, một vài phút cái bệnh sẽ vượt qua. Thậm chí như cái thân đã trở thành cái tật đi mà khòm vậy đó, thế rồi nó vẫn ngay lại được.

(38:22) Nó là cái chứng đạo, cái lực của chứng đạo đã có chứ đâu phải không? Nhưng thời gian chúng ta để chứng đạo trọn vẹn, 5 tháng, chúng ta còn làm nữa, cho đến cuối cùng chúng ta trọn vẹn thì chúng ta đủ lực chứ sao!

Mà Đức Phật đã nói: “Pháp ta không có thời gian đến để mà thấy”, thấy quá rõ ràng chứ đâu phải là không có cái kết quả đó đâu! Chứ đâu phải là tu đợi cho tới chừng chết mới được về Cực Lạc, mới thấy mình vãng sanh? Phải vậy không? Đạo Phật rất cụ thể.

Chứng đạo đâu có nghĩa là ngồi thiền hay đi kinh hành suốt đêm không ngủ. Xưa Đức Phật canh giữa Phật còn nằm kiết tường nghỉ ngơi kia mà?

Các con thấy. Ngày xưa Đức Phật đã tu chứng rồi, nhưng mà canh giữa trong cái thời khóa Đức Phật đã nói rất rõ, Đức Phật còn nằm nghỉ ngơi mà? Đâu có ép buộc chúng ta phải thức trắng đêm! Các con hiểu điều đó. Đâu có phải điều đó đâu.

Cho nên ở đây, tất cả những cái điều mà Thầy cô đọng lại để cho biết cách thức mà chúng ta tu tập…​ Hôm nay nghe rõ ràng rồi các con còn có cái gì thắc mắc không? Đây Thầy nhắc thêm một lần.


Chia sẻ trang này
(Số lượt xem bài: 111)

THÔNG TIN

CHÁNH PHẬT PHÁP NGUYÊN THỦY

[ Trang bảo tồn sách và các bài pháp của Trưởng lão Thích Thông Lạc ]

Website: chanhphatphap.com/net/org

Email: chanhphatphapnguyenthuy@gmail.com

___

* Nguồn tư liệu trong trang này được tổng hợp từ các trang liên kết chánh pháp trên cơ sở bảo tồn nguyên gốc lời dạy của Đức Trưởng lão Thích Thông Lạc.